ਯਾਸਾਂ ਕਰ੍ਣੇषੁ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਤਾਟਂਕਾ ਰਸ਼੍ਮਿਦੀਪਿਤਾਃ । ਰਤ੍ਨਮਾਲ੍ਯਾਨਿ ਕਂਠੇषੁ ਰਤ੍ਨਪੁष੍ਪਾਣਿ ਵੇਣਿषੁ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ ਤਿਲੀਆਂ ਹਨ, ਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਚੋਟੀ ਵਿੱਚ ਰਤਨ-ਫੁੱਲ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਮੁਨਿਃ ਸ਼ੁਚਿਸ਼੍ਰਵਾ ਨਾਮ ਸੁਵਰ੍ਣੋ ਨਾਮ ਚਾਪਰਃ । ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षੇਃ ਪੁਤ੍ਰੌ ਤੌ ਵੇਦਪਾਰਗੌ
ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੁਚਿਸ਼੍ਰਵਾ ਸੀ, ਦੂਜੇ ਦਾ ਸੁਵਰਨਾ; ਦੋਵੇਂ ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਪਾਦੌ ਤਪੋ ਘੋਰਂ ਤੇਪਤੁਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਂ ਮਨੁਮ੍ । ਹ੍ਰੀਂ ਹਂਸ ਇਤਿ ਕृਤ੍ਵੈਵ ਜਪਂਤੌ ਯਤਮਾਨਸੌ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੈਰ ਉੱਪਰ ਕਰਕੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ, 'ਹ੍ਰੀੰ ਹੰਸਾ' ਤਿੰਨ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਜਪਦੇ ਹੋਏ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ।
ਧ੍ਯਾਯਂਤੌ ਗੋਕੁਲੇ ਕृष੍ਣਂ ਬਾਲਕਂ ਦਸ਼ਵਾਰ੍षਿਕਮ੍ । ਕਂਦਰ੍ਪਸਮਰੂਪੇਣ ਤਾਰੁਣ੍ਯਲਲਿਤੇਨ ਚ
ਉਹ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਦਸ ਸਾਲਾ ਬਾਲਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਮਦੇਵ ਵਰਗੀ ਸੋਭਾ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਸੀ।
ਪਸ਼੍ਯਂਤੀਰ੍ਵ੍ਰਜਬਿਂਬੋष੍ਠੀਰ੍ਮੋਹਯਂਤਮਨਾਰਤਮ੍ । ਤੌ ਕਲ੍ਪਾਂਤੇ ਤਨੂਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਲਬ੍ਧਵਂਤੌ ਜਨਿਂ ਵ੍ਰਜੇ
ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲਾਲ ਹੋਠ ਵੇਖਦੇ, ਜੋ ਸਦਾ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਲਿਆ।
ਸੁਵੀਰਨਾਮ ਗੋਪਸ੍ਯ ਸੁਤੇ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨੇ । ਯਯੋਰ੍ਹਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯੇਤੇ ਸਾਰਿਕੇ ਸ਼ੁਭਰਾਵਿਣੀ
ਸੁਵੀਰ ਨਾਮਕ ਗੋਪ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਪੁਤਰੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਤੋਤਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰਾਵਿਨੀ ਵੱਖਰੇ ਦਿਸਦੇ।
ਜਟਿਲੋ ਜਂਘਪੂਤਸ਼੍ਚ ਘृਤਾਸ਼ੀ ਕਰ੍ਬੁਰੇਵ ਚ । ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਮੁਨਯੋ ਧਨ੍ਯਾ ਇਹਾਮੁਤ੍ਰ ਚ ਨਿਃਸ੍ਪृਹਾਃ
ਜਟਿਲਾ, ਜੰਘਪੂਤਾ, ਘ੍ਰਤਾਸ਼ੀ ਤੇ ਕਰਬੁਰਾ—ਇਹ ਚਾਰ ਧਨਿਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਸਨ।
ਕੇਵਲੇਨੈਕਭਾਵੇਨ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾ ਬਲ੍ਲਵੀਪਤਿਮ੍ । ਤੇਪੁਸ੍ਤੇ ਸਲਿਲੇ ਮਗ੍ਨਾ ਜਪਂਤੋ ਮਨੁਮੇਵ ਚ
ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਮੰਤਰ ਜਪਦੇ ਸਨ।
ਰਮਾਤ੍ਰਯੇਣ ਪੁਟਿਤਂ ਸ੍ਮਰਾਦ੍ਯਂ ਤਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ । ਦਧ੍ਯੁਸ਼੍ਚ ਗਾਢਭਾਵੇਨ ਬਲ੍ਲਵੀਭਿਰ੍ਵਨੇ ਵਨੇ
ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਹਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ, ਰਮਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਆਰੰਭ ਤੇ ਅਟੱਲ ਮੰਤਰ ਜਪਦੇ।
ਭ੍ਰਮਂਤਂ ਨृਤ੍ਯਗੀਤਾਦ੍ਯੈਰ੍ਮਾਨਯਂਤਂ ਮਨੋਹਰਮ੍ । ਚਂਦਨਾਲਿਪ੍ਤਸਰ੍ਵਾਂਗਂ ਜਪਾਪੁष੍ਪਾਵਤਂਸਕਮ੍
ਉਹ ਨਚ-ਗੀਤ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ, ਮਨਮੋਹਣ ਤੇ ਸੋਹਣੇ, ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਚੰਦਨ ਲੱਗਾ, ਜਪਾ-ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ।
ਕਲ੍ਹਾਰਮਾਲਯਾਵੀਤਂ ਨੀਲਪੀਤਪਟਾਵृਤਮ੍ । ਕਲ੍ਪਤ੍ਰਯਾਂਤੇ ਜਾਤਾਸ੍ਤੇ ਗੋਕੁਲੇ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਕਲਹਾਰ ਦੇ ਹਾਰ ਪਹਿਨੇ, ਨੀਲੇ ਤੇ ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜਾਂ ਵਾਲੇ ਜਨਮ ਲੈ ਲਏ।
ਇਮਾਸ੍ਤਾਃ ਪੁਰਤੋ ਰਮ੍ਯਾ ਉਪਵਿष੍ਟਾ ਨਤਭ੍ਰੁਵਃ । ਯਾਸਾਂ ਧਰ੍ਮਕृਤਾਨ੍ਯੇਵ ਵਲਯਾਨਿ ਪ੍ਰਕੋष੍ਠਕੇ
ਇਹ ਸੁੰਦਰੀਆਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਤ ਭ੍ਰੂਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਚੂੜੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ-ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਰਤ੍ਨਾਦ੍ਯੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯਮੁਕ੍ਤਾਫਲਾਦਿਭਿਃ । ਮੁਨਿਰ੍ਦੀਰ੍ਘਤਪਾ ਨਾਮ ਵ੍ਯਾਸੋऽਭੂਤ੍ਪੂਰ੍ਵਕਲ੍ਪਕੇ
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ, ਦੇਵੀ ਮੋਤੀ ਤੇ ਹੋਰ ਆਭੂਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੀਰਘਤਪਾ ਸੀ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਜੁਗ ਵਿੱਚ ਵਿਆਸ ਸੀ।
ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼ੁਕ ਇਤ੍ਯੇਵ ਮੁਨਿਃ ਖ੍ਯਾਤੋ ਵਰਃ ਸੁਧੀਃ । ਸੋऽਪਿ ਬਾਲੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਸਦੈਵਾਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ਪਦਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕਾ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਉੱਤਮ, ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ, ਸਦਾ ਉੱਚਾ ਧਾਮ ਯਾਦ ਕਰਦਾ।
ਵਿਹਾਯ ਪਿਤृਮਾਤ੍ਰਾਦਿ ਕृष੍ਣਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਵਨਂ ਗਤਃ । ਸ ਤਤ੍ਰ ਮਾਨਸੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਰੁਪਚਾਰੈਰਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍
ਪਿਤਾ-ਮਾਤਾ ਆਦਿ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਮਨ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ।
ਅਨਾਹਾਰੋऽਰ੍ਚਯਦ੍ਵਿष੍ਣੁਂ ਗੋਪਰੂਪਿਣਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਰਮਯਾ ਪੁਟਿਤਂ ਮਂਤ੍ਰਂ ਜਪਨ੍ਨष੍ਟਾਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਭੋਜਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ, ਜੋ ਗੋਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਰਮਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਅਠਾਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਜਪਦਾ।
ਦਧ੍ਯੌ ਪਰਮਭਾਵੇਨ ਹਰਿਂ ਹੈਮਤਰੋਰਧਃ । ਹੈਮਮਂਡਪਿਕਾਯਾਂ ਚ ਹੇਮਸਿਂਹਾਸਨੋਪਰਿ
ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ।
ਆਸੀਨਂ ਹੇਮਹਸ੍ਤਾਗ੍ਰੈਰ੍ਦਧਾਨਂ ਹੇਮਵਂਸ਼ਿਕਾਮ੍ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਭ੍ਰਾਮਯਂਤਂ ਪਾਣਿਨਾ ਹੇਮਪਂਕਜਮ੍
ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਾਂਸਲੀ ਆਪਣੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਮਲ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਹੇਮਵਰ੍ਣੇष੍ਟਪ੍ਰਿਯਯਾ ਪਰਿਕॢਪ੍ਤਾਂਗਚਿਤ੍ਰਕਮ੍ । ਹਸਂਤਮਤਿਹਰ੍षੇਣ ਪਸ਼੍ਯਂਤਂ ਨਿਜਮਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੀ ਝੋਪੜੀ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਹਰ੍षਾਸ਼੍ਰੁਪੂਰ੍ਣਃ ਪੁਲਕਾਚਿਤਾਂਗਃ ਪ੍ਰਸੀਦਨਾਥੇਤਿ ਵਦਨ੍ਨਥੋਚ੍ਚੈਃ । ਦਂਡਪ੍ਰਣਾਮਾਯ ਪਪਾਤ ਭੂਮੌ ਸਂਵੇਪਮਾਨਸ੍ਤ੍ਰਿਜਗਦ੍ਵਿਧਾਤੁਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਸਰੀਰ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ, 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦਇਆ ਕਰੋ!' ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੰਪਦਾ ਹੋਇਆ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਤਂ ਭਕ੍ਤਿਕਾਮਂ ਪਤਿਤਂ ਧਰਣ੍ਯਾਮਾਯਾਸਿਤੋਸ੍ਮੀਤਿ ਵਦਂਤਮੁਚ੍ਚੈਃ । ਦਂਡਪ੍ਰਣਾਮਸ੍ਯ ਭੁਜੌ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ ਹਰ੍षੋਪਚਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣੇਨ
ਉਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, 'ਮੈਂ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹਾਂ', ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਦੰਡ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਿਆਂ ਬਾਂਹ ਫੜੀ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ।
ਉਵਾਚ ਚ ਪ੍ਰਿਯਾਰੂਪਂ ਲਬ੍ਧਵਂਤਂ ਸ਼ੁਕਂ ਹਰਿਃ । ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਤਮਾ ਭਦ੍ਰੇ ਸਦਾ ਤਿष੍ਠ ਮਮਾਂਤਿਕੇ
ਹਰੀ ਨੇ ਉਸ ਸ਼ੁਕ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਿਆਰਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹਿ।'
ਮਦ੍ਰੂਪਂ ਚਿਂਤਯਂਤੀ ਚ ਪ੍ਰੇਮਾਸ੍ਪਦਮੁਪਾਗਤਾ । ਦ੍ਵੇ ਚ ਮੁਖ੍ਯਤਮੇ ਗੋਪ੍ਯੌ ਸਮਾਨਵਯਸੀ ਸ਼ੁਭੇ
ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਸੋਚ ਕੇ, ਤੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਗੋਪੀਆਂ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਵਰਗੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ।
ਏਕਵ੍ਰਤੇ ਏਕਨਿष੍ਠੇ ਏਕਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਨਾਮਨੀ । ਤਪ੍ਤਜਾਂਬੂਨਦਪ੍ਰਖ੍ਯਾ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਯਾ ਤਡਿਤ੍ਪ੍ਰਭਾ
ਇਕੋ ਵ੍ਰਤ, ਇਕੋ ਨਿਸ਼ਠਾ, ਇਕੋ ਤਾਰੇ ਦਾ ਨਾਮ, ਇਕ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੂਜੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ।
ਏਕਾਨਿਦ੍ਰਾ ਯਮਾਣਾਕ੍ਸ਼ੀ ਪਰਾ ਸੌਮ੍ਯਾਯਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾ । ਸੋऽਰ੍ਚਯਤ੍ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੇ ਹਰੇਃ ਸਵ੍ਯਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ
ਇੱਕ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਯਮ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਦੂਜੀ ਮਿੱਠੀ, ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲੀ; ਦੋਵੇਂ ਹਰੀ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਖੱਬੇ ਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੀਆਂ।
ਸ ਕਲ੍ਪਾਂਤੇ ਤਨੁਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗੋਕੁਲੇऽਭੂਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਉਪਨਂਦਸ੍ਯ ਦੁਹਿਤਾ ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਦਲਚ੍ਛਵਿਃ
ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਿਆ ਤੇ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਉਪਨੰਦ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੰਗਤ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਸੇਯਂ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਵਨਿਤਾ ਪੀਤਸ਼ਾਟੀਪਰਿਚ੍ਛਦਾ । ਰਕ੍ਤਚੋਲਿਕਯਾ ਪੂਰ੍ਣਾ ਸ਼ਾਤਕੁਂਭਘਟਸ੍ਤਨੀ
ਉਹ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਵਧੂ ਹੈ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਲਾਲ ਚੋਲੀ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਤਨ ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਭਰੇ ਹੋਏ।
ਦਧਾਨਾ ਰਕ੍ਤਸਿਂਦੂਰਂ ਸਰ੍ਵਾਂਗਸ੍ਯਾਵਗੁਂਠਨਮ੍ । ਸ੍ਵਰ੍ਣਕੁਂਡਲਵਿਭ੍ਰਾਜਦ੍ਗਂਡਦੇਸ਼ਾਂ ਸੁਸ਼ੋਭਨਾਮ੍
ਉਹ ਲਾਲ ਸਿੰਦੂਰ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਗੱਲੇ ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਵਰ੍ਣਪਂਕਜਮਾਲਾਢ੍ਯਾ ਕੁਂਕੁਮਾਲਿਪ੍ਤਸੁਸ੍ਤਨੀ । ਯਸ੍ਯਾ ਹਸ੍ਤੇ ਚਰ੍ਵਣੀਯਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਹਰਿਣਾਰ੍ਪਿਤਮ੍
ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਦੇ ਸਤਨ ਕੁੰਕਮ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹਰਿ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਚੀਜ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵੇਣੁਵਾਦ੍ਯਾਤਿਨਿਪੁਣਾ ਕੇਸ਼ਵਸ੍ਯ ਨਿषੇਵਣੀ । ਕृष੍ਣੇਨ ਪਰਿਤੁष੍ਟੇਨ ਕਦਾਚਿਦ੍ਗੀਤਕਰ੍ਮਣਿ
ਉਹ ਵਾਂਸਲੀ ਵਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ, ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।