ਮਨਸਾ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਃ ਸ੍ਯਾਦਨ੍ਯਥਾ ਨਾਸ਼ਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਨਮਸਾ ਸਹਿਤਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਤਦਹਂਕਾਰ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਮਨ ਰਾਹੀਂ ਸਭ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਅਹੰਕਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਅਹਂਕਾਰੇਣ ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਖਂ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਅਹਂਕਾਰਵਿਮੂਢਾਤ੍ਮਾ ਅਂਧੇ ਤਮਸਿ ਮਜ੍ਜਤਿ
ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਮੂੜ੍ਹ ਹੋਇਆ ਆਤਮਾ ਅੰਧੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਮਨਸਾ ਚਾਤ੍ਰ ਸ੍ਵਾਤਂਤ੍ਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿषਿਧ੍ਯਤੇ । ਭਗਵਤ੍ਪਰਤਂਤ੍ਰੋऽਸੌ ਤਦਾਯਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਜੀਵਤਿ
ਇਸ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਮਨ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿ ਕੇ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾਧਨਕਰ੍ਤृਤ੍ਵਂ ਚੇਤਨਸ੍ਯ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯੈਵ ਸਂਕਲ੍ਪਾਦ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਸ੍ਵਚਰਾਚਰਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਚੇਤਨ ਜੀਵ ਨੂੰ ਸਾਧਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ; ਸਾਰਾ ਹਲਚਲ, ਜੜ ਤੇ ਚਲ, ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਵਿਧਿਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ਸਰ੍ਵਮਸ਼ੇषਤਃ । ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਤੁ ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਾਨ੍ਨਾਲਭ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਜਤਨ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਭਰਃ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੇ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮੈਵ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਹਰਿਸ੍ਸ੍ਵਾਮੀ ਸ੍ਵਮਹਂ ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਭਾਰ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਲਈ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਰੀ ਸਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦਾ ਹਾਂ।
ਇਚ੍ਛਾਯਾ ਵਿਨਿਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯੈਵਾਤ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਹਿ । ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਮਨਸਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਮਹਂਤਾ ਮਮਤੋਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਉਸ ਆਤਮਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ' ਤੇ 'ਮੇਰਾ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦੇਹੇष੍ਵਹਂ ਮਤਿਰ੍ਮੂਲਂ ਸਂਸृਤੌ ਕਰ੍ਮਬਂਧਨੇ । ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹਦਹਂਕਾਰੌ ਮਨਸਾ ਵਰ੍ਜਯੇਦ੍ਬੁਧਃ
ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ' ਦੀ ਸੋਚ ਹੀ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਮਨ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮਾਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ।
ਅਥ ਨਾਰਾਯਣਪਦਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਗਿਰਜੇ ਸ਼ੁਭੇ । ਨਾਰਾ ਇਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨਾਂ ਸਂਘਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਗਤਿਰਸੌ ਪੁਮਾਨ੍
ਹੁਣ, ਹੇ ਗਿਰਿਜਾ ਸੁਭਾਗਾ, ਮੈਂ ਨਾਰਾਯਣ ਨਾਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: 'ਨਾਰਾ' ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਉਹ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹੈ।
ਤ ਏਵ ਚਾਯਨਂ ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਸਰ੍ਵਂ ਹਿ ਚਿਦਚਿਦ੍ਵਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਜਗਤ੍
ਉਹੀ ਸਮੂਹ ਉਸ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਰਾਯਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਚੇਤਨ ਤੇ ਅਚੇਤਨ ਪਦਾਰਥ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੋऽਸੌ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਸ੍ਥਿਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ ਵੈ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਨਾਰਾਸ਼੍ਚੇਤਿ ਸਰ੍ਵਪੁਂਸਾਂ ਸਮੂਹਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਨਾਰਾਯਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਨਾਰਾ' ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਨ।
ਗਤਿਰਾਲਂਬਨਂ ਤੇषਾਂ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਨਰਾਜ੍ਜਾਤਾਨਿ ਤਤ੍ਵਾਨਿ ਨਾਰਾਣੀਤਿ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਆਸਰਾ ਉਹ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਰਾਯਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੱਤ 'ਨਰਾ' ਤੋਂ ਜੰਮਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ 'ਨਾਰਾਣੀ' ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਚਾਯਨਂ ਤਸ੍ਯ ਤੇਨ ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਸ੍ਮृਤਃ । ਕਲ੍ਪਾਂਤੇਪਿ ਜਗਤ੍ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਗ੍ਰਸਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਧਾਰ੍ਯਤੇ
ਉਹੀ ਸਮੂਹ ਉਸ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਰਾਯਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਉਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਸਮਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਃ ਸਂਸृਜ੍ਯਤੇ ਯੇਨ ਸ ਵੈ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਚਰਾਚਰਂ ਜਗਤ੍ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਨਾਰ ਇਤ੍ਯਭਿ ਧੀਯਤੇ
ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਗਤ ਮੁੜ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਨਾਰਾਯਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਸਾਰਾ ਜਗਤ 'ਨਾਰਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਵਾਸਂ ਗਤਿਰ੍ਯੇਨ ਤੇਨ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਨਾਰੋ ਨਰਾਣਾਂ ਸਂਘਾਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਸਾਵਯਨਂ ਗਤਿਃ
ਉਸ ਦੀ ਵਾਸ ਤੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਉਹ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਰਾਯਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਨਾਰਾ' ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਉਹ ਰਸਤਾ ਤੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੈ।
ਤੇਨਾਸੌ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਾਰਾਯਣ ਇਤੀਰਿਤਃ । ਪ੍ਰਭਵਨ੍ਤਿ ਯਤੋ ਲੋਕਾ ਮਹਾਬ੍ਧੌ ਪृਥੁਫੇਨਵਤ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੁਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਨਾਰਾਯਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਜਿਸ ਤੋਂ ਲੋਕ ਉਪਜਦੇ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਝੱਗ ਵਾਂਗ।
ਪੁਨਰ੍ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਲੀਯਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਯੋ ਵੈ ਨਿਤ੍ਯਪਦੇ ਨਿਤ੍ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਮੁਕ੍ਤੈਕਭੋਗਵਾਨ੍
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੜ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਰਾਯਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਦਾ-ਸਦਾ ਵਾਸ ਕਰਦਾ, ਸਦਾ ਮੁਕਤ ਤੇ ਇੱਕੋ ਸੁਖ ਦਾ ਭੋਗੀ ਹੈ।
ਈਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜਗਤਃ ਸ ਵੈ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰਂਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਤ੍ਵਂ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰਮ੍
ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਉਹੀ ਨਾਰਾਯਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਾਯਣ ਹੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੱਤ ਨਾਰਾਯਣ ਹੈ।
ਯਚ੍ਚ ਕਿਂਚਿਜ੍ਜਗਤ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇऽਪਿ ਵਾ । ਅਂਤਰ੍ਬਂਹਿਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਸ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ—ਉਹ ਸਾਰਾ ਨਾਰਾਯਣ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਪਹਤਪਾਪ੍ਮਾ ਪੁਰੁषਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਂਤਰਸ੍ਥਿਤਃ । ਦਿਵ੍ਯਏਕਸ੍ਸਦਾ ਨਿਤ੍ਯੋ ਹਰਿਰ੍ਨਾਰਾਯਣੋऽਚ੍ਯੁਤਃ
ਜੋ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ, ਸਦਾ-ਸਦਾ ਹਰੀ, ਨਾਰਾਯਣ, ਅਚਲ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤੁ ਦ੍ਰष੍ਟਾ ਚ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਮੇਵ ਚ । ਸ੍ਪ੍ਰष੍ਟਾ ਚ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਿਤਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਧ੍ਯਾਤਾ ਧ੍ਯਾਤਵ੍ਯਮੇਵ ਚ
ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਛੂਹਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਛੂਹਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਵਕ੍ਤਾ ਚ ਵਾਚ੍ਯਂ ਜ੍ਞਾਤਾ ਚ ਜ੍ਞਾਤਵ੍ਯਂ ਚਿਦਚਿਜ੍ਜਗਤ੍ । ਤਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਹਰਿਃ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੋ ਨਾਰਾਯਣ ਉਦਾਹृਤਃ
ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਚੇਤਨ ਤੇ ਅਚੇਤਨ ਜਗਤ—ਇਹ ਸਭ ਹਰੀ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਨਾਰਾਯਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍षਾ ਪੁਰੁषਃ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸਹਸ੍ਰਪਾਤ੍ । ਸ ਲੋਕਾਨ੍ਸਰ੍ਵਤੋ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਅਤ੍ਯਤਿष੍ਠਦ੍ਦਸ਼ਾਂਗੁਲਮ੍
ਉਹ ਪੁਰਖ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਿਰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿਆਪ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਦਸ ਉਂਗਲਾਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਯਦ੍ਭੂਤਂ ਯਚ੍ਚ ਭਵ੍ਯਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਨਾਰਾਯਣੋ ਹਰਿਃ । ਉਤਾਮृਤਤ੍ਵਸ੍ਯੇਸ਼ਾਨੋ ਯਦਨ੍ਨੇਨ ਵਿਰਾਟ੍ਪੁਮਾਨ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਹੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਰਾਟ ਪੁਰਖ ਹੈ ਜੋ ਅੰਨ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਏਵ ਪੁਰੁषੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਾਸੁਦੇਵੋऽਚ੍ਯੁਤੋ ਹਰਿਃ । ਹਿਰਣ੍ਮਯੋऽਥ ਭਗਵਾਨ੍ਸੋऽਮृਤਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਃ ਸ਼ਿਵਃ
ਉਹੀ ਪੁਰਖ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਅਚਲ ਹਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ।
ਪਤਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਜਗਤਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰਂ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਾਃ ਸਵਿਤਾ ਅਨਂਤੋऽਸੌ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਉਹ ਹੀਰਣਯਗਰਭ, ਸਵਿਤਾ, ਅਨੰਤ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ।
ਭਗਵਾਨਿਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦੋऽਯਂ ਤਥਾ ਪੁਰੁष ਇਤ੍ਯਪਿ । ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਨਿਰੁਪਾਧਿਸ਼੍ਚ ਵਾਸੁਦੇਵੋऽਖਿਲਾਤ੍ਮਨਿ
ਉਸ ਲਈ 'ਭਗਵਾਨ' ਤੇ 'ਪੁਰਖ' ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਲਕੜੀ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਈਸ਼੍ਵਰੋ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਜਗਤ੍ਸੁਹृਤ੍ । ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਚਰਾਚਰਸ੍ਯੈਕੋ ਯਤੀਨਾਂ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ
ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਦੋਸਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਇਕੋ ਇਕ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਤੇ ਯਤੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਜਿਲ ਹੈ।
ਯੋ ਵੇਦਾਦੌ ਸ੍ਵਰਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਵੇਦਾਂਤੇ ਚ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ । ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕृਤਿਲੀਨਸ੍ਯ ਯਃ ਪਰਃ ਸ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ।
ਯੋਸਾਵਕਾਰੋ ਵੈ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਯੋऽਸੌ ਨਾਰਾਯਣੋ ਹਰਿਃ । ਸ ਏਵ ਪੁਰੁषੋ ਨਿਤ੍ਯਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਹ ਰੂਪ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਹੈ। ਉਹੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪੁਰਖ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਤਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ।