ਸਂਸਾਰੇ ਨਾਸ੍ਤਿਕਃ ਕਸ੍ਯ ਸ੍ਵਯਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਦੀਯਤੇ । ਪਾਨਮਨ੍ਨਂ ਚ ਤਾਂਬੂਲਮੁਦਕਂ ਕਾਂਚਨਂ ਤਥਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪ ਹੀ ਪਾਣੀ, ਰੋਟੀ, ਪਾਨ, ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਤੇ ਸੋਨਾ ਆਦਿ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਸਨਂ ਗਾਂ ਚ ਭੂਮਿਂ ਚ ਚ੍ਛਤ੍ਰਪਾਤ੍ਰਾਣ੍ਯਨੇਕਧਾ । ਫਲਾਨਿ ਭੂਮਿਦਾਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ
ਕੱਪੜੇ, ਗਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਛਤਰੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਂਡੇ, ਫਲ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਦਾਤਵ੍ਯਾਨਿ ਮਹੀਦੇਵ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ । ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਿਪ੍ਰ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਵਾਗ੍ਰਤਃ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਨ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ। ਹੁਣ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਸੁਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਇਯਂ ਗਂਗਾ ਭਾਤਿ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ । ਰੇਵਾ ਚ ਯਮੁਨਾ ਤਾਪੀ ਨਦੀ ਚਰ੍ਮਣ੍ਵਤੀ ਤਥਾ
ਇਹ ਗੰਗਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਰੇਵਾ, ਯਮੁਨਾ, ਤਾਪੀ ਤੇ ਚਰਮਣਵਤੀ ਨਦੀ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ।
ਸਰਯੂ ਚ ਵਰਾ ਵੇਣੀ ਪੂਰ੍ਣਾ ਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਨੀ । ਕਾਵੇਰੀ ਕਪਿਲਾ ਚਾਨ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਤਾਰਿਣੀ
ਸਰਯੂ, ਵਧੀਆ ਵੇਣੀ, ਪੂਰਨਾ ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਕਾਵੇਰੀ, ਕਪਿਲਾ, ਵਿਸ਼ਲਿਆ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਤਾਰਣੀ ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ।
ਗੋਦਾਵਰੀ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਤੁਂਗਭਦ੍ਰਾ ਚ ਗਂਡਕੀ । ਪਾਪਾਨਾਂ ਭੀਤਿਦਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਦੀ ਭੀਮਰਥੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਗੋਦਾਵਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਤੁੰਗਭਦਰਾ ਤੇ ਗੰਡਕੀ ਵੀ। ਭੀਮਰਥੀ ਨਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਿਕਾ ਕृष੍ਣਗਂਗਾ ਚ ਅਨ੍ਯਾ ਯਾਃ ਸਰਿਤਾਂਵਰਾਃ । ਏਤਾਸ੍ਤੁ ਪੁਣ੍ਯਕਾਲੇषੁ ਸਂਤਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ
ਦੇਵਿਕਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਗੰਗਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦਰਿਆ, ਇਹ ਸਭ ਚੰਗੇ ਸਮਿਆਂ 'ਚ ਅਨੇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗ੍ਰਾਮੇ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਰਣ੍ਯੇ ਨਦ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪਾਵਨਾਃ । ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੈਵ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਾਃ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਦਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਪਿੰਡ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੰਗਲ, ਦਰਿਆ ਹਰ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਰਗੀਆਂ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਰੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਦਾ ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਨਾਮ ਤਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜ । ਤਤ੍ਰੇਤ੍ਯੁਚ੍ਚਾਰਣਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਤੀਰ੍ਥਮਿਦਂ ਮਹਤ੍
ਜੇ ਕਿਸੇ ਤੀਰਥ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਆਖੋ: 'ਇਹ ਵੱਡਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੀਰਥ ਹੈ।'
ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਦੇਵਤਾ ਵਿष੍ਣੁਃਸ ਰ੍ਵਤ੍ਰਾਪਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਨਾਰਾਯਣੇਤਿ ਯਨ੍ਨਾਮ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸਾਧਕਃ
ਹਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਦੇਵੀਤਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸਾਧਕ ਨੂੰ 'ਨਾਰਾਇਣ' ਨਾਂ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਫਲਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿष੍ਣੁਨਾਮ੍ਨੈਵ ਜਾਯਤੇ । ਅਜ੍ਞਾਤਾਨਾਂ ਚ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਤੀਰਥ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਸਿਰਫ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਵਿष੍ਣੁਨਾਮ੍ਨੈਵ ਨਾਮਾਨਿ ਮਾਨਵਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਯੇਤ੍ । ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤੁ ਸਿਦ੍ਧਯਃ ਪੁਣ੍ਯਾਸ੍ਤੀਰ੍ਥਭੂਤਾਸ੍ਤੁ ਸਾਗਰਃ
ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਂ ਜਪਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ, ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਤੀਰਥ ਹੀ ਹਨ।
ਸਰਾਂਸਿ ਮਾਨਸਾਦੀਨਿ ਨਿਰ੍ਝਰਾਃ ਪਲ੍ਵਲਾਦਯਃ । ਸ੍ਵਲ੍ਪਾ ਨਦ੍ਯੋऽਪਿ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਹਰਿਨਾਮਤਃ
ਮਾਨਸ ਆਦਿਕ ਝੀਲਾਂ, ਝਰਨੇ, ਟਾਲਾਬ ਤੇ ਛੋਟੇ ਦਰਿਆ ਵੀ, ਜਦ ਹਰੀ ਦਾ ਨਾਂ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤੀਰਥ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਰ੍ਵਤਾਸ੍ਤੀਰ੍ਥਰੂਪਾਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞੋ ਯਜ੍ਞਮਹੀ ਤਥਾ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਃ ਕੌਤੁਕੇਨਾਪ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਪਹਾੜ ਵੀ ਤੀਰਥ ਰੂਪ ਹਨ, ਯਜਨ ਤੇ ਯਜਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਵੀ। ਜਿੱਥੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਥਾਂ ਵੀ ਤੀਰਥ ਹੈ।
ਤਦੇਵ ਤੀਰ੍ਥਂ ਸੁਮਹਤ੍ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਚ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਭੂਮਿਸ਼੍ਚ ਦੇਵਸ਼ਾਲਾ ਚ ਹੋਮਭੂਃ
ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਰਾਧ ਹੋਵੇ, ਸ਼ਰਾਧ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਹੋਮ ਦੀ ਧਰਤੀ, ਉਹੀ ਵੱਡਾ ਤੀਰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਵੇਦਧ੍ਵਨਿਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ਯਤ੍ਰ ਵਿष੍ਣੁਕਥਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ । ਸ੍ਵਗृਹਂ ਪੁਣ੍ਯਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਗੋਸ੍ਥਾਨਮਪਿ ਪਾਵਨਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਵੇਦ ਦੀ ਧੁਨੀ ਸਹੀ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹੋਣ, ਆਪਣਾ ਘਰ ਜਿੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥ ਤਰੁ ਵਨੇ ਯਤ੍ਰਾਗਾਰੋਪਿ ਪਾਵਨਃ । ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਤਥੈਵ ਚ
ਜਿੱਥੇ ਅਸ਼ਵੱਥ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੋਵੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਥ ਮੰਨੋ। ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਵੀ ਤੀਰਥ ਹਨ।
ਪਚ੍ਯਤੇ ਯਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਂ ਸ੍ਵਯਂ ਤਤ੍ਰ ਗੁਰੁਃ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਸਾਧ੍ਵੀ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਵੈ ਭਾਰ੍ਯਾ ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਲਈ ਆਪ ਹੀ ਗੁਰੂ ਵੱਸਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਚੰਗੀ ਪਤਨੀ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਨਿਸਚਿਤ ਤੀਰਥ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮਰਤਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ । ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਯ ਹਿ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਾਰਣਾਯ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਉਹਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਉਹ ਥਾਂ ਤੀਰਥ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਰਾਜਵੇਸ਼੍ਮ ਤਥੈਵ ਚ । ਏਵਮਾਦਿषੁ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਪਰ੍ਵਯੋਗਾਦ੍ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ, ਰਾਜਾ ਦਾ ਮਹਲ ਵੀ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਐਸੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਵੱਡਾ ਮਹੱਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਰਾਧ੍ਯ ਹृषੀਕੇਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵਦਂ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍ । ਕੋਪਿ ਕ੍ਵਾਪਿ ਕਿਮਪ੍ਯਤ੍ਰ ਨ ਲਭੇਤੇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਹਰਿਕੇਸ਼, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਕੋਈ ਵੀ ਕਦੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ—ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ।
ਅਪਤ੍ਯਂ ਦ੍ਰਵਿਣਂ ਦਾਰਾਸ੍ਤਾਰਹਰ੍ਮ੍ਯਂ ਹਯਾ ਗਜਾਃ । ਸੁਖਾਨਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੋਕ੍ਸ਼ੌ ਚ ਨ ਦੂਰੇ ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਪੁੱਤਰ, ਧਨ, ਪਤਨੀਆਂ, ਘੋੜੇ, ਮਹਲ, ਹਾਥੀ, ਸੁਖ, ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ—ਇਹ ਸਭ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ।
ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰੋ ਦੇਵਃ ਸਤ੍ਯਰੂਪੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਤ੍ਰਿਧਾਤ੍ਮਾਨਂਸਭਗਵਾਨ੍ਸਸਰ੍ਜਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਨਾਰਾਇਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਜਨਾਰਦਨ, ਜੋ ਸੱਚ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਣ ਵਾਲਾ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਹੈ।
ਰਜਸ੍ਤਮੋਭ੍ਯਾਂਯੁਕ੍ਤੋऽਭੂਦ੍ਰਜਃਸਤ੍ਵਾਧਿਕਂਵਿਭੁਃ । ਸਸਰ੍ਜਨਾਭਿਕਮਲੇਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂਕਮਲਾਸਨਮ੍
ਰਜ ਤੇ ਤਮੋ ਗੁਣ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭੂ ਰਜ ਤੇ ਸਤਵ ਵਿੱਚ ਵਧ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕਮਲ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਰਚਿਆ।
ਰਜਸਾ ਤਮਸਾ ਜੁष੍ਟਂ ਸ ਰੁਦ੍ਰਮਸृਜਦ੍ਵਿਭੁਃ । ਸਤ੍ਵਂ ਰਜਸ੍ਤਮਸ਼੍ਚੈਵ ਤ੍ਰਿਤਯਂ ਚੈਤਦੁਚ੍ਯਤੇ
ਵਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਰਜ ਤੇ ਤਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਸਤ, ਰਜ ਤੇ ਤਮ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਤ੍ਵੇਨ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਜਂਤੁਃ ਸਤ੍ਵਂ ਨਾਰਾਯਣਾਤ੍ਮਕਮ੍ । ਰਜਸਾ ਸਤ੍ਵਯੁਕ੍ਤੇਨ ਭਵੇਚ੍ਛ੍ਰੀਮਾਨ੍ਯਸ਼ੋਧਿਕਃ
ਸਤਗੁਣ ਨਾਲ ਜੀਵ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਤਗੁਣ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਸੁਭਾਉ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਜਗੁਣ ਸਤਗੁਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖੀ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਵੇਦਵਾਕ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯੋਪਸੇਵਤੇ । ਤਦ੍ਰੁਦ੍ਰਮਿਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਂ ਗਦਿਤਂ ਨृਣਾਮ੍
ਧਰਮ ਵਾਸਤੇ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਵੇਦ ਦਾ ਬਚਨ ਅਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਦਰ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨ ਰਾਜਾ ਭਵੇਲ੍ਲੋਕੇ ਰਜਸਾ ਤਮਸਾ ਪੁਨਃ । ਯਦ੍ਧੀਨਂ ਰਜਸਾ ਧਰ੍ਮਂ ਕੇਵਲਂ ਤਾਮਸਂ ਚ ਯਤ੍
ਉਸ ਨਾਲ ਰਜ ਤੇ ਤਮ ਰਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਧਰਮ ਰਜਗੁਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੂਰਾ ਤਮਗੁਣੀ ਹੋਵੇ—
ਤਚ੍ਚ ਦੁਰ੍ਗਤਿਦਂ ਨॄਣਾਮਿਹਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ । ਯੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ ਸ੍ਵਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ ਸ੍ਵਯਂ ਹਰਃ
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ; ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਹਰ ਹੈ।
ਦੇਵਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋਪਿ ਯਜ੍ਞੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਜ੍ਯਾ ਦੇਵੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ । ਯੋ ਭੇਦਂ ਕੁਰੁਤੇ ਤੇषਾਂ ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ
ਇਹ ਤਿੰਨੋ ਦੇਵਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਗ ਵਿਚ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੇਹੜਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਪਾਂਦਾ ਹੈ—