ਪੁਰਾ ਵ੍ਯਾਸੇਨ ਮੁਨਿਨਾ ਤ੍ਰਿਵਰ੍षਾਦ੍ਯਤ੍ਕृਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਸ਼੍ਰਵਣਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਸ੍ਯ ਵ੍ਯਾਕਰ੍ਤਾ ਭਾਰਤਸ੍ਯ ਯਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਆਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜੋ ਸੁਣ ਕੇ ਪੂਰਾ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਹੈ।
ਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪ੍ਰਣਮੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯੋਗਿਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਵਂਦ੍ਯੋਸੌ ਭਾਰਤਂ ਵ੍ਯਾਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਉੱਚਤਮ ਯੋਗੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾ ਕਰੋ। ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਭ ਲਈ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ।
ਯੋ ਮਹਾਭਾਰਤਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਪਠੇਚ੍ਚ ਵਾ । ਸ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋਧਿਕੋ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤਾਰਯੇਚ੍ਚੈਵ ਮਾਨਵਾਨ੍
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਕਰੋਤਿ ਚ ਪਰ੍ਵੈਕਂ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕਤਿਚਿਤ੍ਤੁ ਵਾ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਹਵ੍ਯੇ ਕਵ੍ਯੇ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਚਾਹੇ ਉਹ ਇਕ ਪਰਵ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੇ ਜਾਂ ਕਈ ਪਰਵਾਂ ਦੀ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਵਨ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਮੇਵ ਪ੍ਰਣਮੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਂ ਤਮੇਵਾਰ੍ਹਂ ਚ ਪੂਜਯੇਤ੍ । ਤਮੇਵ ਭੋਜਯੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤਸ੍ਮੈ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਆਦਰਯੋਗ ਮੰਨੋ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਭੋਜਨ ਦੋ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੋ।
ਤਸ੍ਯ ਪੂਜਾਵਿਧਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਸਮਯੇ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਪ੍ਰਤਿਪੂਜ੍ਯੋऽਥ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਯੈਃ ਪੂਜਯੇਦ੍ਵਿਧਿਮਾਰ੍ਗਤਃ
ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਧੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਆਦਿ ਦੇ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਦਿਪਰ੍ਵਸਮਾਪ੍ਤੌ ਚ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਵਸ੍ਤ੍ਰਤ੍ਰਯਂ ਦਦੇਤ੍ । ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਚ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਸਭਾਪਰ੍ਵਣਿ ਵਾਸਸੀ
ਆਦਿ ਪਰਵ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਸੁਤੰਤਰ ਕਪੜੇ ਦਿਓ। ਸਭਾ ਪਰਵ 'ਤੇ ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਕਪੜੇ ਦਿਓ।
ਆਨੁਸ਼ਾਸਨਿਕਾਰਣ੍ਯਸ੍ਵਰ੍ਗਾਰੋਹੇषੁ ਪਰ੍ਵਸੁ । ਆਦਿਪਰ੍ਵਣਿ ਪੂਜਾ ਯਾ ਸਾ ਪੂਜਾ ਨृਪਪੁਂਗਵ
ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਆਰਣਯਕ ਅਤੇ ਸਵਰਗਾਰੋਹਣ ਪਰਵਾਂ 'ਤੇ, ਆਦਿ ਪਰਵ ਵਾਲੀ ਪੂਜਾ ਹੀ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਕਰ੍ਣਾਸ਼੍ਵਮੇਧਵੈਰਾਟਸ਼ਲ੍ਯਦ੍ਰੋਣੇषੁ ਪਰ੍ਵਸੁ । ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਵਸ੍ਤ੍ਰਤ੍ਰਯਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਨਿष੍ਕਦ੍ਵਯਮਥਾਪਿ ਵਾ
ਕਰਨ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ, ਵਿਰਾਟ, ਸ਼ਲਯ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਪਰਵਾਂ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਪਵਿੱਤਰ ਕਪੜੇ ਜਾਂ ਦੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਦਿਓ।
ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਪਰ੍ਵਸ੍ਵਥਾਨ੍ਯੇषੁ ਨਿष੍ਕਾਵਥ ਸਮਾਨਯੇਤ੍ । ਹਰਿਵਂਸ਼ੇ ਸਨਿष੍ਕਂ ਤੁ ਵਸ੍ਤ੍ਰਤ੍ਰਿਤਯਮੇਵ ਤੁ
ਛੋਟੇ ਪਰਵਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਪਰਵਾਂ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਦਿਓ। ਹਰੀਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਇਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਦਿਓ।
ਭਾਰਤਸ੍ਯਾਖਿਲਸ੍ਯੈਵ ਸਮਾਪ੍ਤੌ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਦੋ ਭਵੇਤ੍ । ਰਾਮਾਯਣਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣੇ ਕਾਂਡੇਕਾਂਡੇ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍
ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਮਾਪਤੀ 'ਤੇ, ਜਮੀਨ ਦਾਨੀ ਬਣ ਜਾਓ। ਰਾਮਾਯਣ ਸੁਣਦੇ ਸਮੇਂ, ਹਰ ਕੰਡ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਮਥਵਾ ਸੁਵਰ੍ਣਮਪਿ ਦਾਪਯੇਤ੍ । ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਰ੍ਗੁਰੁਵਾਕ੍ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਕਲ੍ਮषਨਾਸ਼ਨਃ
ਜੇ ਜਮੀਨ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੋਨਾ ਵੀ ਦਿਓ। ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਰ੍ਥੋਧਰ੍ਮ੍ਮਸ਼੍ਚ ਕਾਮਸ਼੍ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ । ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ਼੍ਰਵਣਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਿਦ੍ਧਯਂਤਿ ਚ ਸੁਬੁਦ੍ਧਯਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਧਨ, ਧਰਮ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ — ਇਹ ਸਭ ਵਿਆਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਪਾਪਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਪਿ ਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਏਕੇਨ ਸ਼੍ਰਵਣੇਨਾਸ੍ਯ ਕਿਂ ਨਰੈਰ੍ਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਭੁਵਿ
ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਆਦਿ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ?
ਯਾਨਵਸੁਸੁਵਰ੍ਣਾਦ੍ਯੈਰ੍ਨਿਤ੍ਯਮੇਨਂ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍ । ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾਰਂ ਯਤਃ ਪਾਪਸਂਦੋਹਸ੍ਯ ਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਾਹਨ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕਰੋ। ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਾਨ੍ਯਪਿ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਮੁਨਿਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਨਿ ਤਾਨ੍ਯਪਿ । ਸ਼੍ਰੋਤॄਣਾਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਾਯ ਵਕ੍ਤੁਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਹੋਰ ਪੁਰਾਣੇ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂ ਸੁਣੇ ਜਾਣ। ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਖਾਸ ਕਰਕੇ।
ਯਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਪੁਰਾਣਾਨਿ षਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤੁ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਯੇਤ੍ । ਸ਼ृਣੋਤਿ ਵਾ ਨ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਚ੍ਛੇਦਃ ਕਦਾਚਨ
ਜੋ ਕੋਈ ਛੱਤੀ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਉਲਝਣ ਜਾਂ ਬੇਚੈਨੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਪੁਰਾਣਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਪਾਦ੍ਮਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਤृਤੀਯਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਚੈਵ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਸ਼ੈਵਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਪਹਿਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਪਦਮਾ, ਤੀਜਾ ਵੈਸ਼ਣਵ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਸ਼ੈਵ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਭਾਗਵਤਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪਂਚਮਂ षष੍ਠਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਭਵਿष੍ਯਂ ਨਾਰਦੀਯਂ ਚ ਸਪ੍ਤਮਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣਾ ਪੰਜਵਾਂ, ਭਵਿਸ਼ਯ ਛੇਵਾਂ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਪੁਰਾਣਾ ਸੱਤਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯਮਿਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮष੍ਟਮਂ ਨਵਮਂ ਤਥਾ । ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਂ ਦਸ਼ਮਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਣਾ ਅੱਠਵਾਂ, ਆਗਨੇਯ ਨੌਂਵਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਦਸਵਾਂ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ।
ਲੈਂਗਂ ਚ ਵਾਮਨਂ ਚੈਵ ਸ੍ਕਾਂਦਂ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਮਥੈਵ ਚ । ਕੌਰ੍ਮਂ ਵਾਰਾਹਮੁਦਿਤਂ ਗਾਰੁਡਂ ਵਾਥ ਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਲਿੰਗ, ਵਾਮਨ, ਸਕਾਂਦ, ਮਤ्सਯ, ਕੂर्म, ਵਾਰਾਹ ਅਤੇ ਗਾਰੁੜ ਪੁਰਾਣਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਮਿਤ੍ਯष੍ਟਾਦਸ਼ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ । ਤਥਾ ਚੋਪਪੁਰਾਣਾਨਿ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯਤਃ ਪਰਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਪੁਰਾਣਾ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵਿਦਵਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਪਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ।
ਆਦ੍ਯਂ ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਾਖ੍ਯਂ ਨਾਰਸਿਂਹਮਤਃ ਪਰਮ੍ । ਤृਤੀਯਮਾਂਡਮੁਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਦੌਰ੍ਵਾਸਸਮਥੈਵ ਚ
ਪਹਿਲਾ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਨਰਸਿੰਹ, ਤੀਜਾ ਆੰਡ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਦੌਰਵਾਸ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ।
ਨਾਰਦੀਯਮਥਾਨ੍ਯਂ ਚ ਕਾਪਿਲਂ ਮਾਨਵਂ ਤਥਾ । ਤਦ੍ਵਦੌਸ਼ਨਸ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਂ ਚ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਫਿਰ ਨਾਰਦ, ਕਾਪਿਲ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਪੁਰਾਣਾ, ਉਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੈਸ਼ਣਵ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਪੁਰਾਣਾ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵਾਰੁਣਂ ਕਾਲਿਕਾਹ੍ਵਾਨਂ ਮਾਹੇਸ਼ਂ ਸਾਂਬਮੇਵ ਚ । ਸੌਰਂ ਪਾਰਾਸ਼ਰਂ ਚੈਵ ਮਾਰੀਚਂ ਭਾਰ੍ਗਵਾਹ੍ਵਯਮ੍
ਵਾਰੁਣ, ਕਾਲਿਕਾ, ਮਾਹੇਸ਼, ਸਾਂਬ, ਸੌਰ, ਪਾਰਾਸ਼ਰ, ਮਾਰੀਚ ਅਤੇ ਭਾਰਗਵ ਪੁਰਾਣਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਹਨ।
ਕੌਮਾਰਂ ਚ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਨ੍ਯष੍ਟ ਵੈ ਦਸ਼ । ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਵ੍ਯਾਕਰ੍ਤਾ ਤੁ ਭਵੇਨ੍ਮਨੁਃ
ਕੌਮਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੁਰਾਣੇ ਮਿਲਾ ਕੇ ਅਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਮਨੁ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਪਾਤਾਲਖਂਡੇ ਸ਼ਿਵਰਾਘਵਸਂਵਾਦੇ ਪੁਰਾਣਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਕਥਨਂਨਾਮ ਪਂਚਦਸ਼ੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮਾ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਪਾਤਾਲ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣਾ ਮਹਾਤਮਯ ਦੀ ਕਥਾ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਦਰਾਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਸਂਧ੍ਯਾਵਂਦਨਕਰ੍ਮਕ੍ਰਿਯਤਾਮਿਤਿ ਰਾਮੋ ਮੁਨਿਮਾਚष੍ਟਾਯਮ੍ । ਉष੍ਣਦ੍ਯੁਤਿਰਪ੍ਯਸ੍ਤਮੁਪੈਤਿ ਦ੍ਵਿਜਕੁਲਮੇਤਨ੍ਨੀਡਮੁਪੈਤਿ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਰਾਮ ਨੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਰਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਰਮ-ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ; ਸੂਰਜ ਹਾਲੇ ਤਪਦਾ ਸੀ ਪਰ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸ੍ਵਯਮਪਿ ਸਂਧ੍ਯਾਵਂਦਨਕਾਮੋऽਵ੍ਰਜਦੁਤ੍ਤਰਦਿਸ਼ਮੁਜ੍ਝਿਤਯਾਨਃ । ਹਾਹਾਹੂਹੂਕृਤਸਂਗੀਤਿਰ੍ਬਂਦੀਪ੍ਰਮੁਖਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤਕੀਰ੍ਤਿਃ
ਆਪਣੀ ਆਰਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਰਥ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚਲਿਆ; ਬੰਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਾਇਕ 'ਹਾ ਹਾ' ਅਤੇ 'ਹੂ ਹੂ' ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਗੌਤਮੀਤਟਮੁਪੇਤ੍ਯ ਰਾਘਵੋ ਵਾਯੁਨਂਦਨਸੁਧੌਤਪਦ੍ਯੁਗਃ । ਜਾਂਬਵਤ੍ਕृਤਕਰਾਵਲਂਬਨਃ ਪ੍ਰਾਪਦੁਤ੍ਤਮਨਦੀਂ ਤੁ ਗੌਤਮੀਮ੍
ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਦੇ ਪੈਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਧੋਏ, ਜਾਮਬਵੰਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਧੀਆ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਸ ਗਿਆ।