ਹਤ੍ਯਾਯੁਤਂ ਪਾਪਸਹਸ੍ਰਮੁਗ੍ਰਂ ਗੁਰ੍ਵਂਗਨਾਕੋਟਿਨਿषੇਵਣਂ ਚ । ਸ੍ਤੇਯਾਦਿ ਪਾਪਾਨਿ ਚ ਕृष੍ਣਭਕ੍ਤੈਰਜ੍ਞਾਨਜਾਤਾਨਿ ਲਯਂ ਹ੍ਰਿਯਂਤੇ
ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ, ਹਜ਼ਾਰ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ, ਅਨੇਕਾਂ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਪਾਪ—ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਭਗਤ ਅਣਜਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਮਤਾਵੀਰ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਕ੍ਰਿਯਤੇऽਲ੍ਪਕਮ੍ । ਸੁਕृਤਂ ਸਾਧੁਵਿਦੁषਾ ਤਦਕ੍ਸ਼ਯਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਹੇ ਵੀਰ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਣੂ ਦਾ ਭਗਤ ਹੋ ਕੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਭਲਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਅਖੁੱਟ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਂਦੇਹੋ ਨਾਤ੍ਰ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯੋ ਮਾਧਵੇਮਾਸਿ ਮਾਧਵਮ੍ । ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਨਰੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਤ੍ਤਦ੍ਵਾਂਚ੍ਛਿਤਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਹੇ ਮਾਧਵ, ਤੂੰ ਮਾਧਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਕੁਝ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪਤ੍ਯਂ ਦ੍ਰਵਿਣਂ ਰਤ੍ਨਂ ਦਾਰਾਹਰ੍ਮ੍ਯਂ ਹਯਾ ਗਜਾਃ । ਸੁਖਾਨਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੋਕ੍ਸ਼ੌ ਚ ਨ ਦੂਰੇ ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਪੁੱਤਰ, ਧਨ, ਰਤਨ, ਪਤਨੀ, ਘਰ, ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ, ਸੁਖ, ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹਰੀ ਦੇ ਭਗਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।
ਏਵਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਸ੍ਵਲ੍ਪੇਨਾਪਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਪਾਪਸ੍ਯ ਮਹਤੋऽਪਿ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਯੋ ਵृਦ੍ਧਿਃ ਸੁਕਰ੍ਮਣਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਫਲਾਧਿਕ੍ਯਂ ਭਵੇਦ੍ਭੂਪ ਤ੍ਵਾਧਿਕ੍ਯਾਦ੍ਭਾਵਕਰ੍ਮਣੋਃ । ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਗਤਿਸ੍ਤੁ ਵਿਵਿਧੈਰਪਿ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵਧੇਰੇ ਫਲ ਤਾਂ ਭਾਵਨਾ ਤੇ ਕਰਮ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਧਰਮ ਦਾ ਸੁਖਮ ਰਸਤਾ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਿਯੋ ਮਾਧਵਮਾਸੋऽਯਂ ਮਾਧਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਏਕੋਪ੍ਯਨੁष੍ਠਿਤੋ ਲੋਕੈਃ ਸਮਗ੍ਰੇਪ੍ਸਿਤਦਾਯਕਃ
ਮਾਧਵ ਦਾ ਇਹ ਮਹੀਨਾ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਜੇ ਲੋਕ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਇਹ ਮਹੀਨਾ ਮਨਾਉਣ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਗਾਂਗੇਨ ਜਲੇਨ ਕਾਲੇ ਦੇਸ਼ੇऽਪਿ ਯਃ ਸ੍ਨਾਨਪਰੋऽਪਿ ਭੂਪ । ਆਜਨ੍ਮਤੋ ਭਾਵਹਤੋऽਪਿ ਦਾਤਾ ਨ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਮੇਤੀਤਿ ਮਤਂ ਮਮੈਤਤ੍
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦਾਨੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਹੈ।
ਗਂਗਾਦਿਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਵਸਂਤਿ ਜੀਵਾ ਦੇਵਾਲਯੇ ਪਕ੍ਸ਼ਿਗਣਾਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ । ਵਿਨਾਸ਼ਮਾਯਾਂਤਿ ਕृਤੋਪਵਾਸਾ ਭਾਵੋਜ੍ਝਿਤਾ ਨੈਵ ਗਤਿਂ ਲਭਂਤੇ
ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਤੀਰਾਂ ਉੱਤੇ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦੇ।
ਭਾਵਂ ਤਤੋ ਹृਤ੍ਕਮਲੇ ਨਿਧਾਯ ਸ਼੍ਰੀਮਾਧਵਂ ਮਾਧਵਮਾਸਿ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ । ਯਜੇਤ ਯਃ ਸ੍ਨਾਨਪਰੋ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਵਯਮਸ੍ਯ ਵਕ੍ਤੁਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਦਿਲ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਮਾਧਵ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਧਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇੰਝ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਸੀਂ ਦੱਸ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਪ੍ਰਜ੍ਵਾਲ੍ਯ ਵਹ੍ਨਿਂ ਘृਤਤੈਲਸਿਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਵਰ੍ਤਸ਼ਿਖਂ ਸ੍ਵਕਾਲੇ । ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਦਗ੍ਧਃ ਕਿਲ ਭਾਵਦੁष੍ਟੋ ਨ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਫਲਂ ਨ ਚਾਨ੍ਯਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਘਿਉ ਤੇ ਤੇਲ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਜਗਾ ਕੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੋਅ ਸੱਜੇ ਵੱਲ ਘੁੰਮਦੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਖੋਟੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਾ ਸਵਰਗ ਪਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਫਲ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਤ੍ਸ੍ਵਭੂਪ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਮਾਧਵਸ੍ਯ ਫਲਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਸ੍ਵਲ੍ਪਂ ਚਾਪਿ ਸ਼ੁਭਂ ਕਰ੍ਮ ਵਿਕਰ੍ਮਸ਼ਤਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਾਧਵ ਦੇ ਫਲ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖ। ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਭਲਾ ਕੰਮ ਵੀ ਸੈਂਕੜੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਹਰੇਰ੍ਨਾਮਭਯੇਨ ਭੂਪ ਨਸ਼੍ਯਂਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਦੁਰਿਤਸ੍ਯ ਵृਂਦਾਃ । ਨੂਨਂ ਰਵੌ ਮੇषਗਤੇ ਵਿਭਾਤੇ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਤੀਰ੍ਥੇ ਚ ਹਰਿਸ੍ਤਵੇਨ
ਜਿਵੇਂ ਹਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਡਰ ਕੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮੇਸ਼ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਕਿਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਹਰੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ—
ਤੇਜਸਾ ਵੈਨਤੇਯਸ੍ਯ ਪਾਪ੍ਮਾਨਃ ਪਨ੍ਨਗਾ ਇਵ । ਵਿਦ੍ਰਵਂਤਿ ਚ ਵੈਸ਼ਾਖਸ੍ਨਾਨੇਨੋषਸਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
—ਤਾਂ ਪਾਪ ਵੀ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਦੀ ਚਮਕ ਵੇਖ ਕੇ ਸੱਪ ਦੌੜ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਵੈਸਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗਂਗਾਯਾਂ ਨਰ੍ਮਦਾਯਾਂ ਵਾ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਮੇषਗਤੇ ਰਵੌ । ਪਾਪਪ੍ਰਸ਼ਮਨਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਯਃ ਪਠੇਦ੍ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਗੰਗਾ ਜਾਂ ਨਰਮਦਾ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸਤੋਤਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਏਕਕਾਲਂ ਦ੍ਵਿਕਾਲਂ ਵਾ ਤ੍ਰਿਸਂਧ੍ਯਮਪਿ ਭੂਪਤੇ । ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
—ਚਾਹੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ (ਸਵੇਰੇ, ਦੁਪਹਿਰ, ਸ਼ਾਮ) ਪੜ੍ਹੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਂਬਰੀष ਮਹਤ੍ਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਾਪ੍ਤਯੇ ਕੁਰੁ ਵੀਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਮਾਧਵੇਮਾਸਿ ਵੈ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਨਿਯਮਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਹੇ ਅੰਬਰੀਸ਼, ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੇਖ—ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ।
ਯਦਾਨਰ੍ਤ੍ਤਪੁਰੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਸਤਾਂ ਵਰ੍षਕੋਟਿਭਿਃ । ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਮਾਧਵੇ ਮਾਸਿ ਸ੍ਨਾਨੇਨੈਕੇਨ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਕੁਝ ਅਨਰਟ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਰਹਿ ਕੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹਾਰ੍ਥੇ ਯਤ੍ਪੁਰਾਵृਤ੍ਤਂ ਤਦਾਕਰ੍ਣਯ ਭੂਪਤੇ । ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਸਹ ਸਂਵਾਦਂ ਦੇਵਸ਼ਰ੍ਮਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਃ
ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸੀ ਕਾਰਜ ਲਈ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਜੋ ਵਾਪਰਿਆ, ਉਹ ਸੁਣ—ਦੇਵਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ।
ਰੇਵਾਤੀਰੇ ਸੁਪੁਣ੍ਯੇ ਚ ਤੀਰ੍ਥੇ ਚਾਮਰਕਂਟਕੇ । ਕੌਸ਼ਿਕਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਜਾਤੋ ਦੇਵਸ਼ਰ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਰੇਵਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਅਮਰਕੰਟਕ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇਵਸ਼ਰਮਾ ਜਨਮਿਆ।
ਧਨਪੁਤ੍ਰਵਿਹੀਨਸ੍ਤੁ ਬਹੁਦੁਃਖਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਦਾਰਿਦ੍ਰੇਣ ਸੁਦੁਃਖੇਨ ਸਰ੍ਵਦੈਵਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ
ਉਹ ਦੌਲਤ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੇ ਸਦਾ ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ।
ਪੁਤ੍ਰੋਪਾਯਂ ਧਨਸ੍ਯਾਪਿ ਦਿਵਾਰਾਤ੍ਰੌ ਪ੍ਰਚਿਂਤਯੇਤ੍ । ਏਕਦਾ ਤੁ ਪ੍ਰਿਯਾ ਤਸ੍ਯ ਸੁਮਨਾ ਨਾਮ ਸੁਵ੍ਰਤਾ
ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਪਾਏ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਕ ਵਾਰੀ, ਉਸ ਦੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਸੁਮਨਾ—
ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਚਿਂਤਯੋਪੇਤਮਧੋਮੁਖਮਲਕ੍ਸ਼ਯਤ੍ । ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਤਦਾ ਕਾਂਤਂ ਤਮੁਵਾਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ
—ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਤੇ ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰ ਕੇ ਬੈਠਿਆ ਵੇਖਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਐਸਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਤਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਦੁਃਖਜਾਲੈਰਸਂਖ੍ਯੈਸ੍ਤੁ ਤਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਕਰ੍षਿਤਮ੍ । ਵ੍ਯਾਮੋਹੇਨ ਪ੍ਰਮੂਢੋਸਿ ਤ੍ਯਜ ਚਿਂਤਾਂ ਮਹਾਮਤੇ
ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਅਣਗਿਣਤ ਦੁੱਖਾਂ ਨੇ ਜਕੜ ਲਿਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਭਟਕਣ ਕਰ ਕੇ ਮੂੜ੍ਹ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਹੇ ਸਮਝਦਾਰ, ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਦੇ।
ਮਮ ਦੁਃਖਂ ਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸ੍ਵਸ੍ਥੋ ਭਵ ਸੁਖਂ ਵ੍ਰਜ । ਨਾਸ੍ਤਿ ਚਿਂਤਾਸਮਂ ਦੁਃਖਂ ਕਾਯਸ਼ੋषਣਮੇਵ ਹਿ
ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਮਨ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦੇ, ਤੇ ਸੁਖ ਪਾ। ਚਿੰਤਾ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੀ ਸੁਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤਾਂ ਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤੇਤ ਸ ਸੁਖੇਨ ਪ੍ਰਮੋਦਤੇ । ਚਿਂਤਾਯਾਃ ਕਾਰਣਂ ਵਿਪ੍ਰ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਮ ਪ੍ਰਭੋ
ਜੋ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ-। ਪ੍ਰਿਯਾਵਾਕ੍ਯਂ ਸ ਸਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਦੇਵਸ਼ਰ੍ਮਾ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਪ੍ਰੀਤੋ ਦੁਃਖਿਤੋऽਪਿ ਸਤੀਸਖਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਸ਼ਰਮਾ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਆਪਣੀ ਸਤੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸਾਥ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਦੇਵਸ਼ਰ੍ਮੋਵਾਚ-। ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਚਿਂਤਿਤਂ ਭਦ੍ਰੇ ਕਿਂਚਿਦ੍ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤੁ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚੈਵਾਵਧਾਰ੍ਯਤਾਮ੍
ਦੇਵਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਹੇ ਭਦਰੇ, ਜਿਹੜਾ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਮਝੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਤੇ ਸਮਝ ਲੈ।
ਨ ਜਾਨੇ ਕੇਨ ਪਾਪੇਨ ਧਨਹੀਨੋऽਸ੍ਮਿ ਸੁਵ੍ਰਤੇ । ਤਥਾ ਪੁਤ੍ਰਵਿਹੀਨੋऽਸ੍ਮਿ ਏਤਦ੍ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਧਨ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁਚਰਿਤਾ। ਇਉਂ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵਾਂਝਾ ਹਾਂ। ਇਹੀ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਸੁਮਨੋਵਾਚ-। ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਭਿਧਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਸਂਦੇਹਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸ੍ਵਰੂਪਮੁਪਦੇਸ਼ਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਵਿਜ੍ਞਾਨਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਸੁਮਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦੱਸਾਂਗੀ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਮਿਟਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਵਿਖਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।