ਦੇਵਸ਼ਰ੍ਮ੍ਮੋਵਾਚ- ਸਰ੍ਵਂ ਦੇਵਿ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਧਰ੍ਮਾਖ੍ਯਂ ਜ੍ਞਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਕਥਂ ਪੁਤ੍ਰਮਹਂ ਵਿਂਦ੍ਯਾਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਗੁਣਸਂਯੁਤਮ੍
ਦੇਵਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਹੇ ਦੇਵੀ, ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਸਾਰਾ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਵੈਸ਼ਨਵ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਵਦ ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਮਹਾਭਾਗੇ ਯਦਿ ਜਾਨਾਸਿ ਸੁਵ੍ਰਤੇ । ਧਰ੍ਮਮਾਰ੍ਗਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸਰ੍ਵ੍ਵਃ ਪਿਤੁਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪੁਰਾਨਘੇ
ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਜੇਕਰ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ। ਧਰਮ ਦਾ ਸਾਰਾ ਰਾਹ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਕੋਲੋਂ ਲਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਮਮੈਤਦ੍ਵਿਦਿਤਂ ਕਾਂਤੇ ਭਵਤੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨੀ । ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤੁष੍ਟਸ੍ਯ ਤੇ ਪੁਰਾ
ਪਿਆਰੀਏ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਬਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ। ਪਹਿਲਾਂ, ਚਯਵਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਸੁਮਨੋਵਾਚ- ਵਸਿष੍ਠਂ ਗਚ੍ਛ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਤਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਤਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਂ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਮ੍
ਸੁਮਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਹੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਕੋਲ ਜਾ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰ। ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਤੈਨੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇਗਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਤਯਾ ਵਾਕ੍ਯੇ ਦੇਵਸ਼ਰ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ । ਕਰਿष੍ਯੇ ਤਵ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਮਤਮੇਵਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਸ਼ਰਮਣ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਬਿਲਕੁਲ ਤੇਰੇ ਆਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕਰਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮਾਸੌ ਦੇਵਸ਼ਰ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ । ਵਸਿष੍ਠਂ ਸਰ੍ਵਵੇਤ੍ਤਾਰਂ ਦੀਪ੍ਯਂਤਂ ਤਪਤਾਂ ਵਰਮ੍
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਦੇਵਸ਼ਰਮਣ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਤਪੱਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਗਂਗਾਤੀਰੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਪੁਣ੍ਯਮਾਸਨਸ੍ਥਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤੇਜੋਜ੍ਵਾਲਾਸਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਮਿਵ ਭਾਸ੍ਕਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਬੈਠਿਆ ਹੈ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਸੂਰਜ ਹੋਵੇ।
ਰਾਜਮਾਨਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਿਂਹਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ ਮੁਨਿਂ ਦਂਡਵਤ੍ਤਂ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਵਰਗਾ, ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
ਤਮੁਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੂਨੁਰਕਲ੍ਮषਮ੍ । ਉਪਵਿਸ਼ਾਸਨੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਸੁਖੇਨ ਸੁਮਹਾਮਤੇ
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡੇ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸਨ ਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਜਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ।'
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਉਪਵਿष੍ਟਃ ਸ ਯੋਗੀਂਦ੍ਰ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਤਪੋਧਨਮ੍ । ਗृਹੇ ਪੁਰੁष ਤੇ ਵਤ੍ਸ ਦਾਰਭृਤ੍ਯੇषੁ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਜਦ ਉਹ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਜੋਗੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਮੁੜ ਉਸ ਤਪੱਸਵੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, 'ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਠੀਕ ਹੈ?'
ਕ੍ਸ਼ੇਮਮਸ੍ਤਿ ਮਹਾਭਾਗ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਸੁ ਚਾਗ੍ਨਿषੁ । ਨਿਰਾਮਯੋऽਸਿ ਚਾਂਗੇषੁ ਧਰ੍ਮਂ ਪਾਲਯਸੇ ਸਦਾ
ਹੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਤੇ ਅੱਗੀਆਂ ਨਾਲ ਸਭ ਠੀਕ ਹੈ? ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੋਗ ਤਾਂ ਨਹੀਂ? ਕੀ ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਮਹੀਸੁਰਮ੍ । ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਪ੍ਰਿਯਂ ਕਾਮਂ ਸੁਪ੍ਰਿਯਂ ਤੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਮੁੜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, 'ਦੱਸ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕਿਹੜੀ ਪਿਆਰੀ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚਾਹੀਦੀ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ?'
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਏਵਂ ਸਂਭਾष੍ਯ ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਵਿਰਰਾਮ ਸ਼ੁਭਂ ਵਚਃ । ਤਤੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਮਹਾਭਾਗੋ ਵਸਿष੍ਠਂ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਬਚਨ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਮੌਰ ਹੈ, ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ।
ਸ ਹੋਵਾਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵਸਿष੍ਠਂ ਤਪਤਾਂ ਵਰਮ੍ । ਭਗਵਞ੍ਛ੍ਰੂਯਤਾਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਚ੍ਛੇਦਯ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਉਹ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੇ ਤਪੱਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, 'ਭਗਵਨ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।'
ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਂ ਕੇਨ ਭਾਵੇਨ ਪੁਤ੍ਰਸੌਖ੍ਯਂ ਕਥਂ ਨਹਿ । ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਂਸ਼ਯਂ ਤਾਤ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਪਾਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਗਰੀਬੀ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪੁੱਤਾਂ ਤੋਂ ਸੁੱਖ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ? ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਸ਼ੰਕਾ ਦੂਰ ਕਰੋ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਇਹ ਸਬ ਕੁਝ ਕਿਸ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਮੋਹੇਨ ਸਂਮੁਗ੍ਧਃ ਪ੍ਰਿਯਯਾ ਬੋਧਿਤੋ ਦ੍ਵਿਜ । ਤਯਾਹਂ ਪ੍ਰੇषਿਤਸ੍ਤਾਤ ਤਵ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਸਮਾਗਤਃ
ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਗਾਇਆ। ਉਹੀ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਭੇਜ ਕੇ ਆਈ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰ ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਹਿ ਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸਰ੍ਵਸਂਦੇਹਨਾਸ਼ਕਮ੍ । ਮੁਕ੍ਤਿਦਾਤਾ ਭਵ ਸ੍ਵਤ੍ਵਂ ਮਮਸਂਸਾਰਬਂਧਨਾਤ੍
ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਸ਼ੰਕਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦਿਓ। ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਣੋ।
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ- ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਿਤ੍ਰਾਸ੍ਤਥਾ ਭ੍ਰਾਤਾ ਅਨ੍ਯੇ ਸ੍ਵਜਨਬਾਂਧਵਾਃ । ਪਂਚਭੇਦਾਸ੍ਤੁ ਸਂਬਂਧਾਃ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਭਵਂਤਿ ਤੇ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪੁੱਤ, ਮਿੱਤਰ, ਭਰਾ ਤੇ ਹੋਰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ—ਇਹ ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਤੇ-ਰਿਸ਼ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤੇਤੇ ਸੁਮਨਸਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਤਵਾਗ੍ਰਤਃ । ऋਣਸਂਬਂਧਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਕੁਪੁਤ੍ਰਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਇਹ ਸਾਰੇ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕਰਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਨਾਤੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਾੜੇ ਪੁੱਤ ਹਨ।
ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਵਾਗ੍ਰੇ ਪ੍ਰਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਸਕ੍ਤੋ ਯਸ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਸਤ੍ਯਧਰ੍ਮਰਤਃ ਸਦਾ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੰਗੇ ਪੁੱਤ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਤਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਨੇਕ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਸਦਾ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਮਾਞ੍ਜ੍ਞਾਨਸਂਪਨ੍ਨਸ੍ਤਪਸ੍ਵੀ ਵਾਗ੍ਵਿਦਾਂ ਵਰਃ । ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁਸਂਵੀਤੋ ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਤਤ੍ਪਰਃ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਤਪ ਕਰਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਗਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਵੇਦੀ ਚ ਦੇਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੂਜਕਃ । ਯਾਜ੍ਞਿਕਃ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਦਾਤਾ ਤ੍ਯਾਗੀ ਪ੍ਰਿਯਂਵਦਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ, ਯਜਨਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ, ਦਾਨ ਕਰਦਾ, ਦਿਲੋਂ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੁਧ੍ਯਾਨਪਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਾਂਤੋਦਾਂਤਃ ਸੁਹृਤ੍ਸਦਾ । ਪਿਤृਮਾਤृਪਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਜਨਵਤ੍ਸਲਃ
ਉਹ ਸਦਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਠੰਢੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੋਸਤਾਂ ਵਰਗਾ, ਮਾਪਿਆਂ ਵੱਲ ਸਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ-ਪਿਆਰੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੁਲਸ੍ਯ ਤਾਰਕੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਸ੍ਵਕੁਲਂ ਪਰਿਪੋषਕਃ । ਏਵਂਗੁਣੈਸ੍ਤੁ ਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸੁਪੁਤ੍ਰਃ ਸੁਖਦਾਯਕਃ
ਜੋ ਪੁੱਤ ਘਰ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਘਰ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯੇ ਸਂਬਂਧਯੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਕਸਂਤਾਪਕਾਰਕਾਃ । ਉਦਾਸੀਨੇਨ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਫਲਹੀਨੇਨ ਤੇऽਨਘ
ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਭਾਵੇਂ ਨਾਤੇ ਵਿਚ ਜੁੜੇ ਹੋਣ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਹੀ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਬੇਪਰਵਾਹ ਤੇ ਫਲ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਿਸ ਕੰਮ ਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ?
ਆਯਾਂਤਿ ਯਾਂਤਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਦੁਃਖਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰਰੂਪੇਣ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਂਸਾਰੇ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਪੁੱਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੁੱਖ ਤੇ ਵੱਡਾ ਕਲੇਸ਼ ਹੀ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ।
ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪਰਿਪਾਲਿਤਮ੍ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਹਿ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਦ੍ਭੁਤਂ ਪੁਨਃ
ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਕਰਮ ਤੂੰ ਕੀਤੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਫਿਰ ਸੁਣ, ਇਹ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਭਵਾਞ੍ਛੂਦ੍ਰੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ । ਕृषਿਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਜ੍ਞਾਨਹੀਨੋ ਮਹਾਲੋਭੇਨ ਸਂਯੁਤਃ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਸ਼ੂਦਰ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਾਤ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਕਿਸਾਨ ਸੀ, ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਤੇ ਵੱਡੇ ਲਾਲਚ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਏਕਭਾਰ੍ਯਃ ਸਦਾ ਦ੍ਵੇषੀ ਬਹੁਪੁਤ੍ਰੋ ਹ੍ਯਦਤ੍ਤਵਾਨ੍ । ਧਰ੍ਮਂ ਨੈਵ ਵਿਜਾਨਾਸਿ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਪਰਿਨਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਤੇਰੀ ਇੱਕ ਹੀ ਵਹੁਟੀ ਸੀ, ਤੂੰ ਸਦਾ ਵੈਰੀ ਰਹਿੰਦਾ, ਬਹੁਤ ਪੁੱਤ ਹੋਏ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਤੂੰ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਸੱਚ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਸੀ।
ਦਾਨਂ ਨੈਵ ਤ੍ਵਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨੈਵ ਪਰਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਕृਤਂ ਨੈਵ ਤ੍ਵਯਾ ਤੀਰ੍ਥਂ ਨ ਚ ਯਾਤ੍ਰਾ ਮਹਾਮਤੇ
ਤੂੰ ਕਦੇ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਤੂੰ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਯਾਤਰਾ ਲਈ, ਹੇ ਸਮਝਦਾਰ।