ਸਰ੍ਵਾਂਸ਼੍ਚਿਂਤਯਸੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਸਿਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਦਾਯਕਾਨ੍ । ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਂ ਚਿਤ੍ਰਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਚਿਂਤਾਮਣਿਂ ਚ ਪृਚ੍ਛਸਿ
ਤੂੰ ਸਦਾ ਉਹ ਸਾਰੇ ਯੁੱਗ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਮਦ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਵਾਲੇ ਰਤਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
ਤृष੍ਣਾਨਲੇਨਦਗ੍ਧੋਸਿ ਸੁਖਂ ਨੈਵ ਪ੍ਰਗਚ੍ਛਸਿ । ਤृष੍ਣਾਨਲਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤੋਸਿ ਹਾਹਾਭੂਤੋऽਪ੍ਰਚੇਤਨਃ
ਤੂੰ ਲਾਲਚ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਤੂੰ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਭੜਕ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਹੁਣ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਸੁੱਥਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।
ਏਵਂਭੂਤੋਸਿ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਗਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਾਲਵਸ਼੍ਯਤਾਮ੍ । ਦਾਰਪੁਤ੍ਰੇषੁ ਤਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਪृਚ੍ਛਮਾਨੇषੁ ਵੈ ਤ੍ਵਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਜਦੋਂ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੌਲਤ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਧਨ ਲੱਭਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈਂ।
ਕਥਿਤਂ ਨੈਵ ਤਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਯਮਮ੍ । ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਂਮ ਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਤਵ ਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਉਹ ਧਨ ਨਾ ਤੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਿਛਲੀ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਅਨੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਿਪ੍ਰ ਨਿਰ੍ਧਨੋਸਿ ਦਰਿਦ੍ਰਵਾਨ੍ । ਸਂਸਾਰੇ ਯਸ੍ਯ ਸਤ੍ਪੁਤ੍ਰਾ ਭਕ੍ਤਿਮਂਤਃ ਸਦੈਵ ਹਿ
ਇਸ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਗਰੀਬ ਤੇ ਮੁਫ਼ਲਿਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਜਿਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਦਾ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਧਨਵਾਨ ਹੈ।
ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਜ੍ਞਾਨਸਂਪਨ੍ਨਾਃ ਸਤ੍ਯਧਰ੍ਮਰਤਾਃ ਸਦਾ । ਸਂਭਵਂਤਿ ਗृਹੇ ਤਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਸਦਾ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹੋ ਜਿਹੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਮਿਹਰਬਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਧਨਂ ਧਾਨ੍ਯਂ ਕਲਤ੍ਰਂ ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਮਨਂਤਕਮ੍ । ਸਭੁਂਕ੍ਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ਵੈ ਯਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਾਨ੍
ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਵਿਚ ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਪੁੱਤਰ-ਪੋਤਰੇ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਵਿਨਾ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਦਾਰਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਭਵਂਤਿ ਨ । ਸੁਜਨ੍ਮ ਚ ਕੁਲੇ ਵਿਪ੍ਰ ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਜਨਮ ਮਿਲਦਾ। ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਹੀ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਪਾਤਾਲਖਂਡੇ ਵੈਸ਼ਾਖਮਾਸਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਦੇਵਸ਼ਰ੍ਮੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਏਕੋਨਨਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਪਾਤਾਲ ਖੰਡ ਵਿਚ, ਵਿਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਸ਼ਰਮਣ ਦੀ ਕਥਾ ਵਾਲਾ ਉਨਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕ ਗਿਆ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ - ਸੂਤਸੂਤਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਜੀਵਜੀਵ ਸ਼ਤਂਸਮਾਃ । ਯਦ੍ਵਯਂ ਪੁਣ੍ਯਸਮਯਂ ਸ਼੍ਰਾਵਿਤਾ ਜਗਤੋ ਹਿਤਮ੍
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ – ਹੇ ਸੂਤ, ਸੂਤਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਤੂੰ ਸੋ ਸਾਲ ਜੀਉਂ! ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਵਦ ਭੂਯੋऽਪਿ ਭੂਯਿष੍ਠਂ ਪਿਬਾਮਸ੍ਤਾਵਕਂ ਵਚਃ । ਪਾਯਂਪਾਯਂ ਨ ਤृਪ੍ਯਾਮੋ ਵਯਂ ਸੂਤ ਤਦੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ ਵੀ ਵਧ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਦੱਸ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਪੀਣੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੀ ਕੇ ਵੀ, ਹੇ ਸੂਤ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਉੱਤਮ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਰੱਜਦੇ ਨਹੀਂ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਅਤ੍ਰਾਪ੍ਯੁਦਾਹਰਂਤੀਮਮਿਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ । ਸਂਵਾਦਮਾਦਿਲੋਕਸ੍ਯ ਜਗਤਾਂ ਜਗਦੀਸ਼ਿਤੁਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ – ਇੱਥੇ ਵੀ ਮੈਂ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਜੀਵ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਹੈ।
षਟ੍ਸਹਸ੍ਰਾਣਿਚੋਚ੍ਛ੍ਰਾਯੋ ਵਿਸ੍ਤਾਰੇਣ ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਰਯਮ੍ । ਏਵਂ ਨਵਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਵਿਧਾਯ ਚ
ਉਸ ਦੀ ਉਚਾਈ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁੱਲ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਵਾਮਯਾ ਦਂष੍ਟ੍ਰਯਾ ਗृਹ੍ਯ ਉਦ੍ਧृਤਾਦੌ ਵਸੁਂਧਰਾ । ਦਿਵ੍ਯਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਵੈ ਦਂष੍ਟ੍ਰਯਾ ਧਾਰਿਤਾ ਮਹੀ
ਖੱਬੀ ਦੰਦ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੰਦ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਾਂਭਿਆ।
ਧਰ੍ਮਾਖ੍ਯਾਨਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਸੋਵਾਚ ਵਿਨਯਾਦ੍ਵਿਭੁਮ੍ । ਪृਥਿਵ੍ਯੁਵਾਚ- ਏਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਮਾਸਾ ਵੈ षष੍ਟਿਰ੍ਦਿਨਸ਼ਤਤ੍ਰਯਮ੍
ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਨੇ ਵਿਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ – ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਹਨ ਤੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸੱਠ ਦਿਨ।
ਏषਾਂ ਕਿਮੁਤ੍ਤਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਚ ਤਵ ਕੇਸ਼ਵ । ਪਵਿਤ੍ਰਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕੋ ਮਾਸਸ੍ਤੁਲਾਸਂਸ੍ਥੇ ਦਿਵਾਕਰੇ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਕਿਹੜਾ ਮਹੀਨਾ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਤੁਲਾ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਕਰਸ੍ਥੇ ਰਵੌ ਮਾਸਃ ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਵਨਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਮੇषਸ੍ਥੇ ਮਾਧਵੋ ਮਾਸੋ ਭਾਸ੍ਕਰੇ ਪਠ੍ਯਤੇ ਬੁਧੈਃ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮਕਰ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹੀਨਾ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮੇਸ਼ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨਾ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षੋऽਪਿ ਮਾਸਾਨਾਂ ਪਾਵਨਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਏਵਂ ਮਾਸਾਃ ਪਵਿਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਵਾਸਰਾਃ ਕੇਪਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਮਾਰਗਸ਼ੀਰ ਮਹੀਨਾ ਵੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਮਹੀਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ – ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕਿਹੜੇ ਦਿਨ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
ਯੁਗਾਦਯੋ ਯੁਗਾਂਤਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਕਲ੍ਪਾਦਯੋऽਪਿ ਚ । ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋऽਪ੍ਯਧਿਕਂ ਮਾਸਮੇਤੇਭ੍ਯੋ ਵਦ ਪਾਵਨਮ੍
ਜੁਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਅਖੀਰ, ਕਲਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ, ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਮਹੀਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਮਯ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਨੇਕਂ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਮੇ ਵਦ । ਵਰਾਹ ਉਵਾਚ- ਵਿਧਿਨਾਵਿਧਿਨਾਚੈਵ ਯੇ ਯਜਂਤਿ ਨਰਾਧਮਾਃ
ਸਾਰੇ ਯਗਿਆਂ ਦਾ ਮੂਲ ਮਹੀਨਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ। ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਠੀਕ ਜਾਂ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਮਾਧਵੇ ਮਾਸਿ ਮਾਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੈਸ਼੍ਚ ਪੂਜ੍ਯੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਸਦਾ । ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ੋ ਵਰਾਰੋਹੇ ਮਾਧਵੇ ਤੁ ਮਧੁਰ੍ਹਤ
ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ। ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।
ਆਦਿਦੈਤ੍ਯਾਵੁਭਾਵੇਤੌ ਹਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਸਮੁਦ੍ਧृਤਾ । ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਤ੍ਰਯੀ ਧਰ੍ਮੋ ਜ੍ਞਾਨਵਰ੍ਣਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਹਿਲੇ ਦੈਤ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਤੂੰ ਉੱਥੋਂ ਬਚਾਈ ਗਈ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਜੁਗ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਵੱਧੀਕ ਕ੍ਰਮਬੱਧਤਾ ਹੋਈ।
ਮਾਧਵੇ ਮਾਸਿ ਸਂਭੂਤਾ ਤੇਨ ਮੇ ਮਾਧਵਃਪ੍ਰਿਯਃ । ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਂ ਤृਤੀਯਾਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਯਾਂ ਮਾਸਿ ਮਾਧਵੇ
ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨਾ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਜੁਗ ਵੀ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸੁਧੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਂ ਚ ਤ੍ਰਯੀ ਧਰ੍ਮਾਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਦ੍ਧਿਤਾਃ । ਅਕ੍ਸ਼ਯਾ ਸੋਚ੍ਯਤੇ ਲੋਕੇ ਤृਤੀਯਾ ਹਰਿਵਲ੍ਲਭਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਚੱਲ ਪਏ ਤੇ ਵਧਦੇ ਗਏ। ਤੀਜਾ, ਜੋ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਨੇ ਦਾਨਾਰ੍ਚਨੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਜਪੇ ਪੂਰ੍ਵਜਤਰ੍ਪ੍ਪਣੇ । ਯੇऽਰ੍ਚਯਂਤਿ ਯਵੈਰ੍ਵਿष੍ਣੁਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਨ੍ਹਾਉਣ, ਦਾਨ, ਪੂਜਾ, ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ, ਜਪ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ—ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਯਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਤੇषਾਂ ਦਦਾਮ੍ਯਹਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਨ੍ਮਨੋऽਭੀष੍ਟਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯੇ ਦਦਂਤ੍ਯਪਿ ਦਾਨਾਨਿ ਧਨ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾ ਨਰਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ। ਜੋ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧੰਨ ਹਨ; ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨੇਕ ਹਨ।
ਯੇ ਯਜਂਤਿ ਹਰੇਰ੍ਨਿਤ੍ਯਮਧ੍ਵਰੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰਪਿ । ਮਾਧਵੇ ਯਜਤੇ ਯੋ ਮਾਂ ਤੇਭ੍ਯਸ੍ਤਦਧਿਕਂ ਫਲਮ੍
ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਦਾਨਂ ਜਪੋ ਹੋਮਸ੍ਤਪੋ ਯਜ੍ਞ ਵ੍ਰਤਾਦਿਕਮ੍ । ਵੈਸ਼ਾਖੇ ਯਤ੍ਕृਤਂ ਦੇਵਿ ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਫਲਂ ਸ਼ृਣੁ
ਨ੍ਹਾਉਣ, ਦਾਨ, ਜਪ, ਹਵਨ, ਤਪ, ਯਗ, ਵਰਤ ਆਦਿਕ—ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਸੁਣ।
ਮਨ੍ਵਂਤਰਾਣਾਂ ਕੋਟ੍ਯਸ੍ਤੁ ਦਸ਼ਪਂਚ ਚ ਸਪ੍ਤ ਚ । ਮਤ੍ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਗਤਾਸ੍ਤੇਪਿ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਭਯਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਕੋਟੀਆਂ ਮੰਵੰਤਰਾ ਦੇ ਦਹਾਂ, ਪੰਜਾਂ ਤੇ ਸੱਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਹੋਣ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਦ੍ਯਪਿ ਸ੍ਯੁਰ੍ਗ੍ਰਹਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕ੍ਰੂਰਾ ਜਨ੍ਮਵ੍ਯਯਾष੍ਟਕਾਃ । ਪ੍ਰਾਤਃਸ੍ਨਾਨੇਨ ਵੈਸ਼ਾਖੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸੌਮ੍ਯਾ ਭਵਂਤਿ ਤੇ
ਭਾਵੇਂ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਿਵੇਂ ਵੀ ਕਠੋਰ ਹੋਣ, ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।