ਇਤ੍ਥਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਭੂਤਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਕ੍ਰਿਯਾਰ੍ਹੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਜਾਯਤੇ ਏਵ ਸ਼ੁਦ੍ਧਃ । ਪੂਜਾਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਜਾਪ੍ਯਕਰ੍ਮ੍ਮਾਪਿ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦੇਵਧ੍ਯਾਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿ ਹਾਨਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਪਵਿੱਰਤਾ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਹ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਜਪ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਚਂਦ੍ਰਦੀਪ੍ਤਿਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂ ਧ੍ਯਾਨੇਨਾਰੋਪ੍ਯਾਸ਼ੁ ਲਿਂਗੇ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ । ਸਦਾਸ਼ਿਵਂ ਦੀਪਮਧ੍ਯੇ ਵਿਚਿਂਤ੍ਯ ਪਂਚਾਕ੍ਸ਼ਰੇਣਾਰ੍ਚਨਮਵ੍ਯਯਂ ਤੁ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਨਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਟਿਕਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸ ਚਾਨਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅਟੱਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਵਾਹਨਾਦੀਨੁਪਚਾਰਾਂਸ੍ਤਥਾਪਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵਵਚ੍ਛਂਕਰਸ੍ਯ । ਉਦੁਂਬਰਂ ਰਾਜਤਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਪੀਠਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਛਨ੍ਨਂ ਸਰ੍ਵਮੇਵੇਹ ਪੀਠਮ੍
ਫਿਰ ਆਵਾਹਨ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਉਪਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੀਠ ਉਡੁੰਬਰ ਦੀ ਲੱਕੜ, ਚਾਂਦੀ ਜਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਵੇ, ਕਪੜੇ ਆਦਿ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ—ਇਥੇ ਪੂਜਾ ਲਈ ਪੀਠ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਂਤੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਬੁਦਾਨਾਂ ਚ ਵृष੍ਟਿਂ ਪੀਠੇ ਪੀਠੇ ਨਾਗਮੇਕਂ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ । ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪੀਠੇ ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਕੇ ਨਾਗਯੁਗ੍ਮਂ ਦੇਵਾਭ੍ਯਾਸ਼ੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਵਾਮਤਸ਼੍ਚ
ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਪੀਠ ਉੱਤੇ ਬੁਲਬੁਲੇ ਵਰਗਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਪੀਠ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਨਾਗ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਚੀ ਪੀਠ ਉੱਤੇ ਦੋ ਨਾਗ—ਇੱਕ ਸੱਜੇ ਤੇ ਇੱਕ ਖੱਬੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ—ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਜਪਾਪੁष੍ਪਂ ਨਾਗਮਧ੍ਯੇ ਨਿਧਾਯ ਮਧ੍ਯੇ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਪ੍ਰਾਤਿਗੁਣ੍ਯੇ । ਸੁਸ਼੍ਵੇਤੇਨ ਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਮਹੇਸ਼ਂ ਲਿਂਗਾਕਾਰਂ ਪੀਠਯੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਪੂਜ੍ਯਮ੍
ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਪਾ ਫੁੱਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਵਿਚਕਾਰ ਕਪੜਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕੰਮ ਬਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਚਿੱਟਾ ਕਪੜਾ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਪੀਠ ਸਮੇਤ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਮਹੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਬਾਣਮੁਖ੍ਯਾ ਦਿਤੀਸ਼ਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਂਚਗਂਧਾष੍ਟਗਂਧਮ੍ । ਪੁष੍ਪੈਃ ਪਤ੍ਰੈਃ ਸ਼੍ਰੀ ਤਿਲੈਰਕ੍ਸ਼ਤੈਸ਼੍ਚ ਤਿਲੋਨ੍ਮਿਸ਼੍ਰੈਃ ਕੇਵਲੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਪੂਜ੍ਯ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਪੰਜ ਤੇ ਅੱਠ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਗੰਧਾਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਫੁੱਲਾਂ, ਪੱਤਿਆਂ, ਚੰਗੇ ਤਿਲਾਂ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਚੌਲ ਨਾਲ, ਕਦੇ ਤਿਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਤੇ ਕਦੇ ਸਾਫ ਚੌਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਧੂਪਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸਂਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਦੀਪਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚੋਕ੍ਤਮੇਵੋਪਹਾਰਮ੍ । ਪੂਜਾਸ਼ੇषਂ ਤੇ ਸਮਾਪ੍ਯਾਥ ਸਰ੍ਵੇ ਗੀਤਂ ਨृਤ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰਾਪਿ ਚਕ੍ਰੁਃ
ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਧੂਪ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਦੀਵਾ ਤੇ ਹੋਰ ਨਿਯਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬਾਕੀ ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਤੇ ਨੱਚਦੇ ਰਹੇ।
ਅਥਾਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਗੌਤਮਸ੍ਯਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ਼ਿष੍ਯਃ ਸ਼ਂਕਰਾਤ੍ਮੇਤਿ ਨਾਮ੍ਨਾ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਗੌਤਮ ਦਾ ਇੱਕ ਚੇਲਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ੰਕਰਾਤਮਾ ਸੀ, ਆ ਗਿਆ।
ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਵੇਸ਼ੋ ਦਿਗ੍ਵਾਸਾ ਅਨੇਕਾਵृਤਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਪ੍ਰਵਰਃ ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚਂਡਾਲਸਨ੍ਨਿਭਃ
ਉਹ ਪਾਗਲ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਿਰਫ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਈ ਵਾਰ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ। ਕਦੇ ਉਹ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ, ਤੇ ਕਦੇ ਚੰਡਾਲ ਵਰਗਾ।
ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਛੂਦ੍ਰ ਸਮੋ ਯੋਗੀ ਤਾਪਸਃ ਕ੍ਵਚਿਦਪ੍ਯੁਤ । ਗਰ੍ਜਤ੍ਯੁਤ੍ਪਤਤੇ ਚੈਵ ਨृਤ੍ਯਤਿ ਸ੍ਤੌਤਿ ਗਾਯਤਿ
ਕਦੇ ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਵਰਗਾ, ਕਦੇ ਜੋਗੀ ਜਾਂ ਤਪਸੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਗੱਜਦਾ, ਉੱਡਦਾ, ਨੱਚਦਾ, ਸਿਫਤ ਕਰਦਾ ਤੇ ਗਾਉਂਦਾ।
ਰੋਦਿਤਿ ਸ਼ृਣੁਤੇ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਪਤਤ੍ਯੁਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਸ਼ਿਵਜ੍ਞਾਨੈਕਸਂਪਨ੍ਨਃ ਪਰਮਾਨਂਦਨਿਰ੍ਭਰਃ
ਕਦੇ ਉਹ ਰੋਂਦਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ, ਕਦੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ, ਕਦੇ ਉੱਠ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ ਤੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਭੋਜ੍ਯਵੇਲਾਯਾਂ ਗੌਤਮਸ੍ਯਾਂਤਿਕਂ ਯਯੌ । ਬੁਭੁਜੇ ਗੁਰੁਣਾ ਸਾਕਂ ਕ੍ਵਚਿਦੁਚ੍ਛਿष੍ਟਮੇਵ ਚ
ਜਦ ਖਾਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਉਹ ਗੌਤਮ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਕਦੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਂਦਾ, ਤੇ ਕਦੇ ਸਿਰਫ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਂਦਾ।
ਕ੍ਵਚਿਲ੍ਲੇਹਤਿ ਤਤ੍ਪਾਤ੍ਰਂ ਤੂष੍ਣੀਮੇਵਾਭ੍ਯਗਾਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਹਸ੍ਤਂ ਗृਹੀਤ੍ਵੈਵ ਗੁਰੋਃ ਸ੍ਵਯਮੇਵਾਭੁਨਕ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਦੇ ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਚੱਟ ਲੈਂਦਾ, ਕਦੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਆ ਜਾਂਦਾ। ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਆਪ ਹੀ ਖਾਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਗृਹਾਂਤਰੇ ਮੂਤ੍ਰਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕਰ੍ਦਮਲੇਪਨਮ੍ । ਸਰ੍ਵਦਾ ਤਂ ਗੁਰੁਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਰਮਾਲਂਬ੍ਯ ਮਂਦਿਰਮ੍
ਕਦੇ ਉਹ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਕਦੇ ਮਿੱਟੀ ਲਾ ਲੈਂਦਾ। ਪਰ ਹਰ ਵਾਰੀ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ।
ਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਯ ਸ੍ਵੀਯਪੀਠੇ ਤਮੁਪਵੇਸ਼੍ਯਾਭ੍ਯਭੋਜਯਤ੍ । ਸ੍ਵਯਂ ਤਦਸ੍ਯ ਪਾਤ੍ਰੇਣ ਬੁਭੁਜੇ ਗੌਤਮੋ ਮੁਨਿਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੀਠ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਖੁਦ ਖਵਾਉਂਦੇ। ਗੌਤਮ ਮੁਨੀ ਆਪ ਉਸ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਨਾਲ ਖਾਂਦੇ।
ਤਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਜ੍ਞਾਤੁਂ ਕਦਾਚਿਦਥ ਸੁਂਦਰੀ । ਅਹਲ੍ਯਾ ਸ਼ਿष੍ਯਮਾਹੂਯ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਥ ਸਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਉਸ ਦੀ ਮੰਨ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸੋਹਣੀ ਅਹਲਿਆ ਨੇ ਉਸ ਚੇਲੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, 'ਖਾ ਲੈ' ਆਖਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੁਭਾਗਣ—
ਸੌਵਰ੍ਣੇ ਭਾਜਨੇ ਚਾਨ੍ਨਂ ਨਿਧਾਯ ਚषਕਾਂਤਰੇ । ਪਾਨਾਦਿਕਮਥੋ ਦਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਪਾਵਕਂ ਪੁਨਃ
ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੂਜੇ ਪਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਰੱਖੀ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵੀ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ।
ਨਿਧਾਯਾਂਗਾਰਨਿਚਯਂ ਕਂਟਕਾਨਾਂ ਚਯਂ ਪਰੇ । ਨਿਧਾਯ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵੇਤਿ ਸ ਚਾਪਿ ਬੁਭੁਜੇ ਮੁਨਿਃ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿੱਚ ਅੰਗਾਰੇ ਤੇ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਕੰਡੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ। 'ਖਾ, ਖਾ' ਆਖ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾ ਲਿਆ।
ਯਥਾ ਪਪੌ ਹਿ ਪਾਨੀਯਂ ਤਥਾ ਵਹ੍ਨਿਮਪਿ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਕਂਟਕਾਨਪਿ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਮਤਿष੍ਠਤ
ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪਾਣੀ ਪੀ ਗਿਆ, ਓਹੋ ਹੀ ਅੱਗ ਵੀ ਪੀ ਗਿਆ; ਕਾਂਟੇ ਖਾ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਪੁਰਾ ਹਿ ਮੁਨਿਕਨ੍ਯਾਭਿਰਾਹੂਤੋ ਭੋਜਨਾਯ ਚ । ਦਿਨੇਦਿਨੇ ਤਤ੍ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਂ ਲੋष੍ਠਮਂਬੁ ਚ ਗੋਮਯਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ; ਹਰ ਰੋਜ਼, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਟੋਲਾ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਗੋਮਯ ਦਿੱਤਾ।
ਕਰ੍ਦਮਂ ਕਾष੍ਠਦਂਡਂ ਚ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾਥ ਹਰ੍षਿਤਃ । ਏਤਾਦृਸ਼ੋ ਮੁਨਿਰਸੌ ਚਂਡਾਲਸਦृਸ਼ਾਕृਤਿਃ
ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਛੜੀਆਂ ਖਾ ਗਿਆ; ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਚੰਡਾਲ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਐਸਾ ਹੀ ਸੀ।
ਸੁਜੀਰ੍ਣੋਪਾਨਹੌ ਹਸ੍ਤੇ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਥਾ ਕਰੇ । ਅਂਤ੍ਯਜੋਚਿਤਭਾषਾਭਿਰ੍ਵृषਪਰ੍ਵਾਣਮਭ੍ਯਗਾਤ੍
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਿਸੇ ਹੋਏ ਜੁੱਤੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਉਹ ਅੰਤਜਨ ਵਾਂਗ ਬੋਲਦਾ ਹੋਇਆ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਾਨ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਵृषਪਰ੍ਵੇਸ਼ਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਦਿਗ੍ਵਾਸਾਃ ਸਮਤਿष੍ਠਤ । ਵृषਪਰ੍ਵਾ ਤਮਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪੀਡਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰੋऽਚ੍ਛਿਨਤ੍
ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਾਨ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹ ਨੰਗਾ ਖੜਾ ਸੀ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।
ਹਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਜਗਦੇਤਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍ । ਅਤੀਵ ਕਲੁषਮਭਵਤ੍ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਾ ਮੁਨਯਸ੍ਤਥਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ, ਚਲਦੀ ਤੇ ਅਚਲ, ਬਹੁਤ ਗੰਦੀ ਹੋ ਗਈ; ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਹੋ ਗਏ।
ਗੌਤਮਸ੍ਯ ਮਹਾਸ਼ੋਕਃ ਸਂਜਾਤਃ ਸੁਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੋਰ੍ਵਾਰਿ ਸ਼ੋਕਂ ਸਂਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਿਵ
ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਣ ਲੱਗੇ, ਉਸ ਦਾ ਦੁੱਖ ਸਪਸ਼ਟ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਗੌਤਮਃ ਸਰ੍ਵਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਸਂਨਿਧੌ ਵਾਕ੍ਯਮੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ । ਕਿਮਨੇਨ ਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਯੇਨ ਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮਿਦਂ ਸ਼ਿਰਃ
ਗੌਤਮ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: 'ਉਸ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢਿਆ ਗਿਆ?'
ਮਮ ਪ੍ਰਾਣਾਧਿਕਸ੍ਯੇਹ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸ਼ਿਵਯੋਗਿਨਃ । ਮਮਾਪਿ ਮਰਣਂ ਸਤ੍ਯਂ ਸ਼ਿष੍ਯਰੂਪੀ ਯਤੋ ਗੁਰੁਃ
'ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਭਗਤ; ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਵੀ ਪੱਕੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਚੇਲਾ ਗੁਰੂ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।'
ਸ਼ੈਵਾਨਾਂ ਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸ਼ਿਵਵਰ੍ਤਿਨਾਮ੍ । ਮਰਣਂ ਯਤ੍ਰ ਦृष੍ਟਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਨੋ ਮਰਣਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
'ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਮੌਤ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਸਾਡੀ ਮੌਤ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਹੈ।'
ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਏਨਂ ਸਂਜੀਵਯਿष੍ਯਾਮਿ ਮਮ ਗੋਤ੍ਰਂ ਸ਼ਿਵਪ੍ਰਿਯਮ੍ । ਕਿਮਸੌ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ ਤਪਸੋ ਬਲਮ੍
ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਕਰਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਉਂ ਮਰੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ? ਮੇਰੇ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੇਖ।'
ਇਤਿ ਵਾਦਿਨਿ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰੇ ਗੌਤਮੋऽਪਿ ਮਮਾਰ ਹ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮृਤੇऽਥ ਸ਼ੁਕ੍ਰੋऽਪਿ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤਤ੍ਯਾਜ ਯੋਗਤਃ
ਜਦੋਂ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਗੌਤਮ ਵੀ ਮਰ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਮਰਨ ਤੇ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਵੀ ਯੋਗ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।