ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਯਾਦृਸ਼ਂ ਯੋਗ੍ਯਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਬੁਧੈਃ । ਸ੍ਤੁਤਿਵੈਰਾਗ੍ਯਯੋਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਲਯਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਜੋ ਢੁੱਕਵਾਂ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਿਫ਼ਤ ਤੇ ਵੈਰਾਗੀਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦਾ ਖ਼ਤਮਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਯਾਲ੍ਪਸਿਦ੍ਧਿਃ ਸ੍ਖਲਿਤੇਨ ਚ ਨਿਰ੍ਵਾਹਮृਚ੍ਛਤਿ । ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਯਾਰ੍ਥਸ੍ਯਾਨ੍ਯਭਾਵੋ ਰਾਮ ਸ਼ਾਂਤਿਵਿਚਾਰਣੇ
ਜਦੋਂ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਕੰਮ ਘੱਟ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਵੀ ਨਿਬੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਤਲਬ ਲਈ, ਰਾਮਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਵਿਸਰ੍ਗਾਂਤਸ਼੍ਚ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਦ੍ਧ ਵਿਪਰ੍ਯਾਸੋ ਭਵਿष੍ਯਤਃ । ਸਂਕਲ੍ਪਿਤਾਨ੍ਯਥਾਭਾਵੋ ਹ੍ਯਧ੍ਯਾਯਸ੍ਯ ਸਮਾਪਨੇ
ਜੇ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਵਿਸਰਗ ਨਾਲ ਮੁੱਕੇ, ਤਾਂ ਉਲਟ ਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਲਪਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਵੱਖਰਾ ਮਤਲਬ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਂਡਾਦੇਸ੍ਤੁ ਸਮਾਪ੍ਤੌ ਤੁ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਕਾਰ੍ਯਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਾਦृਸ਼ੇ ਦੋषੇ ਸ਼ਕੁਨਸ੍ਯ ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ
ਕਿਸੇ ਭਾਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਕੰਮ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਐਸੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਉਲਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੁਤੇ ਪੁਸ੍ਤਕਪਾਤੇ ਚ ਤ੍ਵਾਹਤੇ ਮਸ੍ਤਕਾਦਿषੁ । ਵਕ੍ਤਾ ਵੈਮਾਨਨਂ ਯਾਤਿ ਤਤਃ ਸ਼ਕੁਨਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਜੇ ਛੀਂਕ ਆ ਜਾਵੇ, ਪੁਸਤਕ ਡਿੱਗ ਪਵੇ ਜਾਂ ਸਿਰ ਤੇ ਵੱਜ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਪੰਛੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਾਦृਸ਼ੇ ਦੋषੇ ਸ਼ਕੁਨਂ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਉਪਮਾਯਾਂ ਭਵੇਦ੍ਰਾਮ ਕਾਰ੍ਯਾਭਾਸੋ ਨ ਵਸ੍ਤੁਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਪਮਾ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਕੰਮ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਸ ਹੈ, ਅਸਲ ਨਹੀਂ।
ਸਂਤਾਨਂ ਭੋਨ੍ਯਤ੍ਰ ਚੋਕ੍ਤਾ ਸृष੍ਟਿਰ੍ਮਧ੍ਯਫਲਪ੍ਰਦਾ । ਸ੍ਤੁਤਿਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾ ਕੁਤ੍ਰਾਪਿ ਗੁਣਵਤ੍ਕਾਰ੍ਯਨਿਰ੍ਣਯੇ
ਇੱਥੇ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਨਵੀਂ ਰਚਨਾ ਮੱਧਮ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਸਿਫ਼ਤ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਵਾਹੇ ਚੌषਧੇ ਦਾਨੇ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇ ਕृषੌ ਤਥਾ । ਯਥਾਰ੍ਥਾ ਚ ਸ੍ਤੁਤੀ ਰਾਮ ਨਿਰ੍ਵਾਹੇऽਪਿ ਨ ਦੂषਣਮ੍
ਵਿਆਹ, ਦਵਾਈ, ਦਾਨ, ਮਾਮਲੇ ਤੇ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ, ਜਿਹੜੀ ਸਿਫ਼ਤ ਢੁੱਕਵੀਂ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਨਿਬੜਨ ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਨੁਕਸ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ।
ਰਾਮ ਉਵਾਚ- ਕ ਏष ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂषਿਤਃ । ਵਿਮਾਨਸ੍ਥੋ ਮਹਾਦੀਪ੍ਤ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਾਰ੍ਕ ਇਵਾਪਰਃ
ਰਾਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਹ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵਿਮਾਨ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੱਧਿਆਨ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਦੁष੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਤਸ੍ਯਾਂਕੇ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨੀ । ਅਪਰਾ ਸ਼੍ਰੀਰਿਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ਤਥਾ ਪਂਚਸੁਯੋषਿਤਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਵੇਖਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰ ਲੱਖਮੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇ ਨਾਲ ਪੰਜ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਹਨ।
ਗਾਯਂਤਿ ਮਧੁਰਾਂ ਗੀਤਿਂ ਸੁਭ੍ਰੂਭਂਗਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣੈਃ । ਮਂਦਸ੍ਮਿਤੈਃ ਕਰਤਲਸ਼ਬ੍ਦਾਸ੍ਫੋਟਿਕਯਾ ਤਥਾ
ਉਹ ਮਿੱਠੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਗਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਕਰੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਹੌਲੀ ਹਾਸਿਆਂ ਨਾਲ ਤੇ ਹੱਥ ਤਾਲੀਆਂ ਵਜਾ ਕੇ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਗਲਕृਤੈਰ੍ਗੀਤੈਰਨ੍ਯੋਨ੍ਯ ਕਰਤਾਡਨੈਃ । ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯ ਮੁਖਮਾਲੋਕ੍ਯ ਪ੍ਰਲੋਭੈਰ੍ਗੀਤਪੂਰ੍ਵਕੈਃ
ਕਦੇ ਕਦੇ ਉਹ ਗਲੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਨਾਲ ਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਵਜਾ ਕੇ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਲ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਨਾਸ੍ਤੇ ਮਹਾਯੋਗੀ ਪਦ੍ਮਕਿਂਜਲ੍ਕਸਨ੍ਨਿਭਃ । ਏਵਂ ਚਰਿਤਪੁਣ੍ਯੇਨ ਕੇਨ ਵਾ ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਜੋਗੀ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਇੰਝ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਖ ਕਿਸ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਪਾਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
ਸ਼ਂਭੁਰੁਵਾਚ- ਏष ਵਿਪ੍ਰਃ ਪੁਰਾ ਰਾਮ ਸਰ੍ਵਸਂਪਤ੍ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਨਾਨਾਵਿਧਸੁਖੋਪੇਤੋ ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾਪੋषਣਤਤ੍ਪਰਃ
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ – ਹੇ ਰਾਮਾ! ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਖਾਂ ਵਿਚ ਰਮਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਦਾਨਹੀਨਸ਼੍ਚ ਦੇਵਤਾਰ੍ਚਨਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਪਂਚਯਜ੍ਞਵਿਹੀਨਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਪਰਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਨਿਸ਼ਕੰਤਾਨ ਸੀ, ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪੰਜ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਮ੍ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਸਾਯਾਹ੍ਨਭੋਜਨਪ੍ਰਵਣੋऽਸ਼ੁਚਿਃ । ਕਦਾਚਿਦਗਮਦ੍ਗੇਹਂ ਗੌਤਮਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਸਵੇਰੇ, ਦੁਪਹਿਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਸੀ। ਇਕ ਵਾਰੀ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗੌਤਮ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ।
ਤ੍ਰ੍ਯਂਬਕਸ੍ਯ ਗਿਰੌ ਪੁਣ੍ਯੇ ਨਾਨਾਮੁਨਿਗਣਾਸ਼੍ਰਿਤੇ । ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸ਼ੋਭਿਤਗृਹਂ ਸ੍ਫਟਿਕਸ੍ਤਂਭਕਲ੍ਪਿਤਮ੍
ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਵੀ ਇਕ ਸੋਹਣਾ ਘਰ ਸੀ, ਜੋ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ ਦੇ ਸਤੰਭਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਗੁਰੁਦ੍ਰਵਕਸ੍ਤੂਰੀਚਂਦ੍ਰ ਕੁਂਕੁਮਚਰ੍ਚਿਤਾ । ਭਿਤ੍ਤਿਰ੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਸਂਤਾਨਕੁਸੁਮਾਮੋਦਸੌष੍ਠਵਮ੍
ਉਸ ਘਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਅਗਰ, ਕਪੂਰ, ਕਸਤੂਰੀ ਤੇ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਲਪੇਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਸੰਤਾਨਕ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਹਵਾ ਮਿੱਠੀ ਹੋਈ ਪਈ ਸੀ।
ਕਸ੍ਤੂਰਿਕਾ ਪੁष੍ਪਰਸ ਸਮੁਤ੍ਸੇਚਿਤਭੂਤਲਮ੍ । ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮ ਸੁਸ਼੍ਵੇਤਵਿਵਿਧਵਿਤਾਨਪਰਿਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਕਸਤੂਰੀ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਰਸ ਛਿੜਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਨਾਜੁਕ, ਚਿੱਟੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛਜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਰ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਂਗਣਂ ਸ਼ੋਭਿਤ ਮਹਾਕਦਲੀਪੂਗਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਸਮੀਪਸਰਸੀਜਾਤ ਮਂਜੁਕੂਜਨ੍ਮਧੁਵ੍ਰਤਮ੍
ਅੰਗਣ ਵੱਡੀਆਂ ਕੇਲੀਆਂ ਤੇ ਸੁਪਾਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨੇੜੇ ਹੀ ਕਮਲਾਂ ਉੱਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਮਿੱਠਾ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਪਾਟੀਰਤਰੁਸਂਭੂਤ ਗਂਧਪੂਰਿਤਦਿਙ੍ਮੁਖਮ੍ । ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਗੀਤਕृਤਾਲ੍ਹਾਦ ਗੀਤਪੂਰਿਤਦਿਙ੍ਮੁਖਮ੍
ਪਾਟੀਰ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਭਰ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਘਰ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨਿਦਾਘਜਨਿਤਾਤਾਪ ਨਾਸ਼ਯਂਤ੍ਰਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍ । ਕਦਲੀਦਲਸਂਚ੍ਛਾਦਿ ਪਾਵਕਾਕਲ੍ਪਿਤਚ੍ਛਦਮ੍
ਘਰ ਇੰਝ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਗਰਮੀ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਦੂਰ ਰਹੇ। ਛੱਤ ਕੇਲੀਆਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਤੇ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਘਾਸ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪਾਟੀਰਤਰੁਸੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧ ਸਾਂਦ੍ਰ ਦ੍ਵਾਰਕਪਾਟਕਮ੍ । ਸੌਗਂਧਿਕਮਹਾਮੋਦਿ ਕਲ੍ਪਿਤਾਂਤਰ ਭਿਤ੍ਤਿਕਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਪਾਟੀਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਮੋਟੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੰਧਾਂ ਮਹਿਕਦਾਰ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਈਸ਼ਾਨਭਾਗਸੁਭਗ ਰਤਿਕਲ੍ਪਿਤ ਵੇਦਿਕਮ੍ । ਹਾਟਿਕਾਕਲ੍ਪਿਤਪਦਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੇਦਿਕਾਯੁਤਮ੍
ਘਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣਾ ਰਸ-ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਚੌਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਟੀਕਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੌਬਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਘਰ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਨਿ ਬਿਡਚ੍ਛਾਯਂ ਵਟਮੂਲੋਪਕਲ੍ਪਿਤਮ੍ । ਪ੍ਰਸੂਨਕਦਲੀਖਂਡ ਸਰੋਭਿਃ ਪ੍ਰਾਂਤਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਘਣੀ ਛਾਂ ਸੀ। ਕੰਡਿਆਂ ਤੇ ਕੇਲੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਤੇ ਪੋਖਰਾਂ ਨਾਲ ਕਿਨਾਰੇ ਸੋਹਣੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਮਹਾਵਟਾਗ੍ਰਸਂਲਗ੍ਨ ਤੁषਾਰਿਤਪਯੋਧਰਮ੍ । ਨਾਕੋਪਵਨਸਂਪਨ੍ਨ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਰਾਮ ਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਵੱਡੇ ਵਟ ਦੇ ਟੋਪ ਉੱਤੇ ਬੱਦਲ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਠੰਢ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਥੇ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗ-ਬਗੀਚੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਉਪਵਨ।
ਵਾਪੀਕੂਪਤਡਾਗਾਦ੍ਯਮਨੇਕਵਨਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਮਂਦਂ ਮਂਦਂ ਵਵੌ ਵਾਯੁਰ੍ਯਤ੍ਰ ਗੇਹੇ ਸੁਖਪ੍ਰਦਃ
ਉਸ ਘਰ ਨੂੰ ਕੂਆਂ, ਪੋਖਰ ਤੇ ਕਈ ਬਾਗਾਂ ਨੇ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੌਲੀ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਹਵਾ ਵਗਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਵਾਦਿਨ੍ਯਸ਼੍ਚਾਰੁਸਰ੍ਵਾਂਗ੍ਯੋ ਵਾਦ੍ਯਾਨਿ ਸ੍ਮਰਸਂਪਦਃ । ਵੀਣਾਂ ਵੇਣੁਂ ਤ੍ਰਿਵੇਣੁਂ ਚ ਵਾਦਯਂਤਿ ਵਰਾਂਗਨਾਃ
ਉਥੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰਪੂਰ ਧੁਨਾਂ ਵਜਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀਣਾ, ਬਾਂਸਰੀ ਤੇ ਤਿੰਨ ਸੁਰਾਂ ਵਾਲੀ ਬਾਂਸਰੀ ਵਜਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਤੌਰ੍ਯ੍ਯਤ੍ਰਿਕਕृਤੋ ਨਾਰ੍ਯ੍ਯਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਤਥੋਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਤਃ । ਸੁਵਰ੍ਣਾਦਿਕਪਾਤ੍ਰੇषੁ ਵਟਕਾ ਭਸ੍ਮਨਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਚਾਰੋ ਪਾਸਿਆਂ ਅਤੇ ਉੱਤੇ, ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਨਾਚ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਔਰਤਾਂ ਖੜੀਆਂ ਸਨ। ਸੋਨੇ ਆਦਿ ਧਾਤੂਆਂ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਭਗ ਭਸਮ ਦੇ ਗੋਲੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਵਾਸਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵਗਂਧੈਸ਼੍ਚ ਸੁਧੂਪੈਰਪਿ ਧੂਪਿਤਾਃ । ਕੁਸ਼ਗ੍ਰਥਿਤਸਂਘਾਸ਼੍ਚ ਅਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾਸ਼੍ਚ ਕੋਟਿਸ਼ਃ
ਉਹ ਭਸਮ ਦੇ ਗੋਲੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਮਹਕਾਏ ਹੋਏ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਧੂਪ ਨਾਲ ਧੂਪੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਗੱਠੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਮਾਲਾਵਾਂ ਵੀ ਉਥੇ ਪਈਆਂ ਸਨ।