ਅਕਾਰਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯੁਕਾਰਸ਼੍ਚ ਮਕਾਰਸ਼੍ਚ ਤਤਃ ਪਰਮ੍ । ਵੇਦਤ੍ਰਯਾਤ੍ਮਕਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਣਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਦਮ੍
'ਅ' ਅੱਖਰ, 'ਉ' ਅੱਖਰ, ਤੇ ਫਿਰ 'ਮ' ਅੱਖਰ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਣਵ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਪਦ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਕਾਰੇਣੋਚ੍ਯਤੇ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ਼੍ਰੀਰੁਕਾਰੇਣ ਚੋਚ੍ਯਤੇ । ਮਕਾਰਸ੍ਤ੍ਵਨਯੋਰ੍ਦਾਸਃ ਪਂਚਵਿਂਸ਼ਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
'ਅ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; 'ਉ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; 'ਮ' ਅੱਖਰ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸੇਵਕ ਹੈ, ਪਚਵੀਂ ਅੱਖਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਵਰੂਪਂ ਤਦਕਾਰੇਣੋਚ੍ਯਤੈ ਬੁਧੈਃ । ਉਕਾਰੇਣ ਸ਼੍ਰਿਯੋ ਦੇਵ੍ਯਾ ਰੂਪਂ ਮੁਨਿਭਿਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਬੁਧੀਆਂ ਵਲੋਂ 'ਅ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਸਰੂਪ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੁਨੀਆਂ ਵਲੋਂ 'ਉ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਕਾਰੇਣੋਚ੍ਯਤੇ ਜੀਵਃ ਪਂਚਵਿਂਸ਼ੋਦਿਤਃ ਪੁਮਾਨ੍ । ਭੂਤਾਨਿ ਚ ਕਵਰ੍ਗੇਣ ਚਵਰ੍ਗਣੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ
'ਮ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਜੀਵ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਚਵੀਂ ਪੁਰਸ਼ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; 'ਕ' ਵਰਗ ਨਾਲ ਭੂਤ, ਤੇ 'ਚ' ਵਰਗ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਟ ਵਰ੍ਗੇਣ ਤਵਰ੍ਗੇਣ ਜ੍ਞਾਨਂ ਧਾਦਯਸ੍ਤਥਾ । ਮਨਃ ਪਕਾਰੇਣੈਵੋਕ੍ਤਂ ਫਕਾਰੇਣ ਤ੍ਵਹਂਕृਤਿਃ
'ਟ' ਵਰਗ ਤੇ 'ਤ' ਵਰਗ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਤੇ ਧੜ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; 'ਪ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਮਨ, ਤੇ 'ਫ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਅਹੰਕਾਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਕਾਰੇਣ ਭਕਾਰੇਣ ਮਹਾਨ੍ਪ੍ਰਕृਤਿਰੁਚ੍ਯਤੇ । ਆਤ੍ਮਾ ਤੁ ਸ ਮਕਾਰਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਂਚਵਿਂਸ਼ਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
'ਬ' ਤੇ 'ਭ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਆਤਮਾ ਉਹ 'ਮ' ਅੱਖਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਚਵੀਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੇਹੇਂਦ੍ਰਿਯਮਨਃ ਪ੍ਰਾਣਾਦਿਭ੍ਯੋਨ੍ਯੋऽਨਨ੍ਯਸਾਧਨਃ । ਭਗਵਚ੍ਛੇषਭੂਤੋऽਸੌ ਮਕਾਰਾਖ੍ਯਃ ਸ ਚੇਤਨਃ
ਸਰੀਰ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਮਨ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਾਧਨ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ, 'ਮ' ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਉਹ ਜੀਵ ਚੇਤਨ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਬਚੀ ਹੋਈ ਸੱਤ ਹੈ।
ਅਵਧਾਰਣਵਾਚ੍ਯੇਵਮੁਕਾਰਃ ਕੈਸ਼੍ਚਿਦੁਚ੍ਯਤੇ । ਸ਼੍ਰੀਤਤ੍ਵਮਪਿ ਤਤ੍ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਵਕਾਰੇਣੈਵ ਚੋਚ੍ਯਤੇ
ਕਈ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਉ' ਅੱਖਰ ਨਿਸਚੈ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਰਾਹੀਂ, 'ਵ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਮੂਲ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਸ੍ਕਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾ ਯਦ੍ਵਤ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਾਨਪਾਯਿਨੀ । ਆਕਾਰੇਣੋਚ੍ਯਤੇ ਵਿष੍ਣੁਃ ਕਲ੍ਯਾਣਗੁਣਸਾਗਰਃ
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਅਟੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ 'ਅ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾਂ ਸ਼ੇषੋ ਜਗਦ੍ਬੀਜਂ ਪਰਃ ਪੁਮਾਨ੍ । ਜਗਤ੍ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਜਗਦ੍ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਈਸ਼੍ਵਰੋ ਲੋਕਬਾਂਧਵਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਭ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਉੱਚਾ ਬੀਜ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁਰਖ, ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ।
ਜਗਤਾਮੀਸ਼੍ਵਰੀ ਨਿਤ੍ਯਾ ਵਿष੍ਣੋਰਨਪਗਾਮਿਨੀ । ਮਾਤਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜਗਤਃ ਪਤ੍ਨੀ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਮਨੋਰਮਾ
ਜਗਤ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਮਾਲਕ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੋਂ ਅਟੁੱਟ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।
ਜਗਦਾਧਾਰਭੂਤਾ ਸ਼੍ਰੀਰੁਕਾਰੇਣਾਤ੍ਰ ਚੋਚ੍ਯਤੇ । ਮਕਾਰੇਣ ਤਯੋਰ੍ਦਾਸਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਬੁਧੈਃ
ਸ਼੍ਰੀ, ਜੋ ਜਗਤ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, 'ਰੁ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਦਰਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; 'ਮ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ, ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਵਿਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਾਸ਼੍ਰਮੋ ਜ੍ਞਾਨਗੁਣਸ਼੍ਚੇਤਨਃ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਃ । ਨ ਜਡੋ ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰਸ਼੍ਚ ਏਕਰੂਪ ਸ੍ਵਰੂਪਭਾਕ੍
ਜਾਣਨ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਗੁਣ, ਚੇਤਨਤਾ ਜੋ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਨਾ ਮੂਰਖ, ਨਾ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ, ਇੱਕ ਰੂਪ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸੱਤ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਣੁਰ੍ਨਿਤ੍ਯੋ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਿਸ਼ੀਲਸ਼੍ਚਿਦਾਨਂਦਾਤ੍ਮਕਸ੍ਤਥਾ । ਅਹਮਰ੍ਥੋऽਵ੍ਯਯਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੀ ਭਿਨ੍ਨਰੂਪਂ ਸਨਾਤਨਃ
ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ, ਸਦੀਵੀ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਚੇਤਨਤਾ ਤੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਰੂਪ, 'ਮੈਂ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਨਾਸ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਖੇਤਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਪੁਰਾਤਨ ਹੈ।
ਅਦਾਹ੍ਯੋਚ੍ਛੇਦ੍ਯੋ ਹ੍ਯਕ੍ਲੈਦ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਸ਼ੋष੍ਯੋਕ੍ਸ਼ਰ ਏਵ ਚ । ਏਵਮਾਦਿਗੁਣੋਪੇਤਸ਼੍ਸ਼ੇषਭੂਤਃ ਪਰਸ੍ਯ ਵੈ
ਜਲਾਇਆ, ਨਾਸ ਕੀਤਾ, ਸੁੱਕਾਇਆ ਜਾਂ ਘੋਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਨਾਸ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਬਚੀ ਹੋਈ ਸੱਤ ਹੈ।
ਮਕਾਰੇਣੋਚ੍ਯਤੇ ਜੀਵਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਃ ਪਰਵਾਨ੍ਸਦਾ । ਦਾਸਭੂਤੋ ਹਰੇਰੇਵ ਨਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤੁ ਕਦਾਚਨ
‘ਮ’ ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਜੀਵ, ਖੇਤਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਤੇ ਸੇਵਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਕਦੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸੇਵਕ ਨਹੀਂ।
ਏਵਂ ਦਾਸਤ੍ਵਮੇਵਾਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯਮੇਵਾਵਧਾਰ੍ਯਤੇ । ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਪ੍ਰਣਵਸ੍ਯਾਰ੍ਥੋ ਜ੍ਞਾਤਵ੍ਯੋਕ੍ਤੋ ਮਯਾਨਘੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਲਈ ਸੇਵਕਤਾ ਹੀ ਵਿਚਕਾਰ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਵ ਦਾ ਅਰਥ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ।
ਵਿਵृਤਿਃ ਪ੍ਰਣਵਸ੍ਯਾਰ੍ਥ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ਼ੇषੇਣ ਵੈ ਸ਼ੁਭੇ । ਪਰਸ੍ਯ ਦਾਸਭੂਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਾਤਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯਂ ਨੇਹ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਪ੍ਰਣਵ ਦਾ ਅਰਥ, ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਸਮੇਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ, ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹਦਹਂਕਾਰੌ ਮਨਸਾ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਯੇਤ੍ । ਸ੍ਵੋਪਾਯਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਯਤ੍ਕृਤ੍ਯਂ ਤਦਪਿ ਪ੍ਰਤਿषਿਧ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਮਨ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮਾਣ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਆਪਣੀ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਹਂਕृਤਿਰ੍ਮਕਾਰਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਕਾਰਸ੍ਤਨ੍ਨਿषੇਧਕਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਮਨਸੈਵਾਸ੍ਯ ਅਹਂਕਾਰਵਿਮੋਚਨਮ੍
ਅਹੰਕਾਰ 'ਮ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ 'ਨ' ਅੱਖਰ ਉਸ ਦੀ ਨਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਮਨ ਰਾਹੀਂ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਮਨਸਾ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਃ ਸ੍ਯਾਦਨ੍ਯਥਾ ਨਾਸ਼ਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਨਮਸਾ ਸਹਿਤਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਤਦਹਂਕਾਰ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਮਨ ਰਾਹੀਂ ਸਭ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਅਹੰਕਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਅਹਂਕਾਰੇਣ ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਖਂ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਅਹਂਕਾਰਵਿਮੂਢਾਤ੍ਮਾ ਅਂਧੇ ਤਮਸਿ ਮਜ੍ਜਤਿ
ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਮੂੜ੍ਹ ਹੋਇਆ ਆਤਮਾ ਅੰਧੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਮਨਸਾ ਚਾਤ੍ਰ ਸ੍ਵਾਤਂਤ੍ਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿषਿਧ੍ਯਤੇ । ਭਗਵਤ੍ਪਰਤਂਤ੍ਰੋऽਸੌ ਤਦਾਯਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਜੀਵਤਿ
ਇਸ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਮਨ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿ ਕੇ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾਧਨਕਰ੍ਤृਤ੍ਵਂ ਚੇਤਨਸ੍ਯ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯੈਵ ਸਂਕਲ੍ਪਾਦ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਸ੍ਵਚਰਾਚਰਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਚੇਤਨ ਜੀਵ ਨੂੰ ਸਾਧਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ; ਸਾਰਾ ਹਲਚਲ, ਜੜ ਤੇ ਚਲ, ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਵਿਧਿਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ਸਰ੍ਵਮਸ਼ੇषਤਃ । ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਤੁ ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਾਨ੍ਨਾਲਭ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਜਤਨ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਭਰਃ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੇ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮੈਵ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਹਰਿਸ੍ਸ੍ਵਾਮੀ ਸ੍ਵਮਹਂ ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਭਾਰ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਲਈ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਰੀ ਸਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦਾ ਹਾਂ।
ਇਚ੍ਛਾਯਾ ਵਿਨਿਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯੈਵਾਤ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਹਿ । ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਮਨਸਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਮਹਂਤਾ ਮਮਤੋਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਉਸ ਆਤਮਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ' ਤੇ 'ਮੇਰਾ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦੇਹੇष੍ਵਹਂ ਮਤਿਰ੍ਮੂਲਂ ਸਂਸृਤੌ ਕਰ੍ਮਬਂਧਨੇ । ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹਦਹਂਕਾਰੌ ਮਨਸਾ ਵਰ੍ਜਯੇਦ੍ਬੁਧਃ
ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ' ਦੀ ਸੋਚ ਹੀ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਮਨ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮਾਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ।
ਅਥ ਨਾਰਾਯਣਪਦਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਗਿਰਜੇ ਸ਼ੁਭੇ । ਨਾਰਾ ਇਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨਾਂ ਸਂਘਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਗਤਿਰਸੌ ਪੁਮਾਨ੍
ਹੁਣ, ਹੇ ਗਿਰਿਜਾ ਸੁਭਾਗਾ, ਮੈਂ ਨਾਰਾਯਣ ਨਾਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: 'ਨਾਰਾ' ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਉਹ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹੈ।
ਤ ਏਵ ਚਾਯਨਂ ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਸਰ੍ਵਂ ਹਿ ਚਿਦਚਿਦ੍ਵਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਜਗਤ੍
ਉਹੀ ਸਮੂਹ ਉਸ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਰਾਯਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਚੇਤਨ ਤੇ ਅਚੇਤਨ ਪਦਾਰਥ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।