ਸਂਤੋष ਏਵ ਪਰਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸੌਖ੍ਯਾਦਿਕਾਰਣਮ੍ । ਅਸਂਤੋषਃ ਪਰਂ ਪਾਪਮਿਤ੍ਯਾਹ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ
ਸੰਤੋਖ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਹੈ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਅਸੰਤੋਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ, ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ।
ਲੋਭਃ ਪਾਪਸ੍ਯ ਬੀਜੋऽਯਂ ਮੋਹੋ ਮੂਲਂ ਚ ਤਸ੍ਯ ਵੈ । ਅਸਤ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਹਿ ਸ੍ਕਂਧੋ ਮਹਾਸ਼ਾਖਾ ਸੁਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍
ਲਾਲਚ ਪਾਪ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ, ਤੇ ਮੋਹ ਉਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਝੂਠ ਉਸ ਦਾ ਤਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਦਕੌਟਿਲ੍ਯ ਪਤ੍ਰਾਣਿ ਕੁਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਪੁष੍ਪਿਤਃ ਸਦਾ । ਅਨृਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸੌਗਂਧ੍ਯਮਜ੍ਞਾਨਂ ਫਲਮੇਵ ਚ
ਨਸ਼ਾ ਤੇ ਚਲਾਕੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਦੇ ਮਨ ਨਾਲ ਖਿੜਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਝੂਠ ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹੈ, ਤੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਹੈ।
ਕੁਡ੍ਯਂ ਪਾषਂਡਚੌਰਾਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰੂਰਾਃ ਕੂਟਾਸ਼੍ਚ ਪਾਪਿਨਃ । ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਮੋਹਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਮਹਾਸ਼ਾਖਾਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਕੁਪਥੀ, ਚੋਰ, ਕਠੋਰ ਤੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ — ਇਹ ਸਭ ਮੋਹ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਅਜ੍ਞਾਨਂ ਸੁਫਲਂ ਤਸ੍ਯ ਰਸੋ ਧਰ੍ਮਂ ਫਲਸ੍ਯ ਹਿ । ਭਾਵੋਦਕੇਨ ਸਂਵृਦ੍ਧਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਕ੍ਰਤੁ ਪ੍ਰਿਯਾ
ਉਸ ਦਾ ਪੱਕਾ ਫਲ ਅਗਿਆਨਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਫਲ ਦਾ ਰਸ ਅਧਰਮ ਹੈ। ਭਾਵ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਉਹ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਰੀਤ ਸ਼ਰਧਾ ਹੈ।
ਅਧਰ੍ਮੇषੁ ਰਸਸ੍ਤਸ੍ਯ ਉਤ੍ਕ੍ਲੇਦੈਰ੍ਮਧੁਰਾਯਤੇ । ਤਾਦृਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਫਲੈਸ਼੍ਚੈਵਸਫਲੋ ਲੋਭਪਾਦਪਃ
ਉਸ ਦਾ ਰਸ ਅਧਰਮ ਵਿਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਧੇਰੇ ਭੋਗ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਸੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਲਾਲਚ ਦਾ ਰੁੱਖ ਅਸਲ ਵਿਚ ਫਲਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਤਸ੍ਯਚ੍ਛਾਯਾਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਯੋ ਨਰਃ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ । ਫਲਾਨਿ ਤਸ੍ਯ ਸੋऽਸ਼੍ਨਾਤਿ ਸ੍ਵਪਕ੍ਵਾਨਿ ਦਿਨੇਦਿਨੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਉਥੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪੱਕੇ ਫਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫਲਾਨਾਂ ਚ ਰਸੇਨਾਪਿ ਅਧਰ੍ਮੇਣ ਤੁ ਪੋषਿਤਃ । ਸ ਸਂਪੁष੍ਟੋ ਭਵੇਨ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਪਤਨਾਯ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਉਸ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ, ਜੋ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਐਸਾ ਪਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਤ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚਿਂਤਾਂ ਪਰਿਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸ੍ਵਾਮਿ ਲੋਭਂ ਨ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਧਨਪੁਤ੍ਰਕਲਤ੍ਰਾਣਾਂ ਚਿਂਤਾਮੇਤਾਂ ਨ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਲਾਲਚ ਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰੀਏ। ਧਨ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਜੀਵਣੀ ਲਈ ਐਸੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੀਏ।
ਯੋ ਹਿ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਨਚੇਤ੍ਕਾਂਤ ਮੂਰ੍ਖਾਣਾਂ ਪਥਮੇਵ ਹਿ । ਮृषਾ ਚਿਂਤਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਿਵਾਰਾਤ੍ਰੌ ਵਿਮੋਹਿਤਃ
ਜੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵੀ ਮੂਰਖਾਂ ਵਾਂਗ ਚਿੰਤਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਰਾਤ ਦਿਨ ਝੂਠੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਾਰ੍ਥਂ ਚ ਪ੍ਰਵਿਂਦਾਮਿ ਕਥਂ ਪੁਤ੍ਰਾਨਹਂ ਲਭੇ । ਏਵਂ ਚਿਂਤਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਿਵਾਰਾਤ੍ਰੌ ਵਿਮੋਹਿਤਃ
ਉਹ ਰਾਤ ਦਿਨ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਭੁਲਾਵੇ ਵਿਚ, 'ਕਿਵੇਂ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਮਿਲੇ? ਕਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ?'
ਕ੍ਸ਼ਣਮੇਕਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਸ ਚਿਂਤਾਮਧ੍ਯੇ ਮਹਤ੍ਸੁਖਮ੍ । ਪੁਨਸ਼੍ਚੈਤਨ੍ਯਮਾਯਾਤਿ ਮਹਾਦੁਃਖੇਨ ਪੀਡ੍ਯਤੇ
ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ਹੋਸ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਚਿਂਤਾਮੋਹੌ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਅਨੁਵਰ੍ਤਸ੍ਵ ਤਂ ਦ੍ਵਿਜ । ਸਂਸਾਰੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਂਬਂਧਃ ਕੇਨ ਸਾਰ੍ਧਂ ਮਹਾਮਤੇ
ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਹ ਫੜ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਅਸਲ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੱਚਾ ਨਾਤਾ ਨਹੀਂ।
ਮਿਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਬਾਂਧਵਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪਿਤਾਮਾਤਾ ਸੁਤਾਸ੍ਤਥਾ । ਸ੍ਵਸਂਬਂਧਾ ਭਵਂਤ੍ਯੇਤੇ ਕਲਤ੍ਰਾਦਿ ਤਥੈਵ ਚ
ਮਿੱਤਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਪੁੱਤਰ, ਪਿਉ, ਮਾਂ, ਧੀਆਂ — ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਾਤੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਤਨੀ ਆਦਿ ਹੋਰ ਵੀ।
ਦੇਵਸ਼ਰ੍ਮੋਵਾਚ-। ਸਂਬਂਧਃ ਕੀਦृਸ਼ੋ ਭਦ੍ਰੇ ਤਨ੍ਮੇ ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਵਦ । ਯੇਨ ਜਾਯਂਤਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਧਨਪੁਤ੍ਰਾਦਿ ਬਾਂਧਵਾਃ
ਦੇਵਸ਼ਰਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਨਾਤਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ — ਧਨ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ — ਬਣਦੇ ਹਨ।'
ਸੁਮਨੋਵਾਚ-। ਭਰ੍ਤਃ ਪਂਚਵਿਧਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਜਾਯਂਤੇ ਤਾਨ੍ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਨ੍ਯਾਸਾਪਹਾਰਕਂ ਚੈਕਮृਣਸਂਬਂਧਿਨਂ ਪਰਮ੍
ਸੁਮਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਪਤੀ ਜੀ, ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ। ਇਕ ਜੋ ਅਮਾਨਤ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ, ਦੂਜਾ ਜੋ ਕਰਜ਼ੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ — ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ।'
ਰਿਪੁਂ ਲਭ੍ਯਮੁਦਾਸੀਨਮਿਤਿ ਕਾਂਤ ਭਵਂਤਿ ਤੇ । ਲਕ੍ਸ਼ਣਾਨਿ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇषਾਮੀਸ਼ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
'ਦੁਸ਼ਮਣ, ਇਕ ਨਿਰਲੇਪ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ, ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਇਹ ਉਹ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਤੈਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੱਸਾਂਗੀ, ਹੇ ਮਾਲਕ।'
ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਿਤ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਿਯਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਚ ਬਾਂਧਵਾਃ । ਸ੍ਵੇਨਸ੍ਵੇਨ ਹਿ ਜਾਯਂਤੇ ਸਂਬਂਧੇਨ ਮਹੀਤਲੇ
ਪੁੱਤਰ, ਮਿੱਤਰ, ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ, ਪਿਉ, ਮਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ — ਇਹ ਸਭ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਾਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਨ੍ਯਾਸਾਪਹਾਰਭਾਵੇਨ ਯਸ੍ਯ ਯੇਨ ਹृਤਂ ਭੁਵਿ । ਨ੍ਯਾਸਸ੍ਵਾਮੀ ਭਵੇਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਗੁਣਵਾਨ੍ਰੂਪਵਾਨ੍ਭੁਵਿ
ਜੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਅਮਾਨਤ ਚੁੱਕ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਸਲ ਮਾਲਕ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯੇਨ ਹ੍ਯਪਹृਤਂ ਨ੍ਯਾਸਂ ਤਸ੍ਯ ਗੇਹੇ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਨ੍ਯਾਸਾਪਹਾਰਣਂ ਦੁਃਖਂ ਸ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਰੁਣਂ ਗਤਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਅਮਾਨਤ ਚੁੱਕੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਲਕ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਅਮਾਨਤ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਦਰਦ ਸਹਿ ਕੇ ਇਥੋਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ੍ਯਾਸਸ੍ਵਾਮੀ ਸੁਪੁਤ੍ਰੋऽਭੂਨ੍ਨ੍ਯਾਸਾਪਹਾਰਕਸ੍ਯ ਚ । ਗੁਣਵਾਨ੍ਰੂਪਵਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਤਃ
ਅਮਾਨਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਮਾਨਤ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ, ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭਕ੍ਤਿਂ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਦਿਨੇਦਿਨੇ । ਪ੍ਰਿਯਵਾਙ੍ਮਧੁਰੋਵਾਗ੍ਮੀ ਬਹੁਸ੍ਨੇਹਂ ਵਿਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍
ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਕੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਲਈ ਭਗਤੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਪਿਆਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡਾ ਪਿਆਰ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵੀਯਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਸਮੁਦ੍ਗ੍ਰਾਹ੍ਯ ਪ੍ਰੀਤਿਮੁਤ੍ਪਾਦ੍ਯ ਚਾਤੁਲਾਮ੍ । ਯਥਾ ਤੇਨ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਂ ਤਨ੍ਨ੍ਯਾਸਾਪਹਰਣਾਤ੍ਪਰਮ੍
ਆਪਣਾ ਮਾਲ ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਇਹ ਸਭ ਅਮਾਨਤ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ।
ਦੁਃਖਮੇਵਂ ਮਹਾਭਾਗ ਦਾਰੁਣਂ ਪ੍ਰਾਣਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਤਾਦृਸ਼ਂ ਤਸ੍ਯ ਸੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਹਾਗੁਣਃ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਦੁੱਖ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠੋਰ ਤੇ ਜਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਕੇ, ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੀ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਲ੍ਪਾਯੁषਸ੍ਤਥਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਰਣਂ ਚੋਪਗਚ੍ਛਤਿ । ਦੁਃਖਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਾਤ੍ਯੇਵਂ ਪ੍ਰਹृਤ੍ਯੈਵਂ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਉਹ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੁੱਖ ਦੇ ਕੇ, ਇੰਝ ਹੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦਾਹ ਪੁਤ੍ਰਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਪ੍ਰਲਾਪਂ ਹਿ ਕਰੋਤਿ ਯਃ । ਤਦਾ ਹਾਸ੍ਯਂ ਕਰੋਤ੍ਯੇष ਕਸ੍ਤੁ ਪੁਤ੍ਰੋ ਹਿ ਕਸ੍ਯ ਚ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ 'ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ' ਆਖ ਕੇ ਰੋਲਾ ਪਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਾਸੇ ਜੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਕੌਣ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੌਣ ਹੈ?
ਅਨੇਨਾਪਹृਤਂ ਨ੍ਯਾਸਂ ਮਦੀਯਂ ਪਾਪਚਾਰਿਣਾ । ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਪਹਾਰਣੇਨਾਪਿ ਮਮ ਪ੍ਰਾਣਾਗਤਾਃ ਕਿਲ
ਇਸ ਪਾਪੀ ਨੇ ਮੇਰੀ ਅਮਾਨਤ ਚੁੱਕ ਲਈ ਸੀ; ਮੇਰਾ ਮਾਲ ਚੋਰੀ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਵੀ ਲੈ ਲਈ ਗਈ ਸੀ।
ਦੁਃਖੇਨ ਮਹਤਾ ਚੈਵ ਅਸਹ੍ਯੇਨ ਚ ਵੈ ਪੁਰਾ । ਤਦਾ ਦੁਃਖਂ ਮਯਾ ਦਤ੍ਵਾਦ੍ਰਵ੍ਯਮੁਦ੍ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਸਹਿਣ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪਣਾ ਵਧੀਆ ਮਾਲ ਵਾਪਸ ਲਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਪਾਤਾਲਖਂਡੇ ਵੈਸ਼ਾਖਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸਪ੍ਤਾਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਪਾਤਾਲ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਵੈਸਾਖ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਸਤੱਤਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ।
ਏਕੋਨਨਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ 5.89 ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਏਵਂ ਸਂਬੋਧਿਤੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਦੇਵਸ਼ਰ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ । ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸਹਿਤਾਂ ਜ੍ਞਾਨਵਾਦਿਨੀਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉੱਚ ਕੋਟਿ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇਵਸ਼ਰਮਣ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।