ਧਰ੍ਮਂ ਚਰ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਯਥਾਕਾਲਂ ਯਥਾਵਿਧਿ । ਵਿਮੁਕ੍ਤਪਾਪਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤ੍ਵਮੁਤ੍ਤਮਾਂ ਗਤਿਮੇष੍ਯਸਿ
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮ ਕਰ। ਜਦੋਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਤਦੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਪੁਰਾਣਮਥਵਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤਸ਼੍ਚ ਸਨ੍ । ਨਿਰਾਸ਼ੋ ਵਾ ਮਹੇਸ਼ਾਨਂ ਪੂਜਯਸ੍ਵ ਪਿਨਾਕਿਨਮ੍
ਜਾਂ ਤਾਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਮੰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਆਸ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਮਹੇਸ਼ਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।
ਦੇਵਂ ਵਾ ਪੁਂਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਂ ਕੇਸ਼ਵਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸਂਨ੍ਯਾਸਮਥਵਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਞਾਨਪਰੋ ਭਵ
ਕੰਵਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕੇਸ਼ਵ, ਜੋ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ; ਜਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਰਾਗ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ।
ਅਥਵਾ ਗਚ੍ਛ ਕਾਸ਼ੀਸ਼ਂ ਮੁਕ੍ਤੌ ਵਾ ਮृਤਿਮਾਪ੍ਨੁਹਿ । ਗਯਾਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛ ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਜਾਂ ਕਾਸੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕੋਲ ਜਾ, ਉਥੇ ਮੋਖਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਮਰ ਜਾਂ; ਜਾਂ ਗਯਾ ਜਾ ਕੇ ਉਥੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦੀ ਰਸਮ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰ।
ਅਥਵਾ ਸਰ੍ਵਵੇਦਾਨਾਂ ਸਾਰਂ ਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਰੁਦ੍ਰਂ ਰੁਦ੍ਰਪ੍ਰਿਯਕਰਂ ਜਪ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਮਾਦਰਾਤ੍
ਜਾਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਰੁਦਰ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲਮਥਵਾ ਗਚ੍ਛ ਕੇਦਾਰਮਥਵੇਚ੍ਛਯਾ । ਅਥਵਾ ਪ੍ਰਤਿਵਰ੍षੇ ਤੁ ਮਾਘਸ੍ਨਾਨਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯ
ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸ੍ਰੀਸ਼ੈਲ ਜਾਂ ਕੇਦਾਰ ਜਾ; ਜਾਂ ਹਰ ਸਾਲ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਰਸਮ ਕਰ।
ਕਿਮਤ੍ਰ ਬਹੁਨੋਕ੍ਤੇਨ ਧਰ੍ਮਭਕ੍ਤਃ ਸਦਾ ਭਵ । ਨੈਵਂ ਨਰਕਵਾਸਸ੍ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਤੁ ਦ੍ਵਿਜਾਧਮ
ਇੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ। ਫਿਰ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨੀਵਾਂ, ਤੂੰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।
ਗੌਤਮ ਉਵਾਚ- ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਪੁਰਾਣਂ ਭਵਤੋ ਮੁਖਾਤ੍ । ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਹੇਤੁਂ ਚ ਵਰ੍ਜਂ ਚਾਪਿ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਗੌਤਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸਾਰਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਕਰਾਂਗਾ; ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕੀ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਪੌਰਾਣਿਕ ਉਵਾਚ- ਵਰ੍ਜ੍ਯਂ ਮਾਂਸਂ ਸੁਰਾऽਨ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀ ਭੋਗੋ ਦ੍ਯੂਤਂ ਵਿਕਤ੍ਥਨਮ੍ । ਪਾਰੁष੍ਯਮਨृਤਂ ਮਾਯਾ ਦੇਵਦੇਵਵਿਨਿਂਦਨਮ੍
ਪੁਰਾਣਿਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਾਸ, ਸ਼ਰਾਬ, ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਭੋਗ, ਜੂਆ, ਅਡੰਬਰ, ਰੁੱਖੀ ਗੱਲ, ਝੂਠ, ਚਲਾਕੀ, ਅਤੇ ਦੇਵ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਛੱਡ।
ਗੁਰੂਣਾਂ ਸੁਰਵृਦ੍ਧਾਨਾਂ ਪੁਰਾਣਸ੍ਮृਤਿਭਾषਿਣਾਮ੍ । ਨਿਂਦਨਂ ਸ਼੍ਵੇਤਵृਂਤਾਕਂ ਕृਤਕਾਲਾਬੁਵਰ੍ਤਨਮ੍
ਗੁਰੂਆਂ, ਵੱਡੇ ਦੇਵਾਂ, ਪੁਰਾਣ-ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ, ਚਿੱਟਾ ਭਿੰਡ, ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਛੱਡ।
ਬੀਜਪੂਰਂ ਕੁਸੁਂਭਂ ਚ ਲੋਹਿਤਂ ਸ਼ृਂਗਮੇਵ ਚ । ਅਰਰੁਂ ਨਾਲਿਕੇਰਂ ਚ ਕੂष੍ਮਾਂਡਕਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਬੀਜਪੂਰਾ, ਕੁਸੁੰਭਾ, ਲਾਲ ਫਲ, ਅਰਰੂ, ਨਾਰੀਅਲ, ਅਤੇ ਕੂਸਮਾਂਡ (ਪਿੰਡ) ਵੀ ਛੱਡ।
ਕੋਵਿਦਾਰਫਲਂ ਤੈਲਪਕ੍ਵਂ ਮਾਨਵਜਂ ਪਯਃ । ਵਾਰ੍ਧ੍ਰੀਣਸ ਖਰੀ ਦੁਗ੍ਧਂ ਸੂਤਿਕਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮਾਵਿਕਮ੍
ਕੋਵਿਦਾਰ ਦਾ ਫਲ, ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਦੁੱਧ, ਮਨੁੱਖੀ ਦੁੱਧ, ਭੈਂਸ ਅਤੇ ਗਧੇ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਔਰਤ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਅਤੇ ਭੇਡ ਦਾ ਦੁੱਧ ਛੱਡ।
ਔष੍ਟ੍ਰਮੇਕਸ਼ਫਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਮਾਰ੍ਗਮਾਜਂ ਨृਸਂਭਵਮ੍ । ਵਿਵਤ੍ਸਾਸਂਧਿਨੀਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਲਵਣਂ ਚੈਵ ਯੋਗਿ ਯਤ੍
ਉਠ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਇੱਕ-ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਮਾਸ, ਜਿਸ ਗਾਂ ਦਾ ਬੱਝਾ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਉਸ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਅਤੇ ਲੂਣ ਛੱਡ, ਹੇ ਯੋਗੀ।
ਨਾਲਿਕੇਰਰਸਂ ਕਾਂਸ੍ਯੇ ਤਾਮ੍ਰੇ ਮਧੁ ਚ ਸੀਸਕੇ । ਕਾਚੇ ਤਕ੍ਰਂ ਕਰਂਭਾਂਸ਼੍ਚ ਘृਤਾਕ੍ਤਾਨ੍ਨੈਵ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਰਸ ਕਾਂਸੀ ਜਾਂ ਤਾਮਬੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ, ਮਧੂ ਸੀਸੇ ਵਿੱਚ, ਛਾਸ਼ ਕਾਂਚ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਘੀ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਨਾ ਕਰ।
ਹੋਮਂ ਤੁ ਮृਣ੍ਮਯੇ ਪਾਤ੍ਰੇ ਪੁਰੋਡਾਸ਼ਂ ਤੁ ਰਾਜਤੇ । ਨ ਸੇਵੇਤ ਪਰਂ ਲੋਕੇ ਸ਼ੁਭਾਰ੍ਥੀ ਤੁ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਹੋਮ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ, ਪੁਰੋਡਾਸ਼ਾ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਕਰ; ਜੋ ਸ਼ੁਭਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਬਰਤਨ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਬਚੇ।
ਪਾਤ੍ਰਾਂਤਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਲੇਪੋऽਪਿ ਤਤ੍ਰ ਭਕ੍ਸ਼ਣਮੇਵ ਚ । ਕ੍ਰਮੁਕਸ੍ਯ ਤਥਾ ਭਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਪਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚੈਵ ਹਿ
ਜਿਸ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰ ਪਾਊਡਰ ਲਗਾਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਨਾ ਖਾ; ਕ੍ਰਮੁਕਾ (ਪਾਨ) ਦਾ ਫਲ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਪਾਊਡਰ ਵੀ ਨਾ ਖਾ।
ਕ੍ਰਮੁਕਸ੍ਯਾਪਿ ਪਕ੍ਵਸ੍ਯ ਭਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕ੍ਰਮਿਯੋਗਿਨਃ । ਪਾਯਸੇ ਲਵਣਂ ਚੈਵ ਕੇਵਲਂ ਚ ਕਰਾਰ੍ਪਿਤਮ੍
ਯੋਗੀ ਲਈ ਵੀ, ਪਕਿਆ ਕ੍ਰਮੁਕਾ (ਪਾਨ) ਦਾ ਫਲ ਖਾਣਾ, ਪਾਏਸ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਪਾਉਣਾ, ਜਾਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਖਾਣਾ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਿਂਧੁਸੌਰਾष੍ਟ੍ਰਕਾਂਬੋਜਮਾਗਧੇषੁ ਚ ਸਿਂਹਲੇ । ਨ ਦੋषਾਯ ਭਵੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਚ ਲਵਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਸਿੰਧ, ਸੌਰਾਟ, ਕਾਂਬੋਜ, ਮਗਧ ਅਤੇ ਸਿੰਹਲ ਵਿੱਚ, ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਮਿਲਾਉਣ 'ਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਣਿ ਚ ਸਮਸ੍ਤਾਨਿ ਲਵਣਾਨਿ ਚ ਯੋਗਤਃ । ਦੇਸ਼ੇष੍ਵਨ੍ਯੇषੁ ਦੋषਾਯ ਪਾਨੇ ਚੈਵੇਹ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਹੋਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਲੂਣ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣਾ ਦੋਸ਼ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਸੰਦੇਹ ਹੈ।
ਕਿਮਤ੍ਰ ਬਹੁਨੋਕ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਨਿਂਦ੍ਯਂ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਸ਼ਂਭੁਰੁਵਾਚ- ਏਵਂ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਇੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿੰਦਿਆ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਮੇਵ ਭਵਨਂ ਗਤ੍ਵਾ ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਦੁਃਖਿਤਃ । ਰਾਤ੍ਰੌ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਦਿਵਾ ਚੇਤਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਮਹਾਨਪਿ
ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਵੱਡਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਮੌਤ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ।
ਪਰਲੋਕੇ ਸੁਖਂ ਦੁਃਖਮਿਹ ਭੋਗਵਿਨੋਦਨਮ੍ । ਕ੍ਰਿਮਿਕੀਟਮਨੁष੍ਯਾਦ੍ਯੈਃ ਸੁਖ ਦੁਃਖੈਃ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੁਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕੀੜਿਆਂ, ਜੰਤੂਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤਿਜੀਵਂਤੁ ਹੇਤੂਨਾਂ ਭੇਦੋऽਪਿ ਸੁਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ । ਏਕਸ੍ਯਾਪਿ ਹਿ ਜੀਵਸ੍ਯ ਨਾਸ੍ਤਿ ਚੈਕਵਿਧਾ ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ, ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਜੀਵ ਦੀ ਵੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
ਜਨ੍ਮਕਾਲੇ ਮਹਾऽਜ੍ਞਾਨਂ ਸ਼ੈਸ਼ਵੇਤ੍ਯਲ੍ਪਬੋਧਨਮ੍ । ਸ੍ਖਲਤ੍ਪਦੇਲ੍ਪਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਬਾਲ੍ਯੇ ਚਾਲ੍ਪਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਵੱਡਾ ਅਗਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਛੋਟੇ ਪਣ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਸਮਝ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹੀ ਹਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕੌਮਾਰੇ ਕ੍ਰੀਡਨਰਤਿਰ੍ਯੌਵਨੇ ਵਿषਯੋषਿਤਮ੍ । ਯੌਵਨੇ ਵਿਨਿਵृਤ੍ਤੇ ਤੁ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸਂਪਾਦਨੇषਣਾ
ਕੌਮਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਜਵਾਨੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੌਲਤ ਤੇ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਾਰ੍ਦ੍ਧਕੇ ਭੋਗਲਿਪ੍ਸਾ ਚ ਨ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮਤੇਪਿ ਚ । ਦੂषਿਕਾ ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਲਾਲਾਭਿਰ੍ਵਲੀਪਲਿਤਕਂਪਨੈਃ
ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਭੋਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤਾਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ; ਲਾਰ, ਕਫ, ਝੁਰਰੀਆਂ, ਚਿੱਟੇ ਵਾਲ ਤੇ ਕੰਪਣ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਾਨਿਲਾਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੈਰ੍ਹृषੀਕੈਰ੍ਵਿਕਲੈਰ੍ਯੁਤਃ । ਕਿਂਚਿਦ੍ਧਰ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਨ ਚ ਜਾਨਾਤਿ ਕਿਂਚਨ
ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਖੰਘ ਆਉਣਾ, ਹਵਾਵਾਂ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਾਲ ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਤਿष੍ਠਂਤੀषੁ ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਗੁਹ੍ਯਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ । ਕੋਸ਼ਕਂਡੂਯਨਪਰਃ ਕ੍ਰੂਰੋ ਜੀਵਿਤਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ
ਜਦ ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇੜੇ ਖੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਵਿਖਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖੰਘਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਂਡੂਯਤੇ ਸ੍ਫਿਚੌ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਚ ਵਿਚਾਲਯਨ੍ । ਭੁਂਜਾਨਃ ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਣਾ ਗ੍ਰਾਸਂ ਗ੍ਰਸਿਤੁਂ ਨ ਚ ਸ਼ਕ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਉਹ ਆਪਣਾ ਕੱਛਾ ਖੰਘਦਾ ਹੈ, ਕਪੜਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਖਾਣ ਵੇਲੇ ਕਫ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹful ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਨਿਗਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਯਦਾ ਕਾਸਸ੍ਤਦਾ ਜਜ੍ਞੇ ਪਾਯੁਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਸ਼ਬ੍ਦਵਾਨ੍ । ਨਿਃਸृਤਿਸ਼੍ਚ ਮਲਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਨਿਰ੍ਗਮ ਏਵ ਚ
ਜਦ ਉਹ ਖੰਘਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਖਾਣਾ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ; ਮਲ ਤੇ ਕਫ ਵੀ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।