ਬੀਜਪੂਰਂ ਕੁਸੁਂਭਂ ਚ ਲੋਹਿਤਂ ਸ਼ृਂਗਮੇਵ ਚ । ਅਰਰੁਂ ਨਾਲਿਕੇਰਂ ਚ ਕੂष੍ਮਾਂਡਕਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਬੀਜਪੂਰਾ, ਕੁਸੁੰਭਾ, ਲਾਲ ਫਲ, ਅਰਰੂ, ਨਾਰੀਅਲ, ਅਤੇ ਕੂਸਮਾਂਡ (ਪਿੰਡ) ਵੀ ਛੱਡ।
ਕੋਵਿਦਾਰਫਲਂ ਤੈਲਪਕ੍ਵਂ ਮਾਨਵਜਂ ਪਯਃ । ਵਾਰ੍ਧ੍ਰੀਣਸ ਖਰੀ ਦੁਗ੍ਧਂ ਸੂਤਿਕਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮਾਵਿਕਮ੍
ਕੋਵਿਦਾਰ ਦਾ ਫਲ, ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਦੁੱਧ, ਮਨੁੱਖੀ ਦੁੱਧ, ਭੈਂਸ ਅਤੇ ਗਧੇ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਔਰਤ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਅਤੇ ਭੇਡ ਦਾ ਦੁੱਧ ਛੱਡ।
ਔष੍ਟ੍ਰਮੇਕਸ਼ਫਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਮਾਰ੍ਗਮਾਜਂ ਨृਸਂਭਵਮ੍ । ਵਿਵਤ੍ਸਾਸਂਧਿਨੀਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਲਵਣਂ ਚੈਵ ਯੋਗਿ ਯਤ੍
ਉਠ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਇੱਕ-ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਮਾਸ, ਜਿਸ ਗਾਂ ਦਾ ਬੱਝਾ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਉਸ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਅਤੇ ਲੂਣ ਛੱਡ, ਹੇ ਯੋਗੀ।
ਨਾਲਿਕੇਰਰਸਂ ਕਾਂਸ੍ਯੇ ਤਾਮ੍ਰੇ ਮਧੁ ਚ ਸੀਸਕੇ । ਕਾਚੇ ਤਕ੍ਰਂ ਕਰਂਭਾਂਸ਼੍ਚ ਘृਤਾਕ੍ਤਾਨ੍ਨੈਵ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਰਸ ਕਾਂਸੀ ਜਾਂ ਤਾਮਬੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ, ਮਧੂ ਸੀਸੇ ਵਿੱਚ, ਛਾਸ਼ ਕਾਂਚ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਘੀ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਨਾ ਕਰ।
ਹੋਮਂ ਤੁ ਮृਣ੍ਮਯੇ ਪਾਤ੍ਰੇ ਪੁਰੋਡਾਸ਼ਂ ਤੁ ਰਾਜਤੇ । ਨ ਸੇਵੇਤ ਪਰਂ ਲੋਕੇ ਸ਼ੁਭਾਰ੍ਥੀ ਤੁ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਹੋਮ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ, ਪੁਰੋਡਾਸ਼ਾ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਕਰ; ਜੋ ਸ਼ੁਭਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਬਰਤਨ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਬਚੇ।
ਪਾਤ੍ਰਾਂਤਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਲੇਪੋऽਪਿ ਤਤ੍ਰ ਭਕ੍ਸ਼ਣਮੇਵ ਚ । ਕ੍ਰਮੁਕਸ੍ਯ ਤਥਾ ਭਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਪਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚੈਵ ਹਿ
ਜਿਸ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰ ਪਾਊਡਰ ਲਗਾਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਨਾ ਖਾ; ਕ੍ਰਮੁਕਾ (ਪਾਨ) ਦਾ ਫਲ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਪਾਊਡਰ ਵੀ ਨਾ ਖਾ।
ਕ੍ਰਮੁਕਸ੍ਯਾਪਿ ਪਕ੍ਵਸ੍ਯ ਭਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕ੍ਰਮਿਯੋਗਿਨਃ । ਪਾਯਸੇ ਲਵਣਂ ਚੈਵ ਕੇਵਲਂ ਚ ਕਰਾਰ੍ਪਿਤਮ੍
ਯੋਗੀ ਲਈ ਵੀ, ਪਕਿਆ ਕ੍ਰਮੁਕਾ (ਪਾਨ) ਦਾ ਫਲ ਖਾਣਾ, ਪਾਏਸ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਪਾਉਣਾ, ਜਾਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਖਾਣਾ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਿਂਧੁਸੌਰਾष੍ਟ੍ਰਕਾਂਬੋਜਮਾਗਧੇषੁ ਚ ਸਿਂਹਲੇ । ਨ ਦੋषਾਯ ਭਵੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਚ ਲਵਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਸਿੰਧ, ਸੌਰਾਟ, ਕਾਂਬੋਜ, ਮਗਧ ਅਤੇ ਸਿੰਹਲ ਵਿੱਚ, ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਮਿਲਾਉਣ 'ਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਣਿ ਚ ਸਮਸ੍ਤਾਨਿ ਲਵਣਾਨਿ ਚ ਯੋਗਤਃ । ਦੇਸ਼ੇष੍ਵਨ੍ਯੇषੁ ਦੋषਾਯ ਪਾਨੇ ਚੈਵੇਹ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਹੋਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਲੂਣ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣਾ ਦੋਸ਼ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਸੰਦੇਹ ਹੈ।
ਕਿਮਤ੍ਰ ਬਹੁਨੋਕ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਨਿਂਦ੍ਯਂ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਸ਼ਂਭੁਰੁਵਾਚ- ਏਵਂ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਇੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿੰਦਿਆ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਮੇਵ ਭਵਨਂ ਗਤ੍ਵਾ ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਦੁਃਖਿਤਃ । ਰਾਤ੍ਰੌ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਦਿਵਾ ਚੇਤਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਮਹਾਨਪਿ
ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਵੱਡਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਮੌਤ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ।
ਪਰਲੋਕੇ ਸੁਖਂ ਦੁਃਖਮਿਹ ਭੋਗਵਿਨੋਦਨਮ੍ । ਕ੍ਰਿਮਿਕੀਟਮਨੁष੍ਯਾਦ੍ਯੈਃ ਸੁਖ ਦੁਃਖੈਃ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੁਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕੀੜਿਆਂ, ਜੰਤੂਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤਿਜੀਵਂਤੁ ਹੇਤੂਨਾਂ ਭੇਦੋऽਪਿ ਸੁਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ । ਏਕਸ੍ਯਾਪਿ ਹਿ ਜੀਵਸ੍ਯ ਨਾਸ੍ਤਿ ਚੈਕਵਿਧਾ ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ, ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਜੀਵ ਦੀ ਵੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
ਜਨ੍ਮਕਾਲੇ ਮਹਾऽਜ੍ਞਾਨਂ ਸ਼ੈਸ਼ਵੇਤ੍ਯਲ੍ਪਬੋਧਨਮ੍ । ਸ੍ਖਲਤ੍ਪਦੇਲ੍ਪਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਬਾਲ੍ਯੇ ਚਾਲ੍ਪਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਵੱਡਾ ਅਗਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਛੋਟੇ ਪਣ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਸਮਝ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹੀ ਹਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕੌਮਾਰੇ ਕ੍ਰੀਡਨਰਤਿਰ੍ਯੌਵਨੇ ਵਿषਯੋषਿਤਮ੍ । ਯੌਵਨੇ ਵਿਨਿਵृਤ੍ਤੇ ਤੁ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸਂਪਾਦਨੇषਣਾ
ਕੌਮਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਜਵਾਨੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੌਲਤ ਤੇ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਾਰ੍ਦ੍ਧਕੇ ਭੋਗਲਿਪ੍ਸਾ ਚ ਨ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮਤੇਪਿ ਚ । ਦੂषਿਕਾ ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਲਾਲਾਭਿਰ੍ਵਲੀਪਲਿਤਕਂਪਨੈਃ
ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਭੋਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤਾਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ; ਲਾਰ, ਕਫ, ਝੁਰਰੀਆਂ, ਚਿੱਟੇ ਵਾਲ ਤੇ ਕੰਪਣ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਾਨਿਲਾਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੈਰ੍ਹृषੀਕੈਰ੍ਵਿਕਲੈਰ੍ਯੁਤਃ । ਕਿਂਚਿਦ੍ਧਰ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਨ ਚ ਜਾਨਾਤਿ ਕਿਂਚਨ
ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਖੰਘ ਆਉਣਾ, ਹਵਾਵਾਂ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਾਲ ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਤਿष੍ਠਂਤੀषੁ ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਗੁਹ੍ਯਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ । ਕੋਸ਼ਕਂਡੂਯਨਪਰਃ ਕ੍ਰੂਰੋ ਜੀਵਿਤਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ
ਜਦ ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇੜੇ ਖੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਵਿਖਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖੰਘਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਂਡੂਯਤੇ ਸ੍ਫਿਚੌ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਚ ਵਿਚਾਲਯਨ੍ । ਭੁਂਜਾਨਃ ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਣਾ ਗ੍ਰਾਸਂ ਗ੍ਰਸਿਤੁਂ ਨ ਚ ਸ਼ਕ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਉਹ ਆਪਣਾ ਕੱਛਾ ਖੰਘਦਾ ਹੈ, ਕਪੜਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਖਾਣ ਵੇਲੇ ਕਫ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹful ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਨਿਗਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਯਦਾ ਕਾਸਸ੍ਤਦਾ ਜਜ੍ਞੇ ਪਾਯੁਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਸ਼ਬ੍ਦਵਾਨ੍ । ਨਿਃਸृਤਿਸ਼੍ਚ ਮਲਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਨਿਰ੍ਗਮ ਏਵ ਚ
ਜਦ ਉਹ ਖੰਘਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਖਾਣਾ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ; ਮਲ ਤੇ ਕਫ ਵੀ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਨੁषਾਦਿਭਰ੍ਤ੍ਸਨਂ ਬਾਲ ਤਾਲਹਾਸ੍ਯਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਗੁਰੁਨਿਰ੍ਗਮਨਾਦੀਨਿ ਸਂਚਿਂਤ੍ਯ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਨੂੰ ਵਹੁਟੀ ਆਦਿ ਵਲੋਂ ਡਾਂਟ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਬੱਚਿਆਂ ਵਲੋਂ ਹਾਸਾ ਉਡਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਜਾਣ-ਆਉਣ ਆਦਿ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਹੂਤੋ ਭੋਜਨਾਦ੍ਯਰ੍ਥਂ ਭੋਜ੍ਯਾਨ੍ਨਾਦਿ ਵਿਨਿਂਦਯਨ੍ । ਚਿਰਮੁष੍ਣਂ ਚ ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸ੍ਯ ਪੁਨਸ਼੍ਚਿਂਤਾਮਵਾਪ ਸਃ
ਜਦ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਖਾਣ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਗਰਮ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਡਾਂਟਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤਿਦੁष੍ਕृਤਿਕਰ੍ਮ੍ਮਾਹਂ ਕਥਂ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਕਥਂ ਸ੍ਵਪੇ । ਕਥਂ ਤਿष੍ਠੇ ਕਥਂ ਗਚ੍ਛੇ ਪਰਲੋਕਃ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍
‘ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਖਾਵਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਸੌਂਵਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਖੜਾ ਰਹਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਜਾਵਾਂ, ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?’
ਇਤਿ ਚਿਂਤਾਕੁਲੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨ ਨਮਤ੍ਯਪਰਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਯ ਸਦਨਂ ਗਤ੍ਵਾ ਪੁਰਾਣਜ੍ਞਸ੍ਯ ਰਾਘਵ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਪੁਰਾਣਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਘਵ।
ਲਜ੍ਜਾਵਾਕ੍ਕृਤਵਕ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਕਿਂਕਰੋਮੀਤ੍ਯਭਾषਤ । ਨ ਕਿਂਚਿਦਪ੍ਯੁਵਾਚਾਸੌ ਦ੍ਵਿਜਃ ਪੌਰਾਣਿਕਸ੍ਤਦਾ
ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਝੁਕਾ ਕੇ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, ‘ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?’ ਪਰ ਪੁਰਾਣਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ।
ਪਾਪੋਯਮਿਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸ਼ਿष੍ਯੇਣ ਨਿਰਗਾਮਯਤ੍ । ਗੌਤਮੋਪਿ ਵਿਨਿਰ੍ਗਮ੍ਯ ਦ੍ਵਾਰ੍ਯੇਵ ਚ ਬਹਿਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਪੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਚੇਲੇ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ; ਗੌਤਮ ਵੀ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਭੁਵ੍ਯਾਸੀਨਂ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਪੁਰਾਣਾਰ੍ਥਵਿਚਾਰਕਮ੍ । ਕਥਂ ਕਥਮਪਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪੀਠਂ ਦਤ੍ਤਂ ਚ ਨਾਭਜਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਗਿਆ, ਪਰ ਦਿੱਤੀ ਕੁਰਸੀ ਨਹੀਂ ਲੈਈ।
ਨਿषਣ੍ਣੋ ਭੂਤਲੇ ਰਾਮ ਪੁਰਾਣਜ੍ਞਮਭਾषਤ । ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤਦਤ੍ਰੈਵ ਵਿਧੀਯਤਾਮ੍
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਮ, ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ: ‘ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਇਹੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਦੱਸੋ।’
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ- ਪਾਪਾਨਿ ਕੀਰ੍ਤਯਸ੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਥੈਵ ਕृਤਾਨਿ ਤੁ । ਸ ਚਾਪਿ ਨਾऽਕृਤਂ ਕਿਂਚਿਨ੍ਮਯਾ ਪਾਪਮਿਤੀਰਯਨ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਛੁਪਾਵੇ ਦੱਸ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ,' ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ।
ਰੁਦਨ੍ਪਪਾਤ ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਚ ਕਥਂ ਤਾਤੇਤਿ ਪੀਡਿਤਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਤਮਥ ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਰੋਂਦਾ ਹੋਇਆ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਕਿਵੇਂ, ਪਿਤਾ ਜੀ?' ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ।'