ਮਹਾਮਾਰਕਤਾਭਾਸਂ ਮੌਕ੍ਤਿਕਚ੍ਛਾਯਮੇਵ ਚ । ਪੁਂਡਰੀਕਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਂ ਪੀਤਨਿਰ੍ਮਲਵਾਸਸਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਵੱਡੇ ਪੰਨਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਮੋਤੀ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪੰਨਾ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਪੀਲੇ, ਸਾਫ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ।
ਬਰ੍ਹਭਾਰਲਸਚ੍ਛੀਰ੍षਂ ਮੁਕ੍ਤਾਹਾਰਮਨੋਹਰਮ੍ । ਗਂਡਪ੍ਰਾਂਤਲਸਚ੍ਚਾਰੁ ਮਕਰਾਕृਤਿਕੁਂਡਲਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਮੋਰ ਪੰਖਾ ਸੀ, ਮੋਤੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਗਲ੍ਹ ਦੇ ਕੋਨੇ 'ਤੇ ਮਕਰ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਸੁੰਦਰ ਕੁੰਡਲ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਆਪਾਦਤੁਲਸੀਮਾਲਂ ਕਂਕਣਾਂਗਦਭੂषਣਮ੍ । ਨੂਪੁਰੈਰ੍ਮੁਦ੍ਰਿਕਾਭਿਸ਼੍ਚ ਕਾਂਚ੍ਯਾ ਚ ਪਰਿਮਂਡਿਤਮ੍
ਉਹ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰਾਂ ਤੱਕ ਕੰਗਣ, ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨੂਪੁਰ, ਉਂਗਲੀਆਂ 'ਤੇ ਮੁਦਰਕਾ ਅਤੇ ਕਮਰ 'ਤੇ ਕਾਂਸੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸੁਕੁਮਾਰਤਰਂ ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ਕਿਸ਼ੋਰਵਯਸਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਪੂਜਾ ਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰੋਕ੍ਤੈਵ ਵੇਦਲਕ੍ਸ਼ਂ ਪੁਰਸ੍ਕ੍ਰਿਯਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨਾਜੁਕ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪੂਜਾ ਦਸ ਅੱਖਰ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਦਕ ਰੀਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਂਤਰ੍ਦਧੇ ਦੇਵੋ ਦੇਵੀ ਚ ਗਿਰਿਜਾ ਸਤੀ । ਮੁਨਿਰਾਗਤ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਯ ਤਥੈਵੋਪਦਿਦੇਸ਼ ਹ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਦੇਵੀ ਗਿਰਿਜਾ ਸਤੀ ਵੀ; ਫਿਰ ਮੁਨੀ ਆਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਹੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਪੁਣ੍ਯਸ਼੍ਰਵਾਸ੍ਤੁ ਤਨ੍ਮਂਤ੍ਰ ਗ੍ਰਹਣਾਦੇਵ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ । ਵਰ੍ਣਯਾਮਾਸ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਮੁਨੀਨ੍ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਸ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਆਪ ਸਭ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ।
ਰੂਪਲਾਵਣ੍ਯਵੈਦਗ੍ਧ੍ਯ ਸੌਂਦਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਤਦਾ ਹृष੍ਟਮਨਾ ਬਾਲੋ ਨਿਰ੍ਗਤ੍ਯ ਸ੍ਵਗृਹਾਤ੍ਤਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਰੂਪ, ਚਲਾਕੀ ਤੇ ਅਜੋਕੇ ਸੋਹਣੇ ਲਕੜਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਕਲ੍ਪਾਨਾਮਯੁਤਤ੍ਰਯਮ੍ । ਤਦਂਤੇ ਗੋਕੁਲੇ ਜਾਤਾ ਨਂਦਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਗृਹੇ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤੀਹ ਮਿਲੀਅਨ ਯੁਗਾਂ ਤਕ ਤਪ ਕਰੀ; ਆਖ਼ਰ 'ਤੇ, ਉਹ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਨੰਦ ਦੇ ਭਰਾ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮਿਆ।
ਲਵਂਗਾ ਇਤਿ ਤਨ੍ਨਾਮ ਕृष੍ਣੇਂਗਿਤ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣਾ । ਯਸ੍ਯਾ ਹਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯੇਤ ਮੁਖਮਾਰ੍ਜਨਯਂਤ੍ਰਕਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲਵੰਗਾ ਸੀ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮੁਖ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਯੰਤਰ ਦਿਸਦਾ ਸੀ।
ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਧਾਨਾਃ ਕृष੍ਣਵਲ੍ਲਭਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਤਮਾਵਾਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਹਰਿਵਿਵਿਧਰਸਾਦ੍ਯੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਮਧ੍ਯਾਯਮੇਤਦ੍ਵ੍ਰਜਵਰਤਨਯਾਭਿਸ਼੍ਚਾਰੁਹਾਸੇਕ੍ਸ਼ਣਾਭਿਃ । ਪਠਤਿ ਯ ਇਹ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਾਠਯੇਦ੍ਵਾ ਮਨੁष੍ਯੋ ਵ੍ਰਜਤਿ ਭਗਵਤਃ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਧਾਮ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਅਧਿਆਇ, ਜੋ ਹਰੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸ ਭਰੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ - ਸੂਤਸੂਤ ਮਹਾਭਾਗ ਰੋਮਹਰ੍षਣਨਂਦਨ । ਕਥਾ ਰਮ੍ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਲੋਕਸ੍ਯਾਨਂਦਦਾਯਿਨੀ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਤ ਜੀ, ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੁਸੀਂ ਸੁੰਦਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਮਹਾਭਾਗ ਚਰਿਤਂ ਮਹਦਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਸ੍ਤੇਨ ਚਾਭਵਤ੍
ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਅਜੋਕੇ ਕਰਤਬ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੇ ਹਨ; ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਅਸੀਂ ਸੁਣ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਮਿਲਿਆ।
ਅਹੋ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਗਤਿਦਾਯਕਮ੍ । ਯਤਸ੍ਤੇਨ ਮਹਾਭਾਗ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਂ ਕੋ ਨ ਚਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਵਾਹ, ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਸੁਤ ਜੀ, ਕੌਣ ਇਸ ਤੋਂ ਸੰਤੋਖ ਨਾ ਪਾਵੇ।
ਅਤਃ ਪੁਨਰਪਿ ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਚਰਿਤਂ ਮਹਤ੍ । ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਹੇ ਚਾਨ੍ਯਦ੍ਵ੍ਰਤਦਾਨਾਰ੍ਹਣਾਦਿਕਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਫਿਰ ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕਰਤਬ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਵਰਤ, ਦਾਨ, ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਵਾਪਿ ਮਹਾਭਾਗ ਯਥਾ ਯੇਨ ਕृਤਂ ਪੁਰਾ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਦ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਥਾ ਨੋ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਸੁਤ ਜੀ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਸਨਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਰੀਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਮਿਲੇ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਸਾਧੁ ਪृष੍ਟਂ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਲੋਕਾਨਾਂ ਤਾਰਣਂ ਪਰਮ੍ । ਯੂਯਂ ਕृਤਾਰ੍ਥਾਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਂਪੂਰ੍ਣਮਾਨਸਾਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਓ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋਏਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਫਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਚਰਿਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਾਧੂਨਾਂ ਹਰ੍षਦਂ ਪਰਮ੍ । ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਮਹਦਾਖ੍ਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ, ਓ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਏਕਦਾ ਨਾਰਦੋ ਲੋਕਾਨ੍ਪਰ੍ਯਟਨ੍ਭਗਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਃ । ਮਥੁਰਾਯਾਮਂਬਰੀषਂ ਕृष੍ਣਾਰਾਧਨਤਤ੍ਪਰਮ੍
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ; ਮਥੁਰਾ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਡੂੰਘੀ ਲੀਨਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਮਹਾਭਾਗਂ ਵ੍ਰਤਪਰਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਸ ਆਗਤਂ ਮੁਨਿਵਰਂ ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਮੁਨੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ, ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਆਏ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਦਾ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨੇ ਪੂਰੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
ਭਵਂਤ ਇਵ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਹृष੍ਟਮਾਨਸਃ । ਅਂਬਰੀष ਉਵਾਚ-। ਯਨ੍ਮੁਨੇ ਪਰਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵੇਦਵਾਦਿਭਿਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨੇ ਵੀ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ। ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਓ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਸ ਦੇਵਃ ਪੁਂਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਵਯਂ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰਃ । ਯੋऽਮੂਰ੍ਤੋ ਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨੀਸ਼ੋ ਵ੍ਯਕ੍ਤੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਉਹ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਆਪ ਹੀ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ। ਉਹ ਬਿਨਾ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਮਯੋऽਚਿਂਤ੍ਯੋ ਧ੍ਯਾਤਵ੍ਯਃ ਸ ਕਥਂ ਹਰਿਃ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮੋਤਂ ਪ੍ਰੋਤਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਹਰੀ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਤਾਣ-ਬਾਣਾ, ਉਸ ਵਿਚ ਹੀ ਰਚਿਆ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਮੇਕਂ ਪਰਮਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਯਤੋ ਜਨ੍ਮਾਦਿ ਜਗਤੋ ਯੋ ਨਿਰ੍ਮਾਯ ਸ੍ਵਯਂ ਭੁਵਮ੍
ਉਹ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹੈ, ਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪ ਧਰਤੀ ਬਣਾਈ।
ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਚ ਨਿਗਮਾਨਾਤ੍ਮਨ੍ਯੇਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ । ਕਥਮਾਰਾਧ੍ਯਤੇ ਸੋऽਯਂ ਸਮਗ੍ਰਪੁਰੁषਾਰ੍ਥਦਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਉਹ ਵੇਦ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਮਨੁੱਖੀ ਲਕੜੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਤੀ ਕਰੀਏ?
ਯੋਗਿਨਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਗਮ੍ਯਸ੍ਤਦੇਤਤ੍ਕृਪਯਾ ਵਦ । ਅਨਾਰਾਧਿਤ ਗੋਵਿਂਦਾ ਨ ਵਿਦਂਤਿ ਹਿਤੋਦਯਮ੍
ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਉਹ ਪਹੁੰਚਣ ਔਖਾ ਹੈ— ਇਹ ਗੱਲ ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਅਸਲ ਭਲਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਨ ਤਪੋ ਯਜ੍ਞਦਾਨਾਨਾਂ ਲਭਤੇ ਫਲਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਅਨਾਸ੍ਵਾਦਿਤਗੋਵਿਂਦਪਦਾਂਬੁਜਰਸਸ਼੍ਚ ਯਃ
ਜੋ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਰਸ ਨਹੀਂ ਚੱਖਦਾ, ਉਹ ਤਪ, ਯਜ, ਜਾਂ ਦਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਮਨੋਰਥਪਥਾਤੀਤਂ ਸ੍ਫੀਤਂ ਨਾਕਲਯੇਤ੍ਫਲਮ੍ । ਹਰੇਰਾਰਾਧਨਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਦੁਰਿਤੌਘ ਨਿਵਾਰਣਮ੍
ਸਿਰਫ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਵੱਡਾ ਫਲ ਆਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜਂਤੂਨਾਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਂ ਮੁਨੇ । ਯਦ੍ਭ੍ਰੂਨਰ੍ਤਨਵਰ੍ਤਿਨ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੂਯਂਤੇ ਸਿਦ੍ਧਯੋऽਖਿਲਾਃ
ਮੁਨੀ, ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਭੌਂਹਾਂ ਨੱਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਸਭ ਸਿਧੀਆਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਥਮਾਰਾਧ੍ਯਤੇਸੋऽਯਂ ਕੇਸ਼ਵਃ ਕ੍ਲੇਸ਼ਨਾਸ਼ਨਃ । ਉਪਾਸ੍ਯਤੇ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਕਥਂ ਨਾਰਾਯਣੋ ਨਰੈਃ
ਉਹ ਕੇਸ਼ਵ, ਜੋ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਭਗਤੀ ਕਰੀਏ? ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਕਿਵੇਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ?