ਏਵਂ ਕੋਲਾਹਲੇ ਵृਤ੍ਤੇ ਸੁਰਥੋ ਨਾਮ ਭੂਮਿਪਃ । ਸ੍ਵਸੁਤੈਃ ਸੈਨਿਕੈਸ਼੍ਚਾਥ ਵृਤਃ ਪ੍ਰਾਯਾਦ੍ਰਣਾਂਗਣੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਲੇ ਵਿਚ, ਰਾਜਾ ਸੁਰਥ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
ਗਜੈਰਥੈਰ੍ਹਯੈਃ ਪਤ੍ਤਿਵ੍ਰਜੈਃ ਪੂਰ੍ਣਾਂ ਤੁ ਮੇਦਿਨੀਮ੍ । ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਸਮੁਦ੍ਰਇਵ ਤਾਂ ਪ੍ਲਾਵਯਨ੍ਦਦृਸ਼ੇ ਭਟੈਃ
ਹਾਥੀਆਂ, ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਭਰ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗੀ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵਗ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਂਖਨਾਦੇਨ ਸਂਘੁष੍ਟਂ ਜਯਨਾਦੈਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਂ ਪ੍ਰਧਨੋਦ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸੁਮਤਿਂ ਪ੍ਰਾਹ ਭੂਮਿਪਃ
ਸ਼ੰਖਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਦੇ ਨਾਅਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮੈਦਾਨ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿ ਉਹ ਮੁੱਖ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੁਮਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ ਉਵਾਚ। ਏष ਰਾਜਾ ਸਮਾਯਾਤੋ ਮਹਾਸੈਨ੍ਯਪਰੀਵृਤਃ । ਅਤ੍ਰ ਯਤ੍ਕृਤ੍ਯਮਸ੍ਮਾਕਂ ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਮਹਾਮਤੇ
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਵੇਖੋ, ਰਾਜਾ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੀ ਕਰੀਏ।
ਸੁਮਤਿਰੁਵਾਚ। ਯੋਦ੍ਧਵ੍ਯਮਤ੍ਰ ਬਹੁਭਿਰ੍ਵੀਰੈ ਰਣਵਿਸ਼ਾਰਦੈਃ । ਪੁष੍ਕਲਾਦਿਭਿਰਤ੍ਯੁਗ੍ਰੈਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦੈਃ
ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਵੀਰ, ਪੁਸ਼ਕਲ ਆਦਿਕ ਵੱਡੇ ਯੋਧੇ, ਜੋ ਹਰ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਲੜਨਗੇ।
ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਹ ਸਮੀਰਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਰਮਸ਼ੌਰ੍ਯਵਾਨ੍ । ਯੁਦ੍ਧਂ ਕਰੋਤੁ ਸੁਬਲਃ ਪਰਯੁਦ੍ਧਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਹਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬੜੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਲੜੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਫਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਬ੍ਰੂਤੇ ਮਹਾਮਾਤ੍ਯੋ ਯਾਵਤ੍ਤਾਵਨ੍ਨृਪਾਤ੍ਮਜਾਃ । ਰਣਾਂਗਣੇ ਧਨੂਂष੍ਯਦ੍ਧਾ ਸ੍ਫਾਰਯਾਮਾਸੁਰੁਦ੍ਧਤਾਃ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਤਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਧਰ ਹੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਧਨੁੱਖ ਤਾਣ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।
ਤਾਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਯੋਧਾਃ ਸੁਬਲਾਃ ਪੁष੍ਕਲਾਦ੍ਯਾ ਰਣੋਤ੍ਕਟਾਃ । ਅਭਿਜਗ੍ਮੁਃ ਸ੍ਯਂਦਨੈਃ ਸ੍ਵੈਰ੍ਧਨੁਰ੍ਬਾਣਕਰਾ ਮਤਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪੁਸ਼ਕਲ ਆਦਿਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਯੋਧੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਧਨੁੱਖ-ਤੀਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਉਥੇ ਆ ਗਏ।
ਚਂਪਕੇਨ ਮਹਾਵੀਰਃ ਪੁष੍ਕਲਃ ਪਰਮਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍ । ਦ੍ਵੈਰਥੇਨੈਵ ਯੁਯੁਧੇ ਮਹਾਵੀਰੇਣ ਸ਼ਾਲਿਨਾ
ਪੁਸ਼ਕਲ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਵੀਰ ਤੇ ਉੱਚੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਮਾਹਿਰ ਸੀ, ਚੰਪਕ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਹਾਂਵੀਰ ਸ਼ਾਲਿਨ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਜੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਮੋਹਕਂ ਯੋਧਯਾਮਾਸ ਜਾਨਕਿਃ ਸ ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜਃ । ਰਿਪੁਂਜਯੇਨ ਵਿਮਲੋ ਦੁਰ੍ਵਾਰੇਣ ਸੁਬਾਹੁਕਃ
ਜਨਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਮੋਹਕ ਨਾਲ ਲੜਿਆ; ਵਿਮਲ ਨੇ ਰਿਪੁੰਜੈ ਨਾਲ ਤੇ ਸੁਬਾਹੁਕ ਨੇ ਦੁਰਵਾਰ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਤਾਪਿਨਾ ਪ੍ਰਤਾਪਾਗ੍ਰ੍ਯੋ ਬਲਮੋਦੇਨ ਚਾਂਗਦਃ । ਹਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ੇਣ ਨੀਲਰਤ੍ਨਃ ਸਹਦੇਵੇਨ ਸਤ੍ਯਵਾਨ੍
ਅੰਗਦ, ਜੋ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ, ਪ੍ਰਤਾਪਿਨ ਤੇ ਬਲਮੋਦ ਨਾਲ ਲੜਿਆ; ਨੀਲਰਤਨ ਹਰੀਅਕ੍ਸ਼ ਨਾਲ ਤੇ ਸਤ੍ਯਵਾਨ ਸਹਦੇਵ ਨਾਲ ਲੜਿਆ।
ਰਾਜਾ ਵੀਰਮਣਿਰ੍ਭੂਰਿ ਦੇਵੇਨ ਯੁਯੁਧੇ ਬਲੀ । ਅਸੁਤਾਪੇਨ ਚੋਗ੍ਰਾਸ਼੍ਵੋ ਯੁਯੁਧੇ ਬਲਸਂਯੁਤਃ
ਰਾਜਾ ਵੀਰਮਣੀ, ਜੋ ਬੜਾ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਭੂਰੀਦੇਵ ਨਾਲ ਲੜਿਆ; ਉਗ੍ਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਅਸੁਤਾਪ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕੀਤੀ।
ਦ੍ਵੈਰਥਂ ਤੁ ਮਹਦ੍ਯੁਦ੍ਧਮਕੁਰ੍ਵਨ੍ਯੁਦ੍ਧਕੋਵਿਦਾਃ । ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਕੁਸ਼ਲਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੁਦ੍ਧਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਚ ਚੁਸਤ, ਵੱਡੇ ਇਕੱਲੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਜੰਗ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਸੁਰਥਸ੍ਯ ਸੁਤੈਸ੍ਤਦਾ । ਅਤ੍ਯਂਤਂ ਕਦਨਂ ਤਤ੍ਰ ਬਭੂਵ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਸੁਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਥੇ ਬੜਾ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਕਤਲੋਘਾਤ ਹੋਇਆ।
ਪੁष੍ਕਲਸ਼੍ਚਂਪਕਂ ਪ੍ਰਾਹ ਕਿਂ ਨਾਮਾਸਿ ਨृਪਾਤ੍ਮਜ । ਧਨ੍ਯੋਸਿ ਯੋ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਰਣਮਧ੍ਯਮੁਪੇਯਿਵਾਨ੍
ਪੁਸ਼ਕਲ ਨੇ ਚੰਪਕ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ? ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਤੇਰੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿਚ ਆਇਆ।'
ਇਦਾਨੀਂ ਤਿष੍ਠ ਕਿਂ ਯਾਸਿ ਕਥਂ ਤੇ ਜੀਵਿਤਂ ਭਵੇਤ੍ । ਏਹਿ ਯੁਦ੍ਧਂ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦ
ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਖੜਾ ਰਹਿ—ਤੂੰ ਭੱਜਦਾ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾਵੇਂਗਾ? ਆ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈਂ।
ਇਤ੍ਯਭਿਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਤ੍ਮਜੋ ਬਲੀ । ਜਗਾਦ ਪੁष੍ਕਲਂ ਵੀਰੋ ਮੇਘਗਂਭੀਰਯਾ ਗਿਰਾ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਗੱਜਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਪੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਚਂਪਕ ਉਵਾਚ। ਨ ਨਾਮ੍ਨਾ ਨ ਕੁਲੇਨੇਦਂ ਯੁਦ੍ਧਮਤ੍ਰ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਤਥਾਪਿ ਤਵ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇऽਹਂ ਸ੍ਵਨਾਮਬਲਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਚੰਪਕ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇੱਥੇ ਨਾਂ ਜਾਂ ਖਾਂਦਾਨ ਨਾਲ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਤੇ ਤਾਕਤ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।'
ਮਮ ਮਾਤਾ ਰਾਘਵੇਸ਼ੋ ਮਤ੍ਪਿਤਾ ਰਾਘਵਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਮਮ ਬਂਧੂ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰ ਸ੍ਵਃਜਨੋ ਮਮ ਰਾਘਵਃ
ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਪਿਉ ਰਾਘਵ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵੀ ਰਾਘਵ ਹਨ।
ਮਨ੍ਨਾਮ ਰਾਮਦਾਸਸ਼੍ਚ ਸਦਾ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸੇਵਕਃ । ਤਾਰਯਿष੍ਯਤਿ ਮਾਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਰਾਮੋ ਭਕ੍ਤਕृਪਾਕਰਃ
ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਰਾਮਦਾਸ ਹੈ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਰਾਮ ਦਾ ਸੇਵਕ ਹਾਂ। ਰਾਮ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਬਚਾਏਗਾ।
ਲੋਕਾਨਾਂ ਮਤਮਾਸ੍ਥਾਯ ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤਵਾਧੁਨਾ । ਸੁਰਥਸ੍ਯ ਸੁਤਸ਼੍ਚਾਹਂ ਮਾਤਾ ਵੀਰਵਤੀਮਮ
ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਰੀਤ ਮੰਨ ਕੇ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਮੈਂ ਸੁਰਥਾ ਦਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀਰਵਤੀ ਹੈ।
ਮਨ੍ਨਾਮਯੋ ਮਧੌ ਸਰ੍ਵਾਞ੍ਛੋਭਨਾਨ੍ਵਿਦਧਾਤਿ ਵੈ । ਮਧੁਪਾਯਂਰਸਾਵਾ ਸਂਤ੍ਯਜਂਤਿ ਮਧੁਮੋਹਿਤਾਃ
ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਮਧਉ ਹੈ; ਉਹ ਸਦਾ ਸਭ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮਧੁਰਤਾ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਧੁ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਰਸ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਰ੍ਣੇਨ ਸ੍ਵਰ੍ਣਸਦृਸ਼ੋ ਮਧ੍ਯੇ ਲਿਂਗਵਪੁਰ੍ਧਰਃ । ਤਦਾਖ੍ਯਯਾਭਿਧਾਂ ਵੀਰ ਜਾਨੀਹਿ ਮਮ ਮੋਹਿਨੀਮ੍
ਮੇਰਾ ਰੰਗ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਆਕਰਤੀ ਪੁਰਖਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਂ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਵਿਰੋਧੀ, ਮੇਰੀ ਮੋਹਣੀ ਪਛਾਣ ਲੈ।
ਯੁਧ੍ਯਸ੍ਵ ਬਾਣੈਃ ਪ੍ਰਧਨੇਨ ਕੋ ਜੇਤੁਂ ਹਿ ਮਾਂ ਕ੍ਸ਼ਮਃ । ਇਦਾਨੀਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਵਪਰਾਕ੍ਰਮਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਲੜ—ਕੌਣ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਅਜੀਬ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖਾਵਾਂਗਾ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਪੁष੍ਕਲੋ ਹृਦਿ ਤੋषਿਤਃ । ਤਂ ਦੁਰ੍ਜਯਂ ਮਨ੍ਯਮਾਨਃ ਸ਼ਰਾਨ੍ਮੁਂਚਨ੍ਰਣੇऽਭਵਤ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਪੁਸ਼ਕਲ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਚੰਪਕ ਨੂੰ ਅਜਿੱਤ ਸਮਝ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਤੀਰ ਛੱਡਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸ਼ਰਸਂਘਂ ਪ੍ਰਮੁਂਚਂਤਂ ਕੋਟਿਧਾ ਪੁष੍ਕਲਂ ਯਯੌ । ਚਂਪਕਃ ਕੋਪਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਧਨੁਃ ਸਜ੍ਯਮਥਾਕਰੋਤ੍
ਜਦ ਪੁਸ਼ਕਲ ਨੇ ਅਣਗਿਣਤ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਚੰਪਕ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਮੁਮੋਚ ਨਿਸ਼ਿਤਾਨ੍ਬਾਣਾਨ੍ਵੈਰਿਵृਂਦਵਿਦਾਰਣਾਨ੍ । ਸ੍ਵਨਾਮਚਿਹ੍ਨਿਤਾਨ੍ਸ੍ਵਰ੍ਣਪੁਂਖਭਾਗਸਮਨ੍ਵਿਤਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਨੁੱਕਦਾਰ ਤੀਰ ਛੱਡੇ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਚੀਰਦੇ ਗਏ, ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪੰਖੀ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ।
ਤਾਂਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਮਹਾਵੀਰਃ ਪੁष੍ਕਲਃ ਪ੍ਰਧਨਾਂਗਣੇ । ਸ਼ਰਾਂਧਕਾਰਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਮੁਂਚਨ੍ਬਾਣਾਞ੍ਛਿਲਾਸ਼ਿਤਾਨ੍
ਮਹਾਂਵੀਰ ਪੁਸ਼ਕਲ ਨੇ ਉਹ ਤੀਰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ, ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਘਣਘੋਰ ਛਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਸ੍ਵਬਾਣਚ੍ਛੇਦਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕृਤਂ ਵੀਰੇਣ ਚਂਪਕਃ । ਆਹ੍ਵਯਾਮਾਸ ਬਲਿਨਂ ਪੁष੍ਕਲਂ ਕੋਪਪੂਰਿਤਃ
ਆਪਣੇ ਤੀਰ ਵੱਲੋਂ ਵਿਰੋਧੀ ਵੱਲੋਂ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਚੰਪਕ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਪੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਿਆ।
ਮਾ ਪ੍ਰਯਾਹਿ ਰਣਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵੇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਸਮਰੇ ਪੁਨਃ । ਪੁष੍ਕਲਂ ਹृਦਯੇ ਬਾਣੈਰ੍ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਦਸ਼ਭਿਸ੍ਤ੍ਵਰਨ੍
'ਜੰਗ ਛੱਡ ਕੇ ਨਾ ਜਾ,' ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਫੇਰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਪੁਕਾਰਿਆ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੱਸ ਤੀਰ ਪੁਸ਼ਕਲ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।