ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਸ਼੍ਰਵਣਾਦ੍ਭਾਰਤਸ੍ਯ ਚ । ਯਤ੍ਫਲਂ ਤਨ੍ਮਹਿਮ੍ਨਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥਸ੍ਯ ਜਾਯਤੇ
ਅਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸੁਣਨ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਹੈ, ਉਹ ਇੰਦ੍ਰਪ੍ਰਸਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਰੁਣੋਦਯਵੇਲਾਯਾਂ ਮਾਘਲਕ੍ਸ਼ੈਕਮਜ੍ਜਨਾਤ੍ । ਯਤ੍ਫਲਂ ਤਨ੍ਮਹਿਮ੍ਨੋਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣਾਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਭਵੇਤ੍
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਸ੍ਯ ਤੁ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਮਹੀਪਤੇ । ਤਰ੍ਪਿਤਾਸ੍ਤੇਨ ਪਿਤਰੋ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਮੁਨਯਸ੍ਤਥਾ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪਿਤਰ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਤਿਕृਚ੍ਛ੍ਰਪਾਰਾਕ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵ੍ਰਤਾਦਿਭਿਃ । ਯਤ੍ਫਲਂ ਤਨ੍ਮਹਿਮ੍ਨੋऽਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਸ਼੍ਰਵਣਾਦ੍ਭਵੇਤ੍
ਕ੍ਰਿਚ, ਅਤਿਕ੍ਰਿਚ, ਪਾਰਾਕ, ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਗੇ ਔਖੇ ਵਰਤਾਂ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਾਦਿਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਸਮਸ੍ਤਾਨਾਂ ਮਹੀਪਤੇ । ਯਤ੍ਫਲਂ ਤਨ੍ਮਹਿਮ੍ਨੋऽਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਸ਼੍ਰਵਣਾਦ੍ਭਵੇਤ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਏਵਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋ ਰਾਜਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੌਨਕ ਸੌਭਰੇਃ । ਇਂਦ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ ਯਯੌ ਹਸ੍ਤਿਨਂ ਪੁਰਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ, ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਸੌਭਰੀ ਤੋਂ ਇੰਦ੍ਰਪ੍ਰਸਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਤੋ ਵਿਨੀਯ ਸਦ੍ਭ੍ਰਾਤॄਨ੍ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਪੁਰਃਸਰਾਨ੍ । ਇਂਦ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥਮਗਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਰਾਜਸੂਯਚਿਕੀਰ੍षਯਾ
ਫਿਰ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਇੰਦ੍ਰਪ੍ਰਸਥ ਚਲੇ ਗਏ।
ਦ੍ਵਾਰਕਾਯਾਃ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਗੋਵਿਂਦਂ ਕੁਲਦੈਵਤਮ੍ । ਰਾਜਸੂਯੇਨ ਯਜ੍ਞੇਨ ਸ ਇਯਾਜ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਦਵਾਰਕਾ ਤੋਂ ਆ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਨਾਲ ਗੋਵਿੰਦ, ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦੇਵਤਾ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਤੀਰ੍ਥਮੇਤਤ੍ਤੁ ਸ਼ਪਤੋਸ੍ਯਾਪ੍ਯਜਾਯਤ । ਇਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਹਰਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਂ ਜਘਾਨ ਹ
ਇਹ ਤੀਰਥ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜੇ ਕੋਈ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਉਥੇ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲੋऽਪਿ ਤਸ੍ਯੈਵ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਮਰਣਾਦ੍ਭੁਵਿ । ਸਾਯੁਜ੍ਯਮਗਮਤ੍ਕृष੍ਣੇ ਨਿਖਿਲਾਰ੍ਥਪ੍ਰਦਾਯਕੇ
ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਵੀ, ਉਸੇ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਲਾਭ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਪਾ ਗਿਆ।
ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲੋ ਹਤੋ ਯਤ੍ਰ ਵਿਹਿਤੋ ਯਤ੍ਰ ਚਕ੍ਰਤੁਃ । ਗਦਯਾ ਤਤ੍ਰ ਭੀਮੇਨ ਕृਤਂ ਕੁਂਡਂ ਸੁਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਦਾ ਵਧ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਇਆ, ਉਥੇ ਭੀਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਇਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਖੁਲ੍ਹਾ ਕੁੰਡ ਬਣਾਇਆ।
ਭੀਮਕੁਂਡਂ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞਾਤਂ ਜਾਤਂ ਤਦ੍ਭੁਵਿਪਾਵਨਮ੍ । ਕਾਲਿਂਦ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਭਾਗੇ ਗਵ੍ਯੂਤ੍ਯਰ੍ਧਂ ਮਹੀਤਲੇ
ਉਹ ਭੀਮ ਕੁੰਡ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ, ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ, ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਗਉਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਅੱਧੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਫਾਸਲੇ 'ਤੇ ਹੈ।
ਇਂਦ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥਗਤਾਯਾ ਯਤ੍ਕਾਲਿਂਦ੍ਯਾਃ ਸ੍ਨਾਨਤਃ ਫਲਮ੍ । ਤਤ੍ਫਲਂ ਤਤ੍ਰ ਕੁਂਡੇ ਤੁ ਜਾਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇੰਦ੍ਰਪ੍ਰਸਥ ਵਿਚ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨਦੀ 'ਚ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ, ਉਹੀ ਫਲ ਉਸ ਕੁੰਡ ਵਿਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ 'ਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਜਂਤੁਸ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਨੁਵਤ੍ਸਰਮ੍ । ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਦਿਭਿਰ੍ਧਰ੍ਮੈਃ ਸ੍ਵਾਪਰਾਧਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯਤੇਤ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਚ ਇਕ ਸਾਲ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਆਦਿ ਧਾਰਮਿਕ ਕੰਮ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਮਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤਿਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਚੈਵ ਪਰਿਕ੍ਰਾਮਤਿ ਯੋ ਨਰਃ । ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਪਰਾਧਦੋषੈਸ਼੍ਚ ਨ ਸ ਲਿਪ੍ਯੇਤ੍ਤੁ ਪਾਤਕੈਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਸਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਕਸ਼ੇਤਰ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮਕੁਰ੍ਵਾਣਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸਿਦ੍ਧਿਂ ਨ ਵਿਂਦਤਿ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਤੀਰ੍ਥੇ ਦਾਤਵ੍ਯਾ ਚ ਫਲਾਰ੍ਥਿਭਿਃ
ਜੋ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਕਸ਼ੇਤਰ ਦੀ ਸਿਧੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਹਰੇਰ੍ਨਾਮ ਨਿਸਂਜਲ੍ਪਨ੍ਪ੍ਰਕਰੋਤਿ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ । ਪਦੇਪਦੇ ਸ ਲਭਤੇ ਕਪਿਲਾਦਾਨਜਂ ਫਲਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰਿ ਦਾ ਨਾਮ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜਪਦਾ ਹੋਇਆ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਹਰ ਕਦਮ 'ਤੇ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਚੈਤ੍ਰਕृष੍ਣਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼ਕ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ । ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਨਰੋ ਧਨ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼ਕ੍ਰਪ੍ਰਸਥ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਸੁਭਾਗਾ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਕਾਲਿਂਦੀਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਇਂਦ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥਗਤ ਕਾਸ਼ੀਗੋਕਰ੍ਣਸ਼ਿਵਕਾਂਚੀਤੀਰ੍ਥਸਪ੍ਤਕ ਭੀਮਕੁਂਡਵਰ੍ਣਨੋਨਾਮ ਦ੍ਵਾਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿਚ ਕਾਲਿੰਦੀ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰਪ੍ਰਸਥ ਵਾਲੇ ਕਾਸ਼ੀ, ਗੋਕਰਣ, ਸ਼ਿਵ, ਕਾਂਚੀ ਤੇ ਭੀਮ ਕੁੰਡ ਆਦਿ ਸੱਤ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਵਰਣਨ ਵਾਲੇ ਦੋ ਸੌ ਬਾਈ (੨੨੨)ਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।
ਸ਼ਂਕਰ ਉਵਾਚ - ਨ੍ਯਾਸੇਵਾਪ੍ਯਰ੍ਚਨੇ ਵਾਪਿ ਮਂਤ੍ਰਮੇਕਾਂਤਿਨਃ ਸ਼੍ਰਯੇਤ੍ । ਅਵੈष੍ਣਵੋਪਦਿष੍ਟੇਨ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਨ ਪਰਾ ਗਤਿਃ
ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਸੇਵਾ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਵਿਚ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੰਤਰ ਦੀ ਭਕਤੀ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਸਹੀ ਮੰਤਰ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰੇ; ਜੋ ਮੰਤਰ ਅਵੈਸ਼ਨਵ ਨੇ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਅਵੈष੍ਣਵੋਪਦਿष੍ਟਂਚੇਤ੍ਪੂਰ੍ਵਮਂਤ੍ਰਵਰਂਦ੍ਵਯਮ੍ । ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਵਿਧਿਨਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ਵੈष੍ਣਵਾਦ੍ਗ੍ਰਾਹਯੇਦ੍ਗੁਰੋਃ
ਜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਵੈਸ਼ਨਵ ਤੋਂ ਮੰਤਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੁੱਖ ਦੋ ਮੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੈਸ਼ਨਵ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਫਿਰ ਤੋਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਾਖਾਧ੍ਯਾਯੀ ਵਾ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞੇषੁ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਕੁਲੇ ਮਹਤਿ ਜਾਤੋऽਪਿ ਨ ਗੁਰੁਃ ਸ੍ਯਾਦਵੈष੍ਣਵਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ, ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚ ਦਿਖਸ਼ਿਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਅਵੈਸ਼ਨਵ ਗੁਰੂ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦਾ।
ਯਸ੍ਤੁ ਮਂਤ੍ਰਦ੍ਵਯਂ ਸਮ੍ਯਗਧ੍ਯਾਪਯਤਿ ਵੈष੍ਣਵਃ । ਸ ਆਚਾਰ੍ਯਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਭਵਬਂਧਵਿਦਾਰਕਃ
ਪਰ ਜੋ ਵੈਸ਼ਨਵ ਦੋ ਮੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਿਖਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਆਚਾਰਯਾ ਜਾਣੋ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨ ਤੋੜਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰ੍ਯਂ ਸਂਸ਼੍ਰਯਿਤ੍ਵਾਥ ਵਤ੍ਸਰਂ ਸੇਵਯੇਦ੍ਦਿਵਜਃ । ਤਸ੍ਯ ਵृਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਂਤ੍ਰਮਧ੍ਯਾਪਯੇਦ੍ਗੁਰੁਃ
ਆਚਾਰਯਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲਿਆ ਮਨੁੱਖ ਇਕ ਸਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ; ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਮੰਤਰ ਸਿਖਾਏ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਤਾਪਾਦਿਸਂਸ੍ਕਾਰਾਨ੍ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਮਂਤ੍ਰਮੁਦੀਰਯੇਤ੍ । ਤਾਪਂ ਪੁਂਡ੍ਰਂ ਤਥਾ ਨਾਮ ਕृਤ੍ਵਾ ਵੈ ਵਿਧਿਨਾ ਗੁਰੁਃ
ਤਾਪ ਆਦਿ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰੇ; ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤਾਪ, ਪੁੰਡਰ ਤੇ ਨਾਮ ਕਰੇ।
ਪਸ਼੍ਚਾਦਧ੍ਯਾਪਯੇਨ੍ਮਂਤ੍ਰਂ ਸ਼ਿष੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਮਲਚੇਤਸਮ੍ । ਚਕ੍ਰੇਣ ਵਿਧਿਨਾ ਤਪ੍ਤਂ ਤਾਪ ਇਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ
ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਮੰਤਰ ਨਿਰਮਲ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਸਿਖਾਏ; ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚਕਰ ਨਾਲ ਤਾਪ ਕਰਨਾ 'ਤਾਪ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਂਡ੍ਰਮੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਂ ਤਥਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਨਾਮ ਵੈष੍ਣਵਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਤਤੋ ਮਂਤ੍ਰਂ ਵਿਧਾਨੇਨ ਸ਼ਿष੍ਯਮਧ੍ਯਾਪਯੇਦ੍ਗੁਰੁਃ
ਉਪਰਲੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨੂੰ 'ਪੁੰਡਰ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਨਾਮ ਹੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਮੰਤਰ ਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਸਿਖਾਏ।
ਨ੍ਯਾਸਮष੍ਟਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਮਂਤ੍ਰਮਨ੍ਯਂ ਵਾ ਵੈष੍ਣਵਂ ਮਨੁਮ੍ । ਨ੍ਯਾਸਮੇਵਾਤ੍ਰ ਪਰਮਂ ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਸ਼ੁਭਾਨਨੇ
ਅਠ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਨਿਆਸ ਮੰਤਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵੈਸ਼ਨਵ ਮੰਤਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ; ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਆਸ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਨ੍ਯਾਸਮੇਵੈषਾਮਤਿਰਿਕ੍ਤਮਿਹੋਚ੍ਯਤੇ । ਨ੍ਯਾਸਵਿਦ੍ਯਾਪਰੋ ਯਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਲਈ ਇਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਿਆਸ ਦੀ ਰੀਤ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਿਆਸ ਦੀ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ੍ਯਾਸਾਤ੍ਪਰਤਰਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ । ਨ੍ਯਾਸਂ ਦ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਪਤ੍ਤਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਰ੍ਯਾਯੇਣ ਨਿਬੋਧ ਮੇ
ਨਿਆਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਮੰਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਨਿਆਸ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਮਰਪਣ ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਰੀਤ ਹੈ।