ਹਰਿਵਿਵਿਧਰਸਾਦ੍ਯੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਮਧ੍ਯਾਯਮੇਤਦ੍ਵ੍ਰਜਵਰਤਨਯਾਭਿਸ਼੍ਚਾਰੁਹਾਸੇਕ੍ਸ਼ਣਾਭਿਃ । ਪਠਤਿ ਯ ਇਹ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਾਠਯੇਦ੍ਵਾ ਮਨੁष੍ਯੋ ਵ੍ਰਜਤਿ ਭਗਵਤਃ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਧਾਮ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਅਧਿਆਇ, ਜੋ ਹਰੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸ ਭਰੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ - ਸੂਤਸੂਤ ਮਹਾਭਾਗ ਰੋਮਹਰ੍षਣਨਂਦਨ । ਕਥਾ ਰਮ੍ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਲੋਕਸ੍ਯਾਨਂਦਦਾਯਿਨੀ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਤ ਜੀ, ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੁਸੀਂ ਸੁੰਦਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਮਹਾਭਾਗ ਚਰਿਤਂ ਮਹਦਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਸ੍ਤੇਨ ਚਾਭਵਤ੍
ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਅਜੋਕੇ ਕਰਤਬ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੇ ਹਨ; ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਅਸੀਂ ਸੁਣ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਮਿਲਿਆ।
ਅਹੋ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਗਤਿਦਾਯਕਮ੍ । ਯਤਸ੍ਤੇਨ ਮਹਾਭਾਗ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਂ ਕੋ ਨ ਚਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਵਾਹ, ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਸੁਤ ਜੀ, ਕੌਣ ਇਸ ਤੋਂ ਸੰਤੋਖ ਨਾ ਪਾਵੇ।
ਅਤਃ ਪੁਨਰਪਿ ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਚਰਿਤਂ ਮਹਤ੍ । ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਹੇ ਚਾਨ੍ਯਦ੍ਵ੍ਰਤਦਾਨਾਰ੍ਹਣਾਦਿਕਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਫਿਰ ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕਰਤਬ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਵਰਤ, ਦਾਨ, ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਵਾਪਿ ਮਹਾਭਾਗ ਯਥਾ ਯੇਨ ਕृਤਂ ਪੁਰਾ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਦ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਥਾ ਨੋ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਸੁਤ ਜੀ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਸਨਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਰੀਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਮਿਲੇ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਸਾਧੁ ਪृष੍ਟਂ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਲੋਕਾਨਾਂ ਤਾਰਣਂ ਪਰਮ੍ । ਯੂਯਂ ਕृਤਾਰ੍ਥਾਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਂਪੂਰ੍ਣਮਾਨਸਾਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਓ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋਏਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਫਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਚਰਿਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਾਧੂਨਾਂ ਹਰ੍षਦਂ ਪਰਮ੍ । ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਮਹਦਾਖ੍ਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ, ਓ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਏਕਦਾ ਨਾਰਦੋ ਲੋਕਾਨ੍ਪਰ੍ਯਟਨ੍ਭਗਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਃ । ਮਥੁਰਾਯਾਮਂਬਰੀषਂ ਕृष੍ਣਾਰਾਧਨਤਤ੍ਪਰਮ੍
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ; ਮਥੁਰਾ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਡੂੰਘੀ ਲੀਨਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਮਹਾਭਾਗਂ ਵ੍ਰਤਪਰਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਸ ਆਗਤਂ ਮੁਨਿਵਰਂ ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਮੁਨੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ, ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਆਏ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਦਾ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨੇ ਪੂਰੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
ਭਵਂਤ ਇਵ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਹृष੍ਟਮਾਨਸਃ । ਅਂਬਰੀष ਉਵਾਚ-। ਯਨ੍ਮੁਨੇ ਪਰਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵੇਦਵਾਦਿਭਿਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨੇ ਵੀ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ। ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਓ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਸ ਦੇਵਃ ਪੁਂਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਵਯਂ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰਃ । ਯੋऽਮੂਰ੍ਤੋ ਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨੀਸ਼ੋ ਵ੍ਯਕ੍ਤੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਉਹ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਆਪ ਹੀ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ। ਉਹ ਬਿਨਾ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਮਯੋऽਚਿਂਤ੍ਯੋ ਧ੍ਯਾਤਵ੍ਯਃ ਸ ਕਥਂ ਹਰਿਃ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮੋਤਂ ਪ੍ਰੋਤਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਹਰੀ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਤਾਣ-ਬਾਣਾ, ਉਸ ਵਿਚ ਹੀ ਰਚਿਆ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਮੇਕਂ ਪਰਮਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਯਤੋ ਜਨ੍ਮਾਦਿ ਜਗਤੋ ਯੋ ਨਿਰ੍ਮਾਯ ਸ੍ਵਯਂ ਭੁਵਮ੍
ਉਹ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹੈ, ਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪ ਧਰਤੀ ਬਣਾਈ।
ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਚ ਨਿਗਮਾਨਾਤ੍ਮਨ੍ਯੇਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ । ਕਥਮਾਰਾਧ੍ਯਤੇ ਸੋऽਯਂ ਸਮਗ੍ਰਪੁਰੁषਾਰ੍ਥਦਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਉਹ ਵੇਦ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਮਨੁੱਖੀ ਲਕੜੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਤੀ ਕਰੀਏ?
ਯੋਗਿਨਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਗਮ੍ਯਸ੍ਤਦੇਤਤ੍ਕृਪਯਾ ਵਦ । ਅਨਾਰਾਧਿਤ ਗੋਵਿਂਦਾ ਨ ਵਿਦਂਤਿ ਹਿਤੋਦਯਮ੍
ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਉਹ ਪਹੁੰਚਣ ਔਖਾ ਹੈ— ਇਹ ਗੱਲ ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਅਸਲ ਭਲਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਨ ਤਪੋ ਯਜ੍ਞਦਾਨਾਨਾਂ ਲਭਤੇ ਫਲਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਅਨਾਸ੍ਵਾਦਿਤਗੋਵਿਂਦਪਦਾਂਬੁਜਰਸਸ਼੍ਚ ਯਃ
ਜੋ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਰਸ ਨਹੀਂ ਚੱਖਦਾ, ਉਹ ਤਪ, ਯਜ, ਜਾਂ ਦਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਮਨੋਰਥਪਥਾਤੀਤਂ ਸ੍ਫੀਤਂ ਨਾਕਲਯੇਤ੍ਫਲਮ੍ । ਹਰੇਰਾਰਾਧਨਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਦੁਰਿਤੌਘ ਨਿਵਾਰਣਮ੍
ਸਿਰਫ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਵੱਡਾ ਫਲ ਆਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜਂਤੂਨਾਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਂ ਮੁਨੇ । ਯਦ੍ਭ੍ਰੂਨਰ੍ਤਨਵਰ੍ਤਿਨ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੂਯਂਤੇ ਸਿਦ੍ਧਯੋऽਖਿਲਾਃ
ਮੁਨੀ, ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਭੌਂਹਾਂ ਨੱਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਸਭ ਸਿਧੀਆਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਥਮਾਰਾਧ੍ਯਤੇਸੋऽਯਂ ਕੇਸ਼ਵਃ ਕ੍ਲੇਸ਼ਨਾਸ਼ਨਃ । ਉਪਾਸ੍ਯਤੇ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਕਥਂ ਨਾਰਾਯਣੋ ਨਰੈਃ
ਉਹ ਕੇਸ਼ਵ, ਜੋ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਭਗਤੀ ਕਰੀਏ? ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਕਿਵੇਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਪ੍ਰੀਤਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਮੇਤਨ੍ਮੇ ਹਿਤਾਯ ਜਗਤੋ ਵਦ । ਭਕ੍ਤਿਪ੍ਰਿਯੋऽਸੌ ਭਗਵਾਨ੍ਕਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ
ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਦੱਸੋ; ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਕਥਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਭਵੇਦ੍ਭਕ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਵੈਰਾਰਾਧ੍ਯਤੇ ਕਥਮ੍ । ਵੈष੍ਣਵੋਸਿ ਹਰੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯੋऽਸਿ ਪਰਮਾਰ੍ਥਵਿਤ੍
ਉਸ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਵੱਲੋਂ ਕਿਵੇਂ ਭਗਤੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਹਰੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਵੈਸ਼ਨਵ ਹੋ, ਤੇ ਪਰਮ ਸੱਚ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਹੋ।
ਤੇਨ ਤ੍ਵਾਮੇਵ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦੁਤ੍ਤਮ । ਸ਼੍ਰੋਤਾਰਮਥ ਵਕ੍ਤਾਰਂ ਪ੍ਰष੍ਟਾਰਂ ਪੁਰੁषਂ ਹਰੇਃ
ਇਸ ਲਈ, ਓ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ— ਚਾਹੇ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ, ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਹੋ— ਹਰੀ ਦੇ ਬਾਰੇ।
ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਃ ਪੁਨਾਤਿ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਤਦਂਘ੍ਰਿਸਲਿਲਂ ਯਥਾ । ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭੋ ਮਾਨੁषੋ ਦੇਹੋ ਦੇਹਿਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ਣਭਂਗੁਰਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਸਵਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾ ਸਰੀਰ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਂ ਮਨ੍ਯੇ ਵੈਕੁਂਠਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਸਂਸਾਰੇਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਧੋऽਪਿ ਸਤ੍ਸਂਗਃ ਸ਼ੇਵਧਿਰ੍ਨृਣਾਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ, ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਅੱਧਾ ਪਲ ਵੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਖਜਾਨਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਾਦਵਾਪ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਪੁਰੁषਾਰ੍ਥਚਤੁष੍ਟਯਮ੍ । ਭਗਵਨ੍ਭਵਤੋ ਯਾਤ੍ਰਾ ਸ੍ਵਸ੍ਤਯੇ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਉਸ ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਾਰੋ ਲਕੜਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਭਲਾ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਬਾਲਾਨਾਂ ਤੁ ਯਥਾ ਪਿਤ੍ਰੋਰੁਤ੍ਤਮਸ਼੍ਲੋਕਵਰ੍ਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਭੂਤਾਨਾਂ ਦੇਵਚਰਿਤਂ ਦੁਃਖਾਯ ਚ ਸੁਖਾਯ ਚ
ਜਿਵੇਂ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਉੱਤਮ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਤੇ ਸੁੱਖ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਸੁਖਾਯੈਵ ਹਿ ਸਾਧੂਨਾਂ ਤ੍ਵਾਦृਸ਼ਾਮਚ੍ਯੁਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਭਜਂਤਿ ਯੇ ਯਥਾ ਦੇਵਾਨ੍ਦੇਵਾ ਅਪਿ ਤਥੈਵ ਤਾਨ੍
ਪਰ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਅਟੱਲ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਕੰਮ ਸਿਰਫ਼ ਖੁਸ਼ੀ ਹੀ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਛਾਯੇਵ ਕਰ੍ਮਸਚਿਵਾਃ ਸਾਧਵੋ ਦੀਨਵਤ੍ਸਲਾਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਭਗਵਨ੍ਮਹ੍ਯਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਧਰ੍ਮਮਾਦਿਸ਼
ਚੰਗੇ ਲੋਕ, ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਪਰਛਾਂਵੇ ਵਾਂਗ, ਦੁਖੀ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਵੈਸ਼ਨਵ ਧਰਮ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦੇ।
ਯਸ੍ਯੋਪਦੇਸ਼ਦਾਨੇਨ ਲਭਤੇ ਵੇਦਜਂ ਫਲਮ੍ । ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਸਾਧੁ ਪृष੍ਟਂ ਮਹੀਪਾਲ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਮਤਾ ਤ੍ਵਯਾ
ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਵੈਦਾਂ ਵਾਲਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਵਿṣṇੁ ਭਗਤੀ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਚੰਗਾ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।