ਏਵਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਸਾ ਸ੍ਵੀਯਾਃ ਸਖੀਃ ਪ੍ਰਤਿਜਗਾਦ ਹ । ਗृਹ੍ਣਂਤੁ ਸ਼ਨਕੈਰੇਤਤ੍ਪਕ੍ਸ਼ਿਯੁਗ੍ਮਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਇੰਝ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਸੋਹਣਾ ਤੋਤਿਆਂ ਦਾ ਜੋੜਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਫੜ ਲਵੋ।'
ਸਖ੍ਯਸ੍ਤਾਸ੍ਤਦ੍ਗਿਰਿਂ ਗਤ੍ਵਾ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਪਕ੍ਸ਼ਿਯੁਗਂ ਵਰਮ੍ । ਨਿਵੇਦਯਾਮਾਸੁਰਿਦਂ ਸ੍ਵਸਖ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਖੀਆਂ, ਉਸ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਤੋਤਿਆਂ ਦਾ ਜੋੜਾ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਸਖੀ ਕੋਲ ਲਿਆ ਆਈਆਂ।
ਬਹੁਧਾ ਵਿਵਿਧਾਞ੍ਛਬ੍ਦਾਨ੍ਕੁਰ੍ਵਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਨੋਹਰਮ੍ । ਆਸ਼੍ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤਦਿਦਂ ਵਚਃ
ਉਹ ਤੋਤਿਆਂ ਦਾ ਜੋੜਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਹਣੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ:
ਸੀਤੋਵਾਚ। ਮਾ ਭੈषਾਤਾਂ ਯੁਵਾਂ ਰਮ੍ਯੌ ਕੌ ਵਾਂ ਕੁਤ੍ਰ ਸਮਾਗਤੌ । ਕੋ ਰਾਮਃ ਕਾ ਚ ਸਾ ਸੀਤਾ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਤੁ ਕੁਤਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੁਸੀਂ ਸੋਹਣੇ ਦੋਵੇਂ ਡਰੋ ਨਾ। ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲੇ ਹੋ? ਰਾਮ ਕੌਣ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਸੀਤਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਇਹ ਗਿਆਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲਿਆ?'
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਂਸਤਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਮਤ੍ਤੋ ਵਾਂ ਵ੍ਯੇਤੁ ਯਦ੍ਭਯਮ੍ । ਇਤਿ ਪृष੍ਟਂ ਤਯਾ ਪਕ੍ਸ਼ਿਯੁਗਂ ਸਰ੍ਵਮਸ਼ਂਸਤ
'ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।' ਐਸਾ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਤੋਤਿਆਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਨੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਪਕ੍ਸ਼ਿਯੁਗ੍ਮਮੁਵਾਚ। ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰਾਸ੍ਤੇ ਸੁਮਹਾਨृषਿਰ੍ਧਰ੍ਮਵਿਦੁਤ੍ਤਮਃ । ਆਵਾਂ ਤਦਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਥਾਨੇ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸੁਮਨੋਹਰੇ
ਤੋਤਿਆਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਉੱਥੇ ਵਲਮੀਕਿ ਨਾਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਸਦੇ ਸੋਹਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ।'
ਸਸ਼ਿष੍ਯਾਨ੍ਗਾਪਯਾਮਾਸ ਭਾਵਿ ਰਾਮਾਯਣਂ ਮੁਨਿਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਤਤ੍ਪਦਸ੍ਮਾਰੀ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇ ਰਤਃ
ਉਹ ਮੁਨੀ, ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਰਾਮਾਯਣ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦਾ।
ਤਦਾਵਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਭਾਵਿ ਰਾਮਾਯਣਂ ਮਹਤ੍ । ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਗੀਯਮਾਨਮਾਯਾਤਂ ਪਰਿਪਾਠਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਭਵਿੱਖ ਵਾਲਾ ਰਾਮਾਯਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਿਆ, ਜੋ ਵਾਰ ਵਾਰ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਸ਼ृਣ੍ਵਾਵਾਂ ਤੇऽਭਿਧਾਸ੍ਯਾਵੋ ਯੋ ਰਾਮੋ ਯਾ ਚ ਜਾਨਕੀ । ਯਦ੍ਯਦ੍ਭਵਿष੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਯਾ ਰਾਮੇਣ ਕ੍ਰੀਡਿਤਾਤ੍ਮਨਾ
ਆਓ ਅਸੀਂ ਸੁਣੀਏ ਤੇ ਦੱਸੀਏ ਕਿ ਰਾਮ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਾਨਕੀ ਕੌਣ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਖੇਡਾਂ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕੁਝ ਹੋਵੇਗਾ।
ऋष੍ਯਸ਼ृਂਗਕृਤੇष੍ਟ੍ਯਾਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਤ੍ਵਂਗਤੋ ਹਰਿਃ । ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਸੁਰਸ੍ਤ੍ਰੀਗੀਤਸਤ੍ਕਥਃ
ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਯਜਨਾ ਨਾਲ, ਹਰੀ ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਦੇਵੀ ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਗਾਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸ ਕੌਸ਼ਿਕੇਨ ਮਿਥਿਲਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਤੇ ਭ੍ਰਾਤृਸਂਯੁਤਃ । ਧਨੁष੍ਪਾਣਿਸ੍ਤਦਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੁਰ੍ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮਨ੍ਯਭੂਭੁਜਾਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਿਥਿਲਾ ਪਹੁੰਚੇਗਾ। ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਰਾਜੇ ਲਈ ਪਕੜਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।
ਧਨੁਰ੍ਭਂਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਨਕਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਤੇ ਸੁਮਨੋਹਰਾਮ੍ । ਤਯਾ ਸਹ ਮਹਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਵਰੇ
ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜ ਕੇ ਜਨਕ ਦੀ ਬੇਟੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਵੇਗਾ। ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਪਾਏਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਜੀ।
ਏਤਦਨ੍ਯਚ੍ਚ ਤਤ੍ਰਸ੍ਥੈਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮਸ੍ਮਾਭਿਰੁਦ੍ਗਤੈਃ । ਕਥਿਤਂ ਤਵ ਚਾਰ੍ਵਂਗਿ ਮੁਂਚਾਵਾਂ ਗਂਤੁਕਾਮੁਕੌ
ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ, ਜੋ ਉਥੇ ਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਅਸੀਂ ਸੁਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਚਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਯੋਰ੍ਧृਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਯੋਃ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍ । ਪੁਨਰੇਵਜਗਾਦੇਦਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਯੁਗਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਇਹ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਸ ਰਾਮਃ ਕੁਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤੇਤ ਕਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਕਥਂ ਤੁ ਤਾਮ੍ । ਪਰਿਗ੍ਰਹੀष੍ਯਤਿ ਵਰਃ ਕੀਦृਗ੍ਰੂਪਧਰੋ ਨਰਃ
ਉਹ ਰਾਮ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਲਏਗਾ? ਉਹ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰੇਗਾ?
ਮਯਾ ਪृष੍ਟਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਯਂਤੁ ਯਥਾਤਥਮ੍ । ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਿਯਂ ਯੁष੍ਮਨ੍ਮਨੋਹਰਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗੀ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਤੁ ਕਾਮੇਨ ਪੀਡਿਤਾਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਾ ਸ਼ੁਕੀ । ਜਾਨਕੀਂ ਹृਦਯੇ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪਪਾਠ ਪੁਰਤਸ੍ਤਤਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਮਾਦਾ ਤੋਤੇ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ।
ਸੂਰ੍ਯਵਂਸ਼ਧ੍ਵਜੋ ਧੀਮਾਨ੍ਰਾਜਾ ਪਂਕ੍ਤਿਰਥੋ ਬਲੀ । ਯਂ ਦੇਵਾਃ ਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਰੀਨ੍ਵਿਜੇष੍ਯਂਤਿ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਬਹੁਤ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਪੰਕਤਿਰਥ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਆਸ ਰੱਖਣਗੇ।
ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਤ੍ਰਯਂ ਭਾਵਿ ਸ਼ਕ੍ਰਮੋਹਨਰੂਪਧृਕ੍ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਪਤ੍ਯ ਚਾਤੁष੍ਕਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਬਲੋਨ੍ਨਤਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਤਿੰਨ ਪਤਨੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਣਗੇ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮਗ੍ਰਜੋ ਰਾਮੋ ਭਰਤਸ੍ਤਦਨੁਸ੍ਮृਤਃ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਤਦਨੁ ਸ਼੍ਰੀਮਾਞ੍ਛਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ਬਲੀ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਰਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਰਤ, ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਰਘੁਨਾਥ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ ਮਹਾਮਨਾਃ । ਤੇषਾਮਨਂਤਨਾਮਾਨਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਬਲਿਨਃ ਸਖਿ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲਾ ਰਘੁਨਾਥ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਰਾਮ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਨਾਮ ਹਨ, ਹੇ ਮਿੱਤਰ।
ਪਦ੍ਮਕੋਸ਼ ਇਵ ਸ਼ੋਭਨਂ ਮੁਖਂ । ਪਂਕਜਾਭਨਯਨੇ ਸੁਦੀਰ੍ਘਕੇ । ਉਨ੍ਨਤਾ ਪृਥੁਮਨੋਹਰਾ ਨਸਾ । ਵਲ੍ਗੁਸਂਗਤ ਮਨੋਹਰੇ ਭ੍ਰੁਵੌ
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਕੌਂਡੇ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਅੱਖਾਂ ਕੰਵਲ ਵਰਗੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਹਨ, ਨੱਕ ਉੱਚੀ, ਚੌੜੀ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਹੈ, ਭੰਵਾਂ ਸੁੰਦਰ, ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਮਨ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
ਜਾਨੁਲਂਬਿਤ ਮਨੋਹਰੌ ਭੁਜੌ । ਕਂਬੁਸ਼ੋਭਿਗਲਕੋऽਤਿਹ੍ਰਸ੍ਵਕਃ । ਸਤ੍ਕਪਾਟਤਲਵਿਸ੍ਤृਤਸ਼੍ਰਿਕਂ । ਵਕ੍ਸ਼ ਏਤਦਮਲਂ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਕਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਘੁੱਟਣਾਂ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਸ਼ੰਖ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਤੇ ਛੋਟੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਛਾਤੀ ਚੌੜਾ, ਸੋਹਣਾ, ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ੋਭਨੋਰੁਕਟਿਸ਼ੋਭਯਾ ਯੁਤਂ । ਜਾਨੁਯੁਗ੍ਮਮਮਲਂ ਸ੍ਵਸੇਵਿਤਮ੍ । ਪਾਦਪਦ੍ਮਮਖਿਲੈਰ੍ਨਿਜੈਃ ਸਦਾ । ਸੇਵਿਤਂ ਰਘੁਪਤਿਂ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਾਨਾਂ ਤੇ ਕਮਰ ਸੋਹਣੇ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਘੁੱਟਣ ਸਾਫ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਕੰਵਲ ਵਰਗੇ ਪੈਰ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸੇਵੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਸੋਹਣਾ ਰਘੁਪਤੀ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ਰੂਪਧਰੋ ਰਾਮੋ ਮਯਾ ਕਿਂ ਤੁ ਸ ਵਰ੍ਣ੍ਯਤੇ । ਸ਼ਤਾਨਨੋਪਿ ਨੋ ਯਾਤਿ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਕਿਮੁ ਮਾਦृਸ਼ਾਃ
ਰਾਮ ਜੀ ਐਸਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਜੇਕਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਵੀ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਪੰਛੀ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਯਦ੍ਰੂਪਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਲਲਿਤਾ ਮਨੋਹਰਵਪੁਰ੍ਧਰਾ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਮੁਮੋਹ ਭੁਵਿਕਾ ਵਰ੍ਤਤੇ ਯਾ ਨ ਮੋਹਤਿ
ਉਹ ਰੂਪ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਮੋਹ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ।
ਮਹਾਬਲੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਮਹਾਮੋਹਨਰੂਪਧृਕ੍ । ਕਿਂ ਵਰ੍ਣਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਂ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਬੜਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਸੁਭਾਵ ਹਨ?
ਧਨ੍ਯਾ ਸਾ ਜਾਨਕੀਦੇਵੀ ਮਹਾਮੋਹਨਰੂਪਧृਕ੍ । ਰਂਸ੍ਯਤੇ ਯੇਨ ਸਹਿਤਾ ਵਰ੍षਾਣਾਮਯੁਤਂ ਮੁਦਾ
ਜਾਨਕੀ ਮਾਤਾ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਮਨਮੋਹਣ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹੇਗੀ।
ਤ੍ਵਂ ਕਾਸਿ ਕਿਂ ਤੁ ਨਾਮਾਸਿ ਬਤ ਸੁਂਦਰਿ ਯਤ੍ਤੁ ਮਾਮ੍ । ਪਰਿਪृਚ੍ਛਸਿ ਵੈਦਗ੍ਧ੍ਯਾਦ੍ਰਾਮਕੀਰ੍ਤਨਮਾਦਰਾਤ੍
ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਤੇ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ, ਸੋਹਣੀਏ, ਜੋ ਤੂੰ ਇੰਨੀ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛ ਰਹੀ ਹੈਂ?
ਏਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਜਾਨਕੀ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋਰ੍ਯੁਗਮ੍ । ਉਵਾਚ ਜਨ੍ਮਲਲਿਤਂ ਸ਼ਂਸਂਤੀ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਮੋਹਨਮ੍
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉੱਚਾ ਜਨਮ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੋਹ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ।