ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕृਤਾਨਿ ਯੈਰ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਪੂਜਿਤਃ ਪਰਿਤੁष੍ਯਤਿ । ਵਾਰੁਣਂ ਸਲਿਲਂ ਪੁष੍ਪਂ ਸੌਮ੍ਯਂ ਘृਤਪਯੋਦਧਿ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਵਾਰੁਣ ਦੇ ਪਾਣੀ, ਫੁੱਲ, ਨਰਮ ਭੇਟਾਂ, ਘੀ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਨਾਲ।
ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਂ ਤਥਾਨ੍ਨਾਦਿ ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਧੂਪਦੀਪਕਮ੍ । ਫਲਪੁष੍ਪਾਦਿਕਂ ਚੈਵ ਵਾਨਸ੍ਪਤ੍ਯਂ ਤੁ ਪਂਚਮਮ੍
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਭੋਜਨ, ਅੱਗ ਲਈ ਧੂਪ ਤੇ ਦੀਵੇ, ਫਲ ਤੇ ਫੁੱਲ, ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ—ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਵੀ।
ਪਾਰ੍ਥਿਵਂ ਕੁਸ਼ਮੂਲਾਦ੍ਯਂ ਵਾਯਵ੍ਯਂ ਗਂਧਚਂਦਨਮ੍ । ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਖ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਪੁष੍ਪਂ ਚ ਵਾਦ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਪਦਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਵਾਯੂ ਲਈ ਸੁਗੰਧਤ ਚੰਦਨ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਫੁੱਲ ਜੋ ਸ਼ਰਧਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ—ਇਹ ਸਭ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਜੋਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਭਿਸ੍ਤੁਪੂਜਿਤਃ ਪੁष੍ਪੈਰਪਿ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ । ਸੂਰ੍ਯੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਗਾਵੋ ਵੈष੍ਣਵਃ ਖਂ ਮਰੁਜ੍ਜਲਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਸੂਰਜ, ਅੱਗ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗਾਂ, ਵੈਸ਼ਨਵ, ਅਕਾਸ਼, ਹਵਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ।
ਭੂਰਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਪੂਜਾਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਵਾ ਹਰੇਃ । ਸੂਰ੍ਯ੍ਯੇ ਤੁ ਮਂਤ੍ਰਜਾਪ੍ਯੇਨ ਹਵਿषਾਗ੍ਨੌ ਯਜੇਤ੍ਤਤਃ
ਧਰਤੀ, ਆਤਮਾ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵ—ਇਹ ਹਰੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਮੰਤਰ ਜਾਪ ਨਾਲ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਹਵਨ ਨਾਲ ਭੇਟ ਦਿਓ।
ਆਤਿਥ੍ਯੇਨ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਾਗ੍ਰ੍ਯੇ ਗੋषੁ ਗ੍ਰਾਸਰਸਾਦਿਨਾ । ਵੈष੍ਣਵੇ ਬਂਧੁਸਤ੍ਕृਤ੍ਯਾ ਹृਦਯੇ ਧ੍ਯਾਨਨਿष੍ਠਯਾ
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਅਤਿਥਿ ਸਤਕਾਰ, ਗਾਂ ਨੂੰ ਘਾਹ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ, ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਵਿਚ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇ ਕੇ, ਤੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਨਾਲ।
ਵਾਯੌ ਮੁਖ੍ਯਧਿਯਾ ਤੋਯੇ ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਸ੍ਤੋਯਪੁਰਸ੍ਕृਤੈਃ । ਸ੍ਥਂਡਿਲੇ ਮਂਤ੍ਰਹृਦਯੈਰ੍ਭੋਗੈਰਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਿ
ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਭੇਟਾਂ ਦੇ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਸਮਤ੍ਵੇਨਾਰ੍ਚਯੇਦ੍ਵਿਭੁਮ੍ । ਧਿष੍ਣ੍ਯੇष੍ਵੇਤੇषੁ ਤਦ੍ਰੂਪਂ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਗਦਾਂਬੁਜੈਃ
ਖੇਤਰ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਬਰਾਬਰ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੂਜੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ, ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ—ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ ਤੇ ਕਮਲ—ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੁਕ੍ਤਂ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਂ ਸ਼ਾਂਤਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਨਰ੍ਚ੍ਚੇਤ੍ਸਮਾਹਿਤਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਪੂਜਿਤੈਰੇਵ ਪੂਜਿਤੋऽਯਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਸਮਝ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸਿਤੈਸ਼੍ਚ ਤੈਰ੍ਭੂਪ ਭਵੇਨ੍ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸਿਤੋ ਵਿਭੁਃ । ਨਿਗਮੋ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਯਦਾਧਾਰੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਰਾਜਾ, ਜੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਦ ਤੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ।
ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਵੈष੍ਣਵੀਮੂਰ੍ਤਿਃ ਪਾਵਨੀ ਪਰਮਾ ਮਤਾ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਉੱਚੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੂਰਤੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ੁਭਂ ਜਗਤਿ ਧਰ੍ਮਤ ਏਵ ਲਭ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮੋ ਗਤਿਰ੍ਨਿਗਮਤੋ ਨृਪਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਤ੍ । ਨੂਨਂ ਤਯੋਰਪਿ ਗਤਿਰ੍ਭੁਵਿ ਭੂਮਿਦੇਵਾਸ੍ਤੈਰਰ੍ਚਿਤੈਰਿਹ ਜਗਤ੍ਪਤਿਰਰ੍ਚਿਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍
ਸਾਰੀ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਧਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਧਰਮ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵੇਦ ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇ ਕੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਯਜ੍ਞਯੋਗੈਰ੍ਨ ਤਪੋਭਿਰਨ੍ਯੈਰ੍ਨ ਯੋਗਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨ ਸਮਰ੍ਚਨੇਨ । ਤਥਾ ਵਿਭੁਸ੍ਤੁष੍ਯਤਿ ਦੇਵਦੇਵੋ ਯਥਾ ਮਹੀ ਦੈਵਤਤੋषਣੇਨ
ਯਜਨ, ਤਪ, ਯੋਗ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਇਤਨਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿੰਨਾ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇ ਕੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੇਦਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰੇਵ ਤੁष੍ਯੇਤ ਤੋषਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੈਵਤਮ੍
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਣ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੇਦ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹੈ—ਉਹ ਸਿਰਫ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਰਕੇऽਪਿ ਚਿਰਂ ਮਗ੍ਨਾਃ ਪੂਰ੍ਵਜਾ ਯੇ ਕੁਲਦ੍ਵਯੇ । ਤਦੈਵ ਯਾਂਤਿ ਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਯਦਾਰ੍ਚ੍ਚਤਿ ਸੁਤੋ ਹਰਿਮ੍
ਜੋ ਪੂਰਵਜ ਦੋਵੇਂ ਕੁਲਾਂ ਵਿਚ ਨਰਕ ਵਿਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਪੁੱਤਰ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਂ ਤੇषਾਂ ਜੀਵਿਤੇਨੇਹ ਪਸ਼ੁਵਚ੍ਚੇष੍ਟਿਤੇਨ ਕਿਮ੍ । ਯੇषਾਂ ਨ ਪ੍ਰਵਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਾਸੁਦੇਵੇ ਜਗਨ੍ਮਯੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂ ਵਾਂਗ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਜਗਤ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ?
ਧ੍ਯਾਨਂ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਨ੍ਨ ਦृष੍ਟਂ ਤੁ ਕੇਨਚਿਤ੍ । ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਭੂਪਕੈਵਲ੍ਯਂ ਕੇਵਲਂ ਮਲਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਸੁਣੋ, ਰਾਜਾ, ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਧਿਆਨ।
ਯਥਾ ਦੀਪੋ ਨਿਵਾਤਸ੍ਥੋ ਨਿਸ਼੍ਚਲੋ ਵਾਯੁਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ੍ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍ਸਰ੍ਵਮਂਧਕਾਰਂ ਮਹਾਮਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਦੀਵਾ ਹਵਾ ਤੋਂ ਬਚੇ ਹੋਏ ਥਾਂ ਤੇ, ਹਿਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਅਸਰ ਰਹਿਤ, ਚਮਕਦਾ ਰਹੇ ਤੇ ਸਾਰੀ ਹਨੇਰੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ—
ਤਦ੍ਵਦ੍ਦੋषਵਿਹੀਨਾਤ੍ਮਾ ਭਵਤ੍ਯੇਵ ਨਿਰਾਮਯਃ । ਨਿਰਾਸ਼ੋ ਨਿਸ਼੍ਚਲੋ ਵੀਰੋਨਮਿਤ੍ਰਂ ਨ ਰਿਪੁਸ੍ਤਥਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਖਾਮੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼, ਅਡੋਲ, ਬਹਾਦਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੈਰੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੋਈ ਉਸਦਾ ਵੈਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸ਼ੋਕਹਰ੍षੌ ਵਿषਾਦਸ਼੍ਚ ਨ ਲੋਭੋ ਮਤ੍ਸਰੋ ਭ੍ਰਮਃ । ਸਂਭ੍ਰਮਾਲਾਪਮੋਹੈਸ਼੍ਚ ਸੁਖਦੁਃਖੈਰ੍ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ, ਉਦਾਸੀ, ਲਾਲਚ, ਈਰਖਾ, ਭੁਲੇਖੇ, ਘਬਰਾਹਟ, ਭਟਕਣ, ਗਲਤਫ਼ਹਮੀ, ਤੇ ਦੁੱਖ-ਸੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿषਯੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਇਂਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਤਦਾ ਸ ਕੇਵਲਜ੍ਞਾਨੀ ਕੈਵਲ੍ਯਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਪੂਰਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਇਕਾਂਤ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਵਾਲਾਕਰ੍ਮਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਦੀਪਸ੍ਤੈਲਂ ਪ੍ਰਸ਼ੋषਯੇਤ੍ । ਵਰ੍ਤ੍ਯਾਧਾਰੇਣ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵੋ ਵਾਯੁਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਦੀਵੇ ਦੀ ਜਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਤੇਲ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਟ ਦੇ ਆਧਾਰ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ, ਉਹ ਦੁੰਦਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਹਵਾ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਕਜ੍ਜਲਂ ਵਮਤੇ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤੈਲਸ੍ਯਾਪਿ ਮਹਾਮਤੇ । ਕृष੍ਣਾ ਸਂਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਰੇਖਾ ਦੀਪਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਮਹਾਮਤੇ
ਫਿਰ, ਬੁਧੀਮਾਨ, ਤੇਲ ਤੋਂ ਕਾਜਲ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ; ਦੀਵੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਕਾਲੀ ਲਕੀਰ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ।
ਸ੍ਵਯਮਾਕृष੍ਯ ਤਤ੍ਤੈਲਂ ਤੇਜਸਾ ਨਿਰ੍ਮਲੋਭਵੇਤ੍ । ਕਾਯੇ ਚਾਂਤਃ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ਕਰ੍ਮਤੈਲਂ ਪ੍ਰਸ਼ੋषਯੇਤ੍
ਜਵਾਲਾ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੇਲ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਰਮ ਦਾ ਤੇਲ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਵਿषਯਾਨ੍ਕਜ੍ਜਲਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਸਂਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ । ਜ੍ਵਾਲਾਵਨ੍ਨਿਰ੍ਮਲੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯੇਤ੍
ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਜਲ ਬਣਾਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਦਿਖਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਵਾਲਾ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰੋਧਲੋਭਾਦਿਭਿਃ ਸਂਜ੍ਞੈਰ੍ਵਾਯੁਭਿਃ ਪਰਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਨਿਃਸ੍ਪृਹੋ ਨਿਸ਼੍ਚਲੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤੇਜਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਯਮੁਜ੍ਜ੍ਵਲੇਤ੍
ਕ੍ਰੋਧ, ਲਾਲਚ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਨਿਰਲੋਭ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਚਮਕ ਉਠਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਸ੍ਥਂ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ । ਕੇਵਲਜ੍ਞਾਨਰੂਪੋऽਯਂ ਮਯਾ ਤੇ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਪੂਰਨ ਗਿਆਨ ਦਾ ਰੂਪ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਨਂ ਚੈਵ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦ੍ਵਿਵਿਧਂ ਤਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰਿਣਃ । ਕੇਵਲਜ੍ਞਾਨਰੂਪੇਣ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਪਰਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਚਕਰਧਾਰੀ ਦੀ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੀ ਧਿਆਨ ਅਵਸਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਪੂਰਨ ਗਿਆਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗਯੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਪਰਾਯਣਾਃ । ਯਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਮੁਗ੍ਧਾਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਂ ਸਰ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਕਮ੍
ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਯੋਗ ਵਿਚ ਲਗੇ ਹੋਏ ਤੇ ਉੱਚੀ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ ਹੈ—ਜਿਸਨੂੰ ਮੂਰਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ।
ਹਸ੍ਤਪਾਦਵਿਹੀਨਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪਰਿਗਚ੍ਛਤਿ । ਸਰ੍ਵਂ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸ੍ਥਾਵਰਂ ਜਂਗਮਂ ਪੁਨਃ
ਹਾਂ, ਹੱਥ ਪੈਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ, ਅਡੋਲ ਤੇ ਚਲਦਿਆਂ, ਸਭ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।