ਸਮਾਸੇਨ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਕਿਂ ਭੂਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ- ਏਤਨ੍ਮੂਰ੍ਖੋऽਪਿ ਜਾਨਾਤਿ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਕਰਃ ਪੁਮਾਨ੍ । ਨ ਯਾਤਿ ਨਰਕਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਤਥਾ ਪਾਪਕ੍ਰਿਯਾ ਰਤਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਮੂਰਖ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਜੋ ਪਾਪ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਕ੍ਰਤੁਭਿਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰਿष੍ਟੈਰ੍ਵ੍ਰਤ ਦਾਨ ਜਪਾਦਿਭਿਃ । ਸਤ੍ਯੇਨਾਚਾਰਕੁਸ਼ਲੈਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸੌਖ੍ਯਮਵਾਪ੍ਯਤੇ
ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਗ, ਹੋਮ, ਵਰਤ, ਦਾਨ, ਜਪ ਅਤੇ ਸੱਚ ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਹੀ ਸਵਰਗ ਦਾ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਾਚਾਰਧਨੋਪੇਤੈਰ੍ऋषਿਭਿਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਪੁਣ੍ਯਯੋਗੇਨ ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਨਾਕਸ੍ਤਤਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਕੋਲ ਵਿਦਿਆ, ਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਤੇ ਧਨ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਉਹ ਪੁੰਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਯੱਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਵਿਤ੍ਤੇਨ ਚ ਵਿਨਾ ਦਾਨਂ ਬਹੁਦਾਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ । ਵਿਦ੍ਯਮਾਨ ਧਨੇਨਾਪਿ ਕੁਟੁਂਬਾਸਕ੍ਤਚੇਤਸਾ
ਧਨ ਦੇ ਬਿਨਾ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਮੁਮਕਿਨ ਨਹੀਂ। ਤੇ ਜੇਕਰ ਧਨ ਹੋਵੇ ਵੀ, ਪਰ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।
ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਦਯੋ ਧਰ੍ਮਾ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਕਲੌ ਯੁਗੇ । ਦੁष੍ਕਰਾ ਦਾਨਧਰ੍ਮੋऽਪਿ ਦੁष੍ਕਰੋ ਭਗਵਨ੍ਮਤਃ
ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਵਰਗੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਔਖੇ ਹਨ। ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਵੀ, ਭਗਵਾਨ, ਮੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਲ੍ਪਾਯਾਸੇਨ ਧਰ੍ਮੇਣ ਲਭ੍ਯਤੇ ਧਰ੍ਮਸਂਚਯਃ । ਤਨ੍ਮੇ ਵਿਸ਼ੇषਤੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਕ
ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਵੀ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਪੁੰਨ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਤਦੇਕਂ ਕਥ੍ਯਤਾਂ ਧਰ੍ਮਂ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਕृਤੇਨੈਕੇਨ ਯੇਨੇਹ ਸਰ੍ਵਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਇੱਕੋ ਧਰਮ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣ।
ਧਨਂ ਧਾਨ੍ਯਂ ਯਸ਼ੋ ਧਰ੍ਮਮਾਯੁਰ੍ਯੇਨਾਭਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ । ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇऽਪਿ ਸਖ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਯੇਨਾਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਇੱਜ਼ਤ, ਧਰਮ ਤੇ ਉਮਰ ਵਧੇ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਨਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੋਸਤੀ ਬਣੇ, ਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣੋ ਯੇਨ ਭਕ੍ਤਾਨਾਮਭਯਪ੍ਰਦਃ । ਤੁष੍ਯੇਦਸ੍ਯਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਕਾਮਃ ਕਰਤਲੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਨਾਰਾਇਣ ਆਪ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਨਚਾਹੀ ਚੀਜ਼ ਹੱਥ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞ ਤਪੋਦਾਨਤੀਰ੍ਥਸੇਵਾਧਿਕਂ ਫਲਮ੍ । ਲਭ੍ਯਤੇ ਯੇਨ ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਤਦਾਦਿਸ਼
ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਯੱਗ, ਤਪ, ਦਾਨ ਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਜੇਕਰ ਐਸਾ ਕੁਝ ਹੈ, ਹੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਅਨੁਗ੍ਰਾਹ੍ਯੋ ਹ੍ਯਹਂ ਦੇਵ ਯਦਿ ਧਰ੍ਮੋਪਦੇਸ਼ਤਃ । ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਕ੍ਰਿਯਾਸਾਰਂ ਤਦੇਕਂ ਕृਪਯਾ ਵਦ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਕੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਦੱਸੋ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ।
ਪਾਪਾਨਾਮਨੁਰੂਪਾਣਿ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਯਦ੍ਯਥਾ । ਤਥਾ ਤਥੈਵ ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਕਥਿਤਾਨਿ ਮਨੀषਿਭਿਃ
ਜਿਹੜੇ ਪਾਪ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਹੜਾ ਪਾਪ ਹੋਵੇ, ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੱਸੀ ਹੈ।
ਕਰ੍ਤੁਂ ਤਾਨਿ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂਤੇ ਦੇਵ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਸ਼ੋ ਨਰੈਃ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਂ ਪੁਣ੍ਯਮੇਕਂ ਚੇਦਸ੍ਤਿ ਤਦ੍ਵਦ
ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਆਮ ਲੋਕ ਹਰ ਇੱਕ ਸਜ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਐਸਾ ਨੇਕ ਕੰਮ ਹੋਵੇ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ-। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਯਮਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਿਣਮ੍ । ਤੁष੍ਟਾਵ ਪ੍ਰਯਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਧਰ੍ਮਾਭਿਕਾਮੁਕਃ
ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਸੁਖਮ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਯਮਰਾਜ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ- ਨਮਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਸ਼ਮਨ ਨਮਸ੍ਤੇ ਜਗਤਾਂਪਤੇ । ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਦੇਵਰੂਪਾਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਰ੍ਗਪ੍ਰਦਾਯਿਨੇ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵ ਰੂਪ ਹੈ ਤੇ ਸਵਰਗ ਦਾ ਰਾਹ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਵਰੂਪਾਯ ਧਰ੍ਮਰਾਜ ਨਮੋਸ੍ਤੁਤੇ । ਤ੍ਵਯਾ ਭੂਃ ਪਾਲ੍ਯਤੇ ਦੇਵਾਪ੍ਯਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਦ੍ਯੌਰ੍ਮਹਃ
ਹੇ ਧਰਮਰਾਜ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਹੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਮਾਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ।
ਜਨਸ੍ਤਪਸ੍ਤਥਾਸਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਪਾਲ੍ਯਤੇ ਤ੍ਵਯਾ । ਨ ਤ੍ਵਯਾ ਰਹਿਤਂ ਕਿਂਚਿਜ੍ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰ ਜਂਗਮਮ੍
ਜਨ ਲੋਕ, ਤਪ ਲੋਕ ਅਤੇ ਸਤ ਲੋਕ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਹੀ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ। ਜਗਤ ਵਿਚ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਅਡੋਲ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ।
ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤ੍ਵਦ੍ਗृਹੀਤਂ ਤੁ ਸਦ੍ਯੋ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਵੈ ਜਗਤ੍ । ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਸਤਾਂ ਸਤ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪਵਾਨ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸੁਰਤ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਰਾਜਸਾਨਾਂ ਰਜਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਤਾਮਸਾਨਾਂ ਤਮਸ੍ਤਥਾ । ਚਤੁष੍ਪਦਾਂ ਭਵਾਨ੍ਦੇਵ ਚਤੁਃਸ਼ृਂਗਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ
ਰਜੋਗੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਤੂੰ ਰਜ ਹੈਂ, ਤੇ ਤਮੋਗੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਤੂੰ ਤਮ ਹੈਂ। ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੂੰ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਚਾਰ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਸਪ੍ਤਹਸ੍ਤਸ੍ਤ੍ਰਿਧਾ ਬਦ੍ਧੋ ਵृषਰੂਪ ਨਮੋਸ੍ਤੁ ਤੇ । ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਮਯੋ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਵਿਗ੍ਰਹਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਸੱਤ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਹੋਏ, ਵੱਛੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਯੱਗ ਤੇ ਧਰਮ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਸਮਾਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਰੂਪ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ।
ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਦृष੍ਟੋਸਿ ਲੋਕੇਸ਼ ਦੇਵ ਤੁਭ੍ਯਂ ਨਮੋਨਮਃ । ਹृਦਿਸ੍ਥਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਪੁਣ੍ਯਪਾਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਭਵਾਨ੍
ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੈਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਨੇਕੀਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਲੱਭਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।
ਤੇਨ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਚ ਭੂਤਾਨਾਂ ਦਾਤਾ ਦੇਵ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤਾ । ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਕੋ ਹਿ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਦੇਵਦਂਡਧਰੋ ਭੁਵਿ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੂੰ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਹਾਕਮ, ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸ਼ਾਸਕ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਮਯਂ ਸਾਰਮੇਕਂ ਵਦ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ । ਯਮ ਉਵਾਚ- ਪਰਿਤੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮਿ ਤੇ ਵਿਪ੍ਰ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇਣ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਇਕੋ ਸਾਰ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਾ ਹੋਵੇ। ਯਮਰਾਜ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਉੱਤੇ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ।
ਤਥਾਪ੍ਯਾਗਮ ਧਰ੍ਮੇਣ ਮਾਨ੍ਯੋਸਿ ਮਮ ਸਤ੍ਤਮ । ਯਨ੍ਨ ਕਸ੍ਯਚਿਦਾਖ੍ਯਾਤਂ ਤਦ੍ਗੋਪ੍ਯਂ ਪਰਮਂ ਮਮ
ਫਿਰ ਵੀ, ਤੂੰ ਅਗਮ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈਂ। ਜੋ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ—
ਸਾਰਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਯਦੇਕਂ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਂ ਮਯਾ । ਮਹਾਨਿਰਯਸਂਘਾਤਾਨ੍ਨਿਰ੍ਵਾਸਨਕਰਂ ਪਰਮ੍
ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਨਿਕਾਲ ਕੇ, ਜੋ ਇਕੋ ਨਿਸਚਿਤ ਗੱਲ ਮੈਂ ਜਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਨਰਕਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ—
ਅਨਾਖ੍ਯੇਯਮਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਵਿਨਯਤੋषਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇਰੀ ਨਿਮਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਸ੍ਯੁਰ੍ਮੋਹਾਯ ਚਰਾਚਰਸ੍ਯ ਜਗਤਸ੍ਤੇ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਗਮਾਸ੍ਤਾਂ ਤਾਮੇਵ ਹਿ ਦੇਵਤਾਂ ਪਰਮਿਕਾਂ ਜਲ੍ਪਂਤੁ ਕਲ੍ਪੇ ਵਿਧੌ । ਸਿਦ੍ਧਾਂਤੇ ਪੁਨਰੇਕ ਏਵ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਮਸ੍ਤਾਗਮ-ਵ੍ਯਾਪਾਰੇषੁ ਵਿਵੇਕਿਨਾਂ ਵ੍ਯਤਿਕਰਂ ਨੀਤੇषੁ ਨਿਸ਼੍ਚੀਯਤੇ
ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹਨ, ਉਹ ਚਲਣ ਤੇ ਅਡੋਲ ਜਗਤ ਨੂੰ ਭੁਲਾਵੇ ਵਾਸਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਚਨਾ ਸਮੇਂ ਉਸ ਪਰਮ ਦੇਵੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅੰਤ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਭੇਦ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਇਕੋ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਯਮੇਵ ਤ੍ਰਯੀ ਮਤਾ । ਦੀਪੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤਿਸ੍ਨੇਹੈਸ੍ਤੁ ਯਥਾ ਵਿਪ੍ਰ ਤਥਾ ਹਰਿਃ
ਸ਼ਿਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਤ੍ਰੈਵੇਦ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਦੀਵਾ ਅੱਗ, ਬੱਤੀ ਤੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਹਰੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਹਰਿਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਗੋਲੋਕਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਚ੍ਛੁਭਾਨ੍ । ਆਰਾਧਿਤੇ ਹਰੌ ਕਾਮਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕਰਤਲੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੁਖਦਾਈ ਗੋਲੋਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਹੱਥ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।