ਤੇਨ ਮੁਕ੍ਤਂ ਮਹਾਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਜਜ੍ਵਾਲ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼ । ਖਂ ਰੋਦਸੀ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਪ੍ਰਲਯਂ ਕਰ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਮ੍
ਉਸ ਵੱਡੇ ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਨਾਲ, ਦੱਸੋ ਦਿਸਾਵਾਂ ਚਮਕ ਉਠੀਆਂ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਚਂਪਕੋ ਮੁਕ੍ਤਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦਃ । ਤਤ੍ਸਂਹਰ੍ਤੁਂ ਤਦੇਵਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮੁਮੋਚ ਰਿਪੁਮੁਦ੍ਯਤਮ੍
ਚੰਪਕ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਅਸਤਰ ਛੱਡਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਉਹੀ ਅਸਤਰ ਤੁਰੰਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਦ੍ਵਯੋਰੇਕਤਮਂ ਤੇਜਃ ਪ੍ਰਲਯਂ ਮੇਨਿਰੇ ਜਨਾਃ । ਸਂਜਹਾਰ ਤਦਾਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਮੇਕੀਭੂਤਂ ਪਰਾਸ੍ਤ੍ਰਕਮ੍
ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਚਮਕ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ। ਫਿਰ, ਉਹ ਅਸਤਰ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਕਰ੍ਮਚਾਦ੍ਭੁਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁष੍ਕਲਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿष੍ਠ ਚ । ਬ੍ਰੁਵਞ੍ਛਰਾਨਮੋਘਾਂਸ੍ਤੁ ਚਂਪਕਂ ਸ ਕ੍ਰੁਧਾਹਨਤ੍
ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਕੰਮ ਵੇਖ ਕੇ, ਪੁਸ਼ਕਲ ਨੇ 'ਠਹਿਰ, ਠਹਿਰ' ਆਖ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਚੰਪਕ ਉੱਤੇ ਅਟੱਲ ਤੀਰ ਮਾਰੇ।
ਚਂਪਕਸ੍ਤਾਞ੍ਛਰਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਨਗਣਯ੍ਯ ਮਹਾਮਨਾਃ । ਰਾਮਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਮੁਮੋਚਾਥ ਪੁष੍ਕਲਂ ਪ੍ਰਤਿ ਦਾਰੁਣਮ੍
ਚੰਪਕ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਪੁਸ਼ਕਲ ਉੱਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰਾਮ ਅਸਤਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤਨ੍ਮੁਕ੍ਤਮਸ੍ਤ੍ਰਮਾਲੋਕ੍ਯ ਚਂਪਕੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਛੇਤ੍ਤੁਂ ਯਾਵਨ੍ਮਨਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਤਾਵਦ੍ਗ੍ਰਸ੍ਤਃ ਸ਼ਰੇਣ ਸਃ
ਉਹ ਅਸਤਰ ਚੰਪਕ ਨੇ ਛੱਡਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਦ ਪੁਸ਼ਕਲ ਉਸਨੂੰ ਕੱਟਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਤੀਰ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਗਿਆ।
ਬਦ੍ਧਸ਼੍ਚਂਪਕਵੀਰੇਣ ਰਥੇ ਸ੍ਵੇ ਸ੍ਥਾਪਿਤਃ ਪੁਨਃ । ਪੁਰਂ ਪ੍ਰੇषਯਿਤੁਂ ਤਾਵਨ੍ਮਨਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਮਹਾਮਨਾਃ
ਚੰਪਕ ਵੀਰ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਮੁੜ ਉਸਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਭੇਜਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਹਾਹਾਕਾਰੋ ਮਹਾਨਾਸੀਦ੍ਬਦ੍ਧੇ ਪੁष੍ਕਲਸਂਜ੍ਞਿਕੇ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਪ੍ਰਯਯੁਰ੍ਯੋਧਾਃ ਪਲਾਯਨਪਰਾਯਣਾਃ
ਜਦ ਪੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਹਾਹਾਕਾਰ ਹੋਇਆ। ਯੋਧੇ, ਜੋ ਭੱਜਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਭਗ੍ਨਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਹਨੂਮਂਤਮੁਵਾਚ ਹ । ਕੇਨ ਵੀਰੇਣ ਮੇ ਭਗ੍ਨਂ ਬਲਂ ਵੀਰੈਰਲਂਕृਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਕਿਹੜੇ ਵੀਰ ਨੇ ਮੇਰੀ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਟੁੱਟਾ ਦਿੱਤਾ?'
ਤਦੋਵਾਚ ਮਹੀਨਾਥ ਪੁष੍ਕਲਂ ਪਰਵੀਰਹਾ । ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਨਯਤਿ ਵੀਰੋऽਸੌ ਚਂਪਕਃ ਸ੍ਵਪਦੋਦ੍ਧੁਰਃ
ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਉਹ ਵੀਰ ਚੰਪਕ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਪੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।'
ਤਸ੍ਯੇਦृਗ੍ਵਾਕ੍ਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਕੋਪਸਂਯੁਤਃ । ਉਵਾਚ ਪਵਨੋਦ੍ਭੂਤਂ ਮੋਚਯਾਸ਼ੁ ਨृਪਾਤ੍ਮਜਾਤ੍
ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਛੱਡ ਦੇ।'
ਮਹਾਬਲਃ ਸੁਤਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਯਃ ਪੁष੍ਕਲਂ ਭਟਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੋਚਯ ਵੀਰਾਗ੍ਰ੍ਯ ਕਥਂ ਤਿष੍ਠਸਿ ਚਾਹਵੇ
'ਉਹ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤ ਜਿਸ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਵੱਡੇ ਵੀਰ। ਜੰਗ ਵਿਚ ਖਲੋਤਾ ਕਿਉਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ?'
ਏਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਹਨੂਮਾਨੋਮਿਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ । ਜਗਾਮ ਤਂ ਮੋਚਯਿਤੁਂ ਪੁष੍ਕਲਂ ਚਂਪਕਾਦ੍ਭਟਾਤ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਆਖਿਆ ਤੇ ਪੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਚੰਪਕ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਦੀ ਫੜ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਹਨੂਮਂਤਮਥਾਲੋਕ੍ਯ ਤਂ ਮੋਚਯਿਤੁਮਾਗਤਮ੍ । ਬਾਣੈਃ ਸ਼ਤੈਸ਼੍ਚ ਸਾਹਸ੍ਰੈਰ੍ਜਘਾਨ ਪਰਕੋਪਨਃ
ਜਦ ਚੰਪਕ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਹਨੂਮਾਨ ਪੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰ ਮਾਰਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਬਾਣਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਸ ਬਭਂਜਾਸ਼ੁ ਮੁਕ੍ਤਾਂਸ੍ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਪੁਨਰਪ੍ਯੇਨਮੇਵਾਸ਼ੁ ਬਾਣਾਨ੍ਮੁਂਚਨ੍ਮਹਾਨਭੂਤ੍
ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹਨੂਮਾਨ ਉਹ ਤੀਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ, ਤੁਰੰਤ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਵੈਰੀ ਫੇਰ ਵੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਤੀਰ ਛੱਡਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਂਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਯਾਮਾਸ ਨਾਰਾਚਾਨ੍ਵੈਰਿਮੋਚਿਤਾਨ੍ । ਸ਼ਾਲਂ ਕਰੇ ਸਮਾਧृਤ੍ਯ ਜਘਾਨ ਨृਪਨਂਦਨਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰ ਤੇ ਵੈਰੀ ਵਲੋਂ ਛੱਡੇ ਲੋਹੇ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਸ਼ਾਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ ਕੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਉੱਤੇ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਾਲਂ ਤੇਨ ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਤਿਲਸ਼ਃ ਕृਤਵਾਨ੍ਬਲੀ । ਗਜੋ ਹਨੂਮਤਾ ਮੁਕ੍ਤੋ ਨृਪਨਂਦਨ ਮਸ੍ਤਕੇ
ਉਹ ਰੁੱਖ ਜੋ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਸੁੱਟਿਆ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਰੇੜੀ-ਰੇੜੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਹਨੂਮਾਨ ਵਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਹਾਥੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵੱਜ ਪਿਆ।
ਸੋऽਪ੍ਯਾਹਤਸ਼੍ਚਂਪਕੇਨ ਮृਤੋ ਭੂਮੌ ਪਪਾਤਸਃ । ਸ਼ਿਲਾਃ ਸਂਮੋਚਯਾਮਾਸ ਹਨੂਮਾਨ੍ਪਰਮਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍
ਚੰਪਕ ਵਲੋਂ ਵੱਜ ਕੇ ਉਹ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਮਰ ਗਿਆ। ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਮਾਹਿਰ ਸੀ, ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
ਚਂਪਕਸ੍ਤਾਃ ਸ਼ਿਲਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਚ੍ਚੂਰ੍ਣਿਤਵਾਨ੍ਭृਸ਼ਮ੍ । ਬਾਣਯਂਤ੍ਰਿਕਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਮਹਚ੍ਚਿਤ੍ਰਮਭੂਦਿਦਮ੍
ਚੰਪਕ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੱਥਰ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਤੀਰ-ਯੰਤਰ ਨਾਲ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ।
ਸ੍ਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤਾਃ ਸ਼ਿਲਾਃ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਿਤਾ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਾਰੁਤਿਃ । ਚੁਕੋਪ ਹृਦਯੇऽਤ੍ਯਤਂ ਬਹੁਵੀਰ੍ਯਮਿਤਿ ਸ੍ਮਰਨ੍
ਜਦ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੱਥਰ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਸੁੱਟੇ ਸੀ, ਟੁੱਟ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਯਾਦ ਆਈ।
ਆਗਤ੍ਯ ਚ ਕਰੇ ਧृਤ੍ਵਾ ਨਭਸ੍ਯੁਤ੍ਪਤਿਤਃ ਕਪਿਃ । ਤਾਵਦ੍ਯਯੌ ਨੇਤ੍ਰਪਥਾਦੁਪਰਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਵੇਗਵਾਨ੍
ਹਨੂਮਾਨ ਅੱਗੇ ਆਇਆ, ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜਿਆ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਓਝਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਚਂਪਕਸ੍ਤਂ ਹਨੂਮਂਤਂ ਯੁਯੁਧੇ ਨਭਸਿ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਬਾਹੁਯੁਦ੍ਧੇਨ ਮਹਤਾ ਤਾਡਿਤਃ ਕਪਿਪੁਂਗਵਃ
ਚੰਪਕ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਖਲੋਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ। ਵੱਡੀ ਹੱਥਾ-ਪਾਈ ਵਿਚ ਕਪੀਰਾਜ ਨੂੰ ਚੋਟ ਲੱਗੀ।
ਚੁਕੋਪ ਮਾਨਸੇ ਵੀਰੋ ਗਰ੍ਵਪਰ੍ਵਤਦਾਰੁਣਃ । ਪਦਾ ਧृਤ੍ਵਾ ਚਂਪਕਂ ਤਂ ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਭੂਤਲੇ
ਉਹ ਵੀਰ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗੂ ਸਖ਼ਤ ਸੀ, ਮਨ ਵਿਚ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਚੰਪਕ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਾਡਿਤੋऽਸੌ ਕਪੀਂਦ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੁਤ੍ਥਾਯ ਵੇਗਵਾਨ੍ । ਹਨੂਮਂਤਂ ਤੁ ਲਾਂਗੂਲੇ ਧृਤ੍ਵਾ ਬਭ੍ਰਾਮ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਕਪੀਰਾਜ ਵਲੋਂ ਵੱਜ ਕੇ, ਚੰਪਕ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠਿਆ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਪੂੰਛ ਫੜੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਾਇਆ।
ਕਪੀਂਦ੍ਰਸ੍ਤਦ੍ਬਲਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਹਸਨ੍ਪਾਦੇऽਗ੍ਰਹੀਤ੍ਪੁਨਃ । ਭ੍ਰਾਮਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਤਗੁਣਂ ਗਜੋਪਸ੍ਥੇ ਹ੍ਯਪਾਤਯਤ੍
ਕਪੀਰਾਜ ਨੇ ਉਹ ਤਾਕਤ ਵੇਖੀ, ਹੱਸਿਆ, ਫੇਰ ਚੰਪਕ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਫੜਿਆ, ਸੌ ਵਾਰੀ ਘੁੰਮਾਇਆ ਤੇ ਹਾਥੀ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਪਪਾਤ ਭੂਮੌ ਸੁਬਲੋ ਰਾਜਸੂਨੁਃ ਸ ਚਂਪਕਃ । ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤੋ ਵੀਰਭੂषਾਢ੍ਯਮਲਂਕੁਰ੍ਵਨ੍ਰਣਾਂਗਣਮ੍
ਮਹਾਂ ਤਾਕਤਵਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਚੰਪਕ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵੀਰਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਨੂੰ ਸਜਾ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਹਾਹੇਤਿ ਵੈ ਲੋਕਾਸ਼੍ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਸ਼੍ਚਂਪਕਾਨੁਗਾਃ । ਪੁष੍ਕਲਂ ਮੋਚਯਾਮਾਸ ਬਦ੍ਧਂ ਚਂਪਕਪਾਸ਼ਤਃ
ਉਦੋਂ ਚੰਪਕ ਦੇ ਸਾਥੀ 'ਹਾਏ ਹਾਏ' ਕਰ ਚੀਕਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ, ਜੋ ਚੰਪਕ ਦੀ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਛੁਡਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵਾਤ੍ਸ੍ਯਾਯਨ ਉਵਾਚ। ਜਗਤ੍ਪਵਿਤ੍ਰਸਤ੍ਕੀਰ੍ਤਿ ਜਾਨਕ੍ਯਾ ਵਾਚ੍ਯਵਾਚਨਮ੍ । ਕਥਂ ਸਮਕਰੋਤ੍ਸ੍ਵਾਮੀ ਤਨ੍ਮੇ ਕਥਯ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਵਾਤਸਿਆਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਨੇਕ ਕਰਮ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਜਾਨਕੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ? ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।'
ਯਥਾ ਮੇ ਮਨਸਃ ਸੌਖ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍ । ਤਥਾ ਕੁਰੁष੍ਵ ਸ਼ੇषਾਦ੍ਯ ਤ੍ਵਨ੍ਮੁਖਾਨ੍ਨਿਃਸृਤਾਮृਤਮ੍ । ਪਿਬਤਸ੍ਤृਪ੍ਤਿਰੇਵ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਯਾ ਸਂਸृਤਿਕृਂ ਤਨਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਮਿਲੇ, ਐਸਾ ਕਰ ਕਿ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰਪਾ ਦੇਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਜਨਮ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਰੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਮਿਥਿਲਾਯਾਂ ਮਹਾਪੁਰ੍ਯਾਂ ਜਨਕੋ ਨਾਮ ਭੂਪਤਿਃ । ਤਸ੍ਯਾਂ ਕਰੋਤਿ ਸਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮੇਣਾਰਾਧਯਨ੍ਪ੍ਰਜਾਃ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਨਕ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਥੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।