ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਂਬਰਧਰਾ ਭਸ੍ਮੋਦ੍ਧੂਲਿਤਵਿਗ੍ਰਹਾਃ । ਸਿਤੇਨ ਭਸ੍ਮਨਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਥਾਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਂਡ੍ਰਕਮ੍
ਸਾਰੇ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਸਰੀਰ ਰਾਖ ਨਾਲ ਲਿਪੇ ਹੋਏ। ਹਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਚਿੱਟੀ ਰਾਖ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਲਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਨਤ੍ਵਾ ਤੁ ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਸਰ੍ਵੇ ਭੂਤਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੁਃ । ਹृਤ੍ਪਦ੍ਮਮਧ੍ਯੇ ਸੁषਿਰਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਭੂਤਪਂਚਕਮ੍
ਸਭ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦੀ ਰੀਤ ਕੀਤੀ। ਦਿਲ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿਚ ਇਕ ਖੋਹ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਪੰਜ ਤੱਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਕਾਸ਼ਮਾਕਾਸ਼ੇ ਨਿਰ੍ਮਲਾਨਲਮ੍ । ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਚ ਮਹੇਸ਼ਾਨਂ ਧ੍ਯਾਯੇਦ੍ਦੀਪ੍ਤਿਮਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਨਿਰਮਲ ਅੱਗ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਮਹੇਸ਼ਾਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਸਂਯੁਤਂ ਭੂਤਂ ਸ਼ਮਲਂ ਸਰ੍ਵਸਂਗਤਮ੍ । ਤਦ੍ਦੇਹਮਾਕਾਸ਼ਦੀਪੇ ਪ੍ਰਦਹੇਜ੍ਜ੍ਞਾਨਵਹ੍ਨਿਨਾ
ਜੋ ਤੱਤ ਅਗਿਆਨ ਤੇ ਮੈਲ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਜੋਤ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਕਾਸ਼ਸ੍ਯਾਵृਤਂ ਚਾਹਂ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾऽऽਕਾਸ਼ਮਥੋ ਦਹੇਤ੍ । ਦਗ੍ਧ੍ਵਾਕਾਸ਼ਮਯੋ ਵਾਯੁਮਗ੍ਨਿਭੂਤਂ ਤਦਾ ਦਹੇਤ੍
ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਫਿਰ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜੋ। ਆਕਾਸ਼ ਸਾੜ ਕੇ, ਫਿਰ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਾੜੋ।
ਅਬ੍ਭੂਤਂ ਚ ਤਤੋ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਪृਥਿਵੀਭੂਤਮੇਵ ਚ । ਤਦਾਸ਼੍ਰਿਤਾਨ੍ਗੁਣਾਨ੍ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਤਤੋ ਦੇਹਂ ਪ੍ਰਦਾਹਯੇਤ੍
ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜੋ। ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਫਿਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾੜੋ।
ਏਵਂ ਦਹਿਤ੍ਵਾ ਭੂਤਾਨਿ ਦੇਹੀ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਨਵਹ੍ਨਿਨਾ । ਸ਼ਿਖਾਮਧ੍ਯਸ੍ਥਿਤਂ ਵਿष੍ਣੁਮਾਨਂਦਰਸਨਿਰ੍ਭਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਜਿਵਾਤਮਾ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿष੍ਪਨ੍ਨਚਂਦ੍ਰਕਿਰਣਸਂਕਾਸ਼ਕਿਰਣਂ ਸ਼ਿਵਮ੍ । ਸ਼ਿਵਾਂਗੋਤ੍ਪਨ੍ਨਕਿਰਣੈਰਮृਤਦ੍ਰਵਸਂਯੁਤੈਃ
ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਚੰਦਨੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸ ਨਾਲ ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਸੁਸ਼ੀਤਲਾ ਤਤੋ ਜ੍ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਰਸ਼੍ਮਿਵਤ੍ । ਪ੍ਰਸਾਰਿਤਸੁਧਾਰੁਗ੍ਭਿਃ ਸਾਂਦ੍ਰੀਭੂਤਸ਼੍ਚ ਸਂਪ੍ਲਵਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲਪਟ ਬਹੁਤ ਠੰਢੀ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, flood ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਮੇਣ ਪ੍ਲਾਵਿਤਂ ਭੂਤਗ੍ਰਾਮਂ ਸਂਚਿਂਤਯੇਤ੍ਪਰਮ੍
ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ, ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ flood ਹੋਇਆ ਸੋਚੋ, ਤੇ ਫਿਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਓ।
ਇਤ੍ਥਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਭੂਤਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਕ੍ਰਿਯਾਰ੍ਹੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਜਾਯਤੇ ਏਵ ਸ਼ੁਦ੍ਧਃ । ਪੂਜਾਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਜਾਪ੍ਯਕਰ੍ਮ੍ਮਾਪਿ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦੇਵਧ੍ਯਾਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿ ਹਾਨਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਪਵਿੱਰਤਾ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਹ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਜਪ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਚਂਦ੍ਰਦੀਪ੍ਤਿਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂ ਧ੍ਯਾਨੇਨਾਰੋਪ੍ਯਾਸ਼ੁ ਲਿਂਗੇ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ । ਸਦਾਸ਼ਿਵਂ ਦੀਪਮਧ੍ਯੇ ਵਿਚਿਂਤ੍ਯ ਪਂਚਾਕ੍ਸ਼ਰੇਣਾਰ੍ਚਨਮਵ੍ਯਯਂ ਤੁ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਨਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਟਿਕਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸ ਚਾਨਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅਟੱਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਵਾਹਨਾਦੀਨੁਪਚਾਰਾਂਸ੍ਤਥਾਪਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵਵਚ੍ਛਂਕਰਸ੍ਯ । ਉਦੁਂਬਰਂ ਰਾਜਤਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਪੀਠਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਛਨ੍ਨਂ ਸਰ੍ਵਮੇਵੇਹ ਪੀਠਮ੍
ਫਿਰ ਆਵਾਹਨ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਉਪਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੀਠ ਉਡੁੰਬਰ ਦੀ ਲੱਕੜ, ਚਾਂਦੀ ਜਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਵੇ, ਕਪੜੇ ਆਦਿ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ—ਇਥੇ ਪੂਜਾ ਲਈ ਪੀਠ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਂਤੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਬੁਦਾਨਾਂ ਚ ਵृष੍ਟਿਂ ਪੀਠੇ ਪੀਠੇ ਨਾਗਮੇਕਂ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ । ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪੀਠੇ ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਕੇ ਨਾਗਯੁਗ੍ਮਂ ਦੇਵਾਭ੍ਯਾਸ਼ੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਵਾਮਤਸ਼੍ਚ
ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਪੀਠ ਉੱਤੇ ਬੁਲਬੁਲੇ ਵਰਗਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਪੀਠ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਨਾਗ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਚੀ ਪੀਠ ਉੱਤੇ ਦੋ ਨਾਗ—ਇੱਕ ਸੱਜੇ ਤੇ ਇੱਕ ਖੱਬੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ—ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਜਪਾਪੁष੍ਪਂ ਨਾਗਮਧ੍ਯੇ ਨਿਧਾਯ ਮਧ੍ਯੇ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਪ੍ਰਾਤਿਗੁਣ੍ਯੇ । ਸੁਸ਼੍ਵੇਤੇਨ ਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਮਹੇਸ਼ਂ ਲਿਂਗਾਕਾਰਂ ਪੀਠਯੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਪੂਜ੍ਯਮ੍
ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਪਾ ਫੁੱਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਵਿਚਕਾਰ ਕਪੜਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕੰਮ ਬਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਚਿੱਟਾ ਕਪੜਾ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਪੀਠ ਸਮੇਤ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਮਹੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਬਾਣਮੁਖ੍ਯਾ ਦਿਤੀਸ਼ਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਂਚਗਂਧਾष੍ਟਗਂਧਮ੍ । ਪੁष੍ਪੈਃ ਪਤ੍ਰੈਃ ਸ਼੍ਰੀ ਤਿਲੈਰਕ੍ਸ਼ਤੈਸ਼੍ਚ ਤਿਲੋਨ੍ਮਿਸ਼੍ਰੈਃ ਕੇਵਲੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਪੂਜ੍ਯ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਪੰਜ ਤੇ ਅੱਠ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਗੰਧਾਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਫੁੱਲਾਂ, ਪੱਤਿਆਂ, ਚੰਗੇ ਤਿਲਾਂ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਚੌਲ ਨਾਲ, ਕਦੇ ਤਿਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਤੇ ਕਦੇ ਸਾਫ ਚੌਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਧੂਪਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸਂਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਦੀਪਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚੋਕ੍ਤਮੇਵੋਪਹਾਰਮ੍ । ਪੂਜਾਸ਼ੇषਂ ਤੇ ਸਮਾਪ੍ਯਾਥ ਸਰ੍ਵੇ ਗੀਤਂ ਨृਤ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰਾਪਿ ਚਕ੍ਰੁਃ
ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਧੂਪ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਦੀਵਾ ਤੇ ਹੋਰ ਨਿਯਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬਾਕੀ ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਤੇ ਨੱਚਦੇ ਰਹੇ।
ਅਥਾਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਗੌਤਮਸ੍ਯਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ਼ਿष੍ਯਃ ਸ਼ਂਕਰਾਤ੍ਮੇਤਿ ਨਾਮ੍ਨਾ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਗੌਤਮ ਦਾ ਇੱਕ ਚੇਲਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ੰਕਰਾਤਮਾ ਸੀ, ਆ ਗਿਆ।
ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਵੇਸ਼ੋ ਦਿਗ੍ਵਾਸਾ ਅਨੇਕਾਵृਤਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਪ੍ਰਵਰਃ ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚਂਡਾਲਸਨ੍ਨਿਭਃ
ਉਹ ਪਾਗਲ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਿਰਫ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਈ ਵਾਰ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ। ਕਦੇ ਉਹ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ, ਤੇ ਕਦੇ ਚੰਡਾਲ ਵਰਗਾ।
ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਛੂਦ੍ਰ ਸਮੋ ਯੋਗੀ ਤਾਪਸਃ ਕ੍ਵਚਿਦਪ੍ਯੁਤ । ਗਰ੍ਜਤ੍ਯੁਤ੍ਪਤਤੇ ਚੈਵ ਨृਤ੍ਯਤਿ ਸ੍ਤੌਤਿ ਗਾਯਤਿ
ਕਦੇ ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਵਰਗਾ, ਕਦੇ ਜੋਗੀ ਜਾਂ ਤਪਸੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਗੱਜਦਾ, ਉੱਡਦਾ, ਨੱਚਦਾ, ਸਿਫਤ ਕਰਦਾ ਤੇ ਗਾਉਂਦਾ।
ਰੋਦਿਤਿ ਸ਼ृਣੁਤੇ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਪਤਤ੍ਯੁਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਸ਼ਿਵਜ੍ਞਾਨੈਕਸਂਪਨ੍ਨਃ ਪਰਮਾਨਂਦਨਿਰ੍ਭਰਃ
ਕਦੇ ਉਹ ਰੋਂਦਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ, ਕਦੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ, ਕਦੇ ਉੱਠ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ ਤੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਭੋਜ੍ਯਵੇਲਾਯਾਂ ਗੌਤਮਸ੍ਯਾਂਤਿਕਂ ਯਯੌ । ਬੁਭੁਜੇ ਗੁਰੁਣਾ ਸਾਕਂ ਕ੍ਵਚਿਦੁਚ੍ਛਿष੍ਟਮੇਵ ਚ
ਜਦ ਖਾਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਉਹ ਗੌਤਮ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਕਦੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਂਦਾ, ਤੇ ਕਦੇ ਸਿਰਫ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਂਦਾ।
ਕ੍ਵਚਿਲ੍ਲੇਹਤਿ ਤਤ੍ਪਾਤ੍ਰਂ ਤੂष੍ਣੀਮੇਵਾਭ੍ਯਗਾਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਹਸ੍ਤਂ ਗृਹੀਤ੍ਵੈਵ ਗੁਰੋਃ ਸ੍ਵਯਮੇਵਾਭੁਨਕ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਦੇ ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਚੱਟ ਲੈਂਦਾ, ਕਦੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਆ ਜਾਂਦਾ। ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਆਪ ਹੀ ਖਾਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਗृਹਾਂਤਰੇ ਮੂਤ੍ਰਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕਰ੍ਦਮਲੇਪਨਮ੍ । ਸਰ੍ਵਦਾ ਤਂ ਗੁਰੁਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਰਮਾਲਂਬ੍ਯ ਮਂਦਿਰਮ੍
ਕਦੇ ਉਹ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਕਦੇ ਮਿੱਟੀ ਲਾ ਲੈਂਦਾ। ਪਰ ਹਰ ਵਾਰੀ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ।
ਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਯ ਸ੍ਵੀਯਪੀਠੇ ਤਮੁਪਵੇਸ਼੍ਯਾਭ੍ਯਭੋਜਯਤ੍ । ਸ੍ਵਯਂ ਤਦਸ੍ਯ ਪਾਤ੍ਰੇਣ ਬੁਭੁਜੇ ਗੌਤਮੋ ਮੁਨਿਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੀਠ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਖੁਦ ਖਵਾਉਂਦੇ। ਗੌਤਮ ਮੁਨੀ ਆਪ ਉਸ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਨਾਲ ਖਾਂਦੇ।
ਤਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਜ੍ਞਾਤੁਂ ਕਦਾਚਿਦਥ ਸੁਂਦਰੀ । ਅਹਲ੍ਯਾ ਸ਼ਿष੍ਯਮਾਹੂਯ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਥ ਸਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਉਸ ਦੀ ਮੰਨ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸੋਹਣੀ ਅਹਲਿਆ ਨੇ ਉਸ ਚੇਲੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, 'ਖਾ ਲੈ' ਆਖਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੁਭਾਗਣ—
ਸੌਵਰ੍ਣੇ ਭਾਜਨੇ ਚਾਨ੍ਨਂ ਨਿਧਾਯ ਚषਕਾਂਤਰੇ । ਪਾਨਾਦਿਕਮਥੋ ਦਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਪਾਵਕਂ ਪੁਨਃ
ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੂਜੇ ਪਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਰੱਖੀ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵੀ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ।
ਨਿਧਾਯਾਂਗਾਰਨਿਚਯਂ ਕਂਟਕਾਨਾਂ ਚਯਂ ਪਰੇ । ਨਿਧਾਯ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵੇਤਿ ਸ ਚਾਪਿ ਬੁਭੁਜੇ ਮੁਨਿਃ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿੱਚ ਅੰਗਾਰੇ ਤੇ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਕੰਡੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ। 'ਖਾ, ਖਾ' ਆਖ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾ ਲਿਆ।
ਯਥਾ ਪਪੌ ਹਿ ਪਾਨੀਯਂ ਤਥਾ ਵਹ੍ਨਿਮਪਿ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਕਂਟਕਾਨਪਿ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਮਤਿष੍ਠਤ
ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪਾਣੀ ਪੀ ਗਿਆ, ਓਹੋ ਹੀ ਅੱਗ ਵੀ ਪੀ ਗਿਆ; ਕਾਂਟੇ ਖਾ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਪੁਰਾ ਹਿ ਮੁਨਿਕਨ੍ਯਾਭਿਰਾਹੂਤੋ ਭੋਜਨਾਯ ਚ । ਦਿਨੇਦਿਨੇ ਤਤ੍ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਂ ਲੋष੍ਠਮਂਬੁ ਚ ਗੋਮਯਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ; ਹਰ ਰੋਜ਼, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਟੋਲਾ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਗੋਮਯ ਦਿੱਤਾ।