ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਤਦਖਿਲਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀ । ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਤਦਖਿਲਂ ਸ੍ਵੇਨ ਪੂਰਯਾਮਾਸ ਤੇਜਸਾ
ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਨੇ ਜਦ ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਖਾਲੀ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਉਹ ਖਾਲੀਪਨ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਧਰਣੀ ਚੈਵ ਨੀਲਾਦੇਵੀਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ । ਆਧਾਰਭੂਤਾ ਜਗਤਃ ਪृਥਿਵੀਰੂਪਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ
ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਨੀਲਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਗਤ ਦੀ ਆਧਾਰ ਬਣ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤੋਯਾਦਿਰਸਰੂਪੇਣ ਸੈਵ ਨੀਲਾਵਪੁਰ੍ਭਵੇਤ੍ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰੂਪਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨਾ ਧਨਵਾਗ੍ਰੂਪਿਣੀ ਹਿ ਸਾ
ਜਲ ਤੇ ਹੋਰ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਨੀਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਧਨ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੈ।
ਏਵਂ ਦੇਵੀਸ੍ਵਰੂਪਾ ਸਾ ਜਗਤਃ ਸ਼੍ਰੀਃ ਸ਼੍ਰੀਤਾਹਰਿਮ੍ । ਸਮਸ੍ਤਵਿਦ੍ਯਾਭੇਦਾ ਸ੍ਯੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰੂਪਾ ਵਰਾਨਨੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵੀ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਗਤ ਦੀ ਸ਼੍ਰੀ ਹੈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਰੂਪਮਖਿਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯਾ ਹਿ ਵਪੁਰੁਚ੍ਯਤੇ । ਸੌਂਦਰ੍ਯਂ ਸ਼ੀਲਵृਤ੍ਤਂ ਚ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਤਸ੍ਯਾ ਰੂਪਂ ਚ ਗਿਰਿਜੇ ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਯੋषਿਤਾਮ੍
ਸਾਰੀ ਸੋਭਾ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸੁੰਦਰਤਾ, ਚਰਿਤਰ, ਚਲਣ ਤੇ ਸਤਭਾਗ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ — ਹੇ ਗਿਰਿਰਾਜ ਦੀ ਧੀ — ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾਃ ਕਟਾਕ੍ਸ਼ਾਯ ਤਮੋਗ੍ਰਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ਼ਿਵਸ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਪਤਿਰ੍ਮਹੇਂਦ੍ਰਃ । ਚਂਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸੂਰ੍ਯੋ ਧਨਦੋਪਮੋਗ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਭੂਤਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਵਾਪ੍ਨੁਵਂਤਿ
ਉਸ ਦੀ ਠੰਡੀ ਨਜ਼ਰ ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ, ਸਵਰਗ ਦੇ ਰਾਜਾ ਇੰਦ੍ਰ, ਚੰਦ, ਸੂਰਜ, ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਕੁਬੇਰ ਤੇ ਅੱਗ, ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸ਼੍ਰੀਃ ਕਮਲਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਮਾਤਾ ਵਿष੍ਣੁਪ੍ਰਿਯਾ ਸਤੀ । ਪਦ੍ਮਾਲਯਾ ਪਦ੍ਮਹਸ੍ਤਾ ਪਦ੍ਮਾਕ੍ਸ਼ੀ ਲੋਕਸੁਂਦਰੀ
ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸ਼੍ਰੀ, ਕਮਲਾ, ਵਿਦਿਆ, ਮਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਸਤੀ; ਜੋ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਹੈ, ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਹੈ।
ਭੂਤਾਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰੀ ਨਿਤ੍ਯਾ ਸਹ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਗਤਾ ਸ਼ੁਭਾ । ਵਿष੍ਣੁਪਤ੍ਨੀ ਮਹਾਦੇਵੀ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਤਨਯਾ ਰਮਾ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਸਦੀਵੀ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ, ਚੰਗੀ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਧੀ, ਰਮਾ।
ਅਨਂਤਾ ਲੋਕਮਾਤਾ ਭੂਰ੍ਨੀਲਾ ਸਰ੍ਵਸੁਖਪ੍ਰਦਾ । ਰੁਕ੍ਮਿਣੀ ਚ ਤਥਾ ਸੀਤਾ ਸਰ੍ਵਵੇਦਵਤੀ ਸ਼ੁਭਾ
ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਧਰਤੀ, ਨੀਲੀ, ਸਭ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ; ਰੁਕਮੀਣੀ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਵੀ, ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤ, ਚੰਗੀ।
ਸਤੀ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਗੌਰੀ ਸ਼ਾਂਤਿਃ ਸ੍ਵਾਹਾ ਸ੍ਵਧਾ ਰਤਿਃ । ਨਾਰਾਯਣੀ ਵਰਾਰੋਹਾ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨਿਤ੍ਯਾਨਪਾਯਿਨੀ
ਸਤੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਗੌਰੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸ੍ਵਾਹਾ, ਸ੍ਵਧਾ, ਰਤੀ; ਨਾਰਾਇਣੀ, ਉੱਚੀ ਸੋਭਾ ਵਾਲੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ।
ਏਤਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਨਾਮਾਨਿ ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਯਃ ਪਠੇਤ੍ । ਸ ਮਹਾਸ਼੍ਰਿਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਧਨਧਾਨ੍ਯਮਕਲ੍ਮषਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਸ਼੍ਰੀ, ਧਨ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਿਰਣ੍ਯਵਰ੍ਣਾਂ ਹਰਿਣੀਂ ਸੁਵਰ੍ਣਰਜਤਃ ਸ੍ਰਜਾਮ੍ । ਚਂਦ੍ਰਾਂ ਹਿਰਣ੍ਮਯੀਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਵਿष੍ਣੋਰਨਪਗਾਮਿਨੀਮ੍
ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਰੰਗਤ, ਹਿਰਣ ਵਰਗੀ, ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ; ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ।
ਗਨ੍ਧਦ੍ਵਾਰਾਂ ਦੁਰਾਧਰ੍षਾਂ ਨਿਤ੍ਯਪੁष੍ਟਾਂ ਕਰੀषਿਣੀਮ੍ । ਈਸ਼੍ਵਰੀਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਤਾਮਿਹੋਪਹ੍ਵਯੇ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍
ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ, ਜਿੱਤਣ ਅਸੰਭਵ, ਸਦਾ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ, ਕਰਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ; ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ — ਉਸ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸੱਦਾ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ऋਕ੍ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਤੁ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੀ । ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸੁਖਂ ਪ੍ਰਾਦਾਚ੍ਛਿਵਾਦੀਨਾਂ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਦੀ ਸਤਕਾਰ ਹੋਈ; ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦਿੱਤਾ।
ਅਸ੍ਯੇਸ਼ਾਨਾ ਹਿ ਜਗਤੋ ਵਿष੍ਣੁਪਤ੍ਨੀ ਸਨਾਤਨੀ । ਯਦਪਾਙ੍ਗਾਸ਼੍ਰਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਂਗਮਮ੍
ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਪਤਨੀ; ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ — ਜੜ ਤੇ ਚਲਦਾ।
ਯਸ੍ਯ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਸਾ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਭਾਗ੍ਨਾਵਿਵ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਸ ਵੈ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਕ੍ਸ਼ਰਃ ਪੁਰੁषੋऽਵ੍ਯਯਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਵੱਖ ਤੇ ਉਹ ਦੇਵੀ ਅੱਗ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਅਟੱਲ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਪੁਰਖ ਹੈ।
ਸ ਵੈ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਵਾਤ੍ਸਲ੍ਯਗੁਣਸਾਗਰਃ । ਸ੍ਵਾਮੀ ਸੁਸ਼ੀਲਃ ਸੁਭਗਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਲਾ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ; ਮਾਲਕ, ਨਿਮਰ, ਸੁਭਾਗਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਂਪੂਰ੍ਣਕਾਮਸ਼੍ਚ ਨੈਸਰ੍ਗਿਕਸੁਹृਤ੍ਸਖਾ । ਕृਪਾਪੀਯੂषਜਲਧਿਃ ਸ਼ਰਣਂ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰਨ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ, ਕੁਦਰਤੀ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਸਾਥੀ; ਦਇਆ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮੁੰਦਰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਪਵਰ੍ਗਸੁਖਦੋ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਕਰੁਣਾਕਰਃ । ਸ਼੍ਰੀਮਤੇ ਵਿष੍ਣਵੇ ਤਸ੍ਮੈ ਦਾਸ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਦਇਆ ਦਾ ਸਰੋਤ; ਉਸ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਸੇਵਾ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਦ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਤੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਕਮਲਾਪਤੇਃ । ਇਤਿ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਸਂਸਿਦ੍ਧਂ ਸੁਖਂ ਦਾਸ੍ਯਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਹਰ ਥਾਂ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਕੁਝ ਕਮਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਵਰੂਪ ਜਾਣ ਕੇ, ਸੇਵਾ ਦਾ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਮਂਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਤਦ੍ਭਕ੍ਤਿਂ ਸਮ੍ਯਗਾਚਰੇਤ੍ । ਦਾਸਭੂਤਮਿਦਂ ਤਸ੍ਯ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਂਗਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਤਰ ਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝ ਕੇ, ਭਕਤੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ — ਜੜ ਤੇ ਚਲਦਾ — ਉਸ ਦਾ ਦਾਸ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਵਾਮੀ ਜਗਤਾਂ ਪ੍ਰਭੁਰੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਸੁਤੋ ਬਂਧੁਰ੍ਨਿਵਾਸਃ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਿਃ
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਨਾਰਾਇਣ, ਮਾਲਕ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ; ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਪੁੱਤਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਘਰ, ਆਸਰਾ, ਤੇ ਮੰਜ਼ਿਲ।
ਕਲ੍ਯਾਣਗੁਣਵਾਨ੍ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਃ । ਯੋऽਸੌ ਨਿਰ੍ਗੁਣ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 'ਗੁਣ ਰਹਿਤ' ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਗਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ।
ਪ੍ਰਾਕृਤੈਰ੍ਹੇਯਸਂਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨਤ੍ਵਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਯਤ੍ਰ ਮਿਥ੍ਯਾ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਤ੍ਵਂ ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਵੇਦਾਂਤਗੋਚਰੈਃ
ਕੁਦਰਤੀ, ਘਟੀਆ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਨੂੰ ਹੀਨਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਝੂਠੀ ਸੰਸਾਰੀਤਾ, ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਦृਸ਼੍ਯਮਾਨਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਮਨਿਤ੍ਯਮਿਤਿ ਚੋਚ੍ਯਤੇ । ਅਤ੍ਰਾਪਿ ਪ੍ਰਾਕृਤਂ ਰੂਪਮਣ੍ਡਸ੍ਯੈਵ ਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਇ en cosmic egg ਦਾ ਆਪਣਾ ਕੁਦਰਤੀ ਰੂਪ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਕृਤਾਨਾਂ ਹਿ ਰੂਪਾਣਾਮਨਿਤ੍ਯਤ੍ਵਂ ਤਥੋਚ੍ਯਤੇ । ਇਮਮਰ੍ਥਂ ਮਹਾਦੇਵਿ ਪ੍ਰਕृਤੇਰੁਦ੍ਭਵਂ ਹਰੇਃ
ਕੁਦਰਤੀ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵੀ ਇੱਥੇ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਹਰੀ ਦੇ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
ਕ੍ਰੀਡਾਰ੍ਥਂ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਲੀਲਾਧਿਕਾਰਿਣਃ । ਲੋਕੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਦਸ਼ਭਿਃ ਸਾਗਰੈਰ੍ਦ੍ਵੀਪਸਂਯੁਤੈਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਲੀਲਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਲਈ ਚਾਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦਸ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਬਣਾਏ।
ਭੂਤੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਭੂਧਰੈਸ਼੍ਚ ਮਹੋਚ੍ਛ੍ਰਯੈਃ । ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਮਿਦਂ ਰਮ੍ਯਮਂਡਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਸਂਭਵਮ੍
ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪੂਰਾ cosmic egg ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ੋਤ੍ਤਰਗੁਣੋਪੇਤਂ ਸਪ੍ਤਾਵਰਣਸਂਵृਤਮ੍ । ਕਲਾਕਾष੍ਠਾਦਿਰੂਪੇਣ ਯਃ ਕਾਲਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਦਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਸੱਤ ਪਰਤਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਕਲਾ, ਕਾਠਾ ਆਦਿ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲੇਨੈਵ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਗਸ੍ਥਿਤਿਸਂਹਰਣਂ ਭਵੇਤ੍ । ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਂ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਦਿਵਸੋ ਭਵੇਤ੍
ਸਿਰਫ ਸਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਚਾਰ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਚੱਕਰਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।