षष੍ਠਾਂਸ਼ਂ ਤਤ੍ਰ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਨਾਨ੍ਯਂ ਲੋਭਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਏਵਂ ਪਾਲਯਮਾਨਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਧਰ੍ਮੇਣ ਭੂਪਤੇਃ
ਉਥੇ, ਰਾਜਾ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਗਤਾਨਿ ਬਹੁਵਰ੍षਾਣਿ ਸਰ੍ਵਭੋਗਵਿਲਾਸਿਨਃ । ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਮਹਾਰਾਜ ਏਕਦਾ ਹ੍ਯੂਚਿਵਾਨਿਦਮ੍
ਕਈ ਸਾਲ ਸੁੱਖ-ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਲੰਘ ਗਏ। ਫਿਰ, ਵੱਡੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਰਾਣੀਏ, ਇਕ ਦਿਨ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ—
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਂ ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀਂ ਪਤਿਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰਾ ਜਾਤਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਪ੍ਰਜਾਰਕ੍ਸ਼ਾ ਧੁਰਂਧਰਾਃ
ਵੱਡੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੂੰ ਪਤੀ ਵਲ ਪੂਰੀ ਨਿਭਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਧਰਮਪਤਨੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਭਾਰ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ।
ਪਰੀਵਾਰੋ ਮਹਾਨ੍ਮਹ੍ਯਂ ਵਰ੍ਤਤੇ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਃ । ਹਸ੍ਤਿਨੋ ਮਮ ਸ਼ੈਲਾਭਾ ਵਾਜਿਨਃ ਪਵਨੋਪਮਾਃ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਵੱਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ, ਸਭ ਚੰਗੇ ਤੇ ਸੁਖੀ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਹਾਥੀ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਘੋੜੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹਨ।
ਰਥਾਸ਼੍ਚ ਸੁਹਯੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਮਮ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ । ਮਹਾਵਿष੍ਣੁਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ੍ਯੂਨਂ ਮਮਾਸ੍ਤਿ ਨ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹਰ ਵੇਲੇ ਵਧੀਆ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ ਹਨ। ਵੱਡੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ।
ਏਵਂ ਮਨੋਰਥਸ੍ਤ੍ਵੇਕਸ੍ਤਿष੍ਠਤੇ ਮਾਨਸੇ ਮਮ । ਪਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਮਯਾ ਨਾਦ੍ਯ ਕृਤਂ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨੇ
ਫਿਰ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਕ ਇੱਛਾ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਮੈਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਗਰ੍ਭਵਾਸਵਿਰਾਮਾਯ ਕ੍ਸ਼ਮਂ ਗੋਵਿਂਦਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਵृਦ੍ਧੋ ਜਾਤੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਤਾਵਦ੍ਵਲੀਪਲਿਤਦੇਹਵਾਨ੍
ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਗੋਵਿੰਦ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਤੀਰਥ ਢੁੱਕਵਾਂ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲ ਤੇ ਝੁਰੀਆਂ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਮਨੋਹਾਰਿ ਤੀਰ੍ਥਸੇਵਨਮਾਦृਤਃ । ਯੋ ਨਰੋ ਜਨ੍ਮਪਰ੍ਯਂਤਂ ਸ੍ਵੋਦਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਪੂਰਕਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਹੀ ਭਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—
ਨ ਕਰੋਤਿ ਹਰੇਃ ਪੂਜਾਂ ਸ ਨਰੋ ਗੋਵृषਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਭੋ ਭਦ੍ਰੇ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਤੇ ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਗਾਂ-ਬਲਦ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਚੰਗੀਏ, ਪਿਆਰੀਏ, ਮੈਂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਸਕੁਟੁਂਬਃ ਸੁਤੇ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਧੁਰਂ ਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਭृਤਾਮ੍ । ਇਤਿ ਵ੍ਯਵਸ੍ਯ ਸਂਧ੍ਯਾਯਾਂ ਹਰਿਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਨਿਸ਼ਾਂਤਰੇ
ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਦਾ ਭਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਨਿਸਚੈ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਹਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ ਰਾਤ ਲੰਘਾਈ।
ਅਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀਤ੍ਸ੍ਵਪ੍ਨਮਪ੍ਯੇਕਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਤਾਪਸਂ ਵਰਮ੍ । ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਰਾਜਾਸੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਂਧ੍ਯਾਦਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵੱਡਾ ਤਪस्वੀ ਵੇਖਿਆ। ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।
ਸਭਾਂ ਮਂਤ੍ਰਿਜਨੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸੁਖਮਾਸੇਦਿਵਾਨ੍ਮਹਾਨ੍ । ਤਾਵਦ੍ਵਿਪ੍ਰਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਥ ਤਾਪਸਂ ਕृਸ਼ਦੇਹਿਨਮ੍
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਓਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਤਪ ਕਰ ਕੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜਟਾਵਲ੍ਕਲਕੌਪੀਨਧਾਰਿਣਂ ਦਂਡਪਾਣਿਨਮ੍ । ਅਨੇਕਤੀਰ੍ਥਸੇਵਾਭਿਃ ਕृਤਪੁਣ੍ਯਕਲੇਵਰਮ੍
ਉਹ ਜਟਾਵਾਂ, ਛਾਲ ਦੀ ਚੋਲਾ ਤੇ ਲੰਗੋਟ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦੰਡ ਸੀ। ਕਈ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰਾਜਾ ਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਮਹਾਭੁਜਃ । ਅਰ੍ਘ੍ਯਪਾਦ੍ਯਾਦਿਕਂ ਚਕ੍ਰੇ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਿਰ ਨਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਆਦਿ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸੁਖੋਪਵਿष੍ਟਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਵਿਦਿਤਂ ਦ੍ਵਿਜਮ੍ । ਸ੍ਵਾਮਿਂਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍ਮੇऽਦ੍ਯ ਗਤਂ ਦੇਹਸ੍ਯ ਪਾਤਕਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਿਆ ਤੇ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਮਾਲਕ, ਅੱਜ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।'
ਮਹਾਂਤਃ ਕृਪਣਾਨ੍ਪਾਤੁਂ ਯਾਂਤਿ ਤਦ੍ਗੇਹਮਾਦਰਾਤ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਥਯ ਭੋ ਵਿਪ੍ਰ ਵृਦ੍ਧਸ੍ਯ ਮਮ ਸਂਪ੍ਰਤਿ
ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ—
ਕੋ ਦੇਵੋ ਗਰ੍ਭਨਾਸ਼ਾਯ ਕਿਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਚ ਕ੍ਸ਼ਮਂ ਭਵੇਤ੍ । ਯੂਯਂ ਸਰ੍ਵਗਤਾਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਃ ਸਮਾਧਿਧ੍ਯਾਨਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤਾ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਤੀਰਥ ਢੁੱਕਵਾਂ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ, ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ।
ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਵਗਾਹੇਨ ਕृਤਪੁਣ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋऽਮਲਾਃ । ਯਥਾਵਚ੍ਛृਣ੍ਵਤੇ ਮਹ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਾਯ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਤਮਾ ਨਿਰਮਲ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਕਥਯਸ੍ਵ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ। ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਪृष੍ਟਂ ਤੀਰ੍ਥਸੇਵਨਮ੍
ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਕਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਕृਪਯਾ ਗਰ੍ਭਨਿਰ੍ਵਾਰਣਂ ਭਵੇਤ੍ । ਸੇਵ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਚਂਦ੍ਰੋऽਸੌ ਸਂਸਾਰਜ੍ਵਰਨਾਸ਼ਕਃ
ਕਿਹੜੇ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਜਨਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਉਹ ਮਾਣਯੋਗ ਰਾਮ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੂਜ੍ਯਃ ਸ ਏਵ ਭਗਵਾਨ੍ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਸਂਜ੍ਞਕਃ । ਨਾਨਾ ਪੁਰ੍ਯੋ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਂਕਰਾਃ
ਉਹੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪੂਜਣਯੋਗ ਹਨ। ਮੈਂ ਅਨੇਕ ਤੀਰਥ ਵੇਖੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾ ਸਰਯੂਸ੍ਤਾਪੀ ਤਥਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਹਰੇਃ ਪਰਮ੍ । ਅਵਂਤੀ ਵਿਮਲਾ ਕਾਂਚੀ ਰੇਵਾ ਸਾਗਰਗਾਮਿਨੀ
ਅਯੋਧਿਆ, ਸਰਯੂ, ਤਾਪੀ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦਾ ਉੱਚਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ, ਅਵੰਤੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਾਂਚੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਰੇਵਾ—
ਗੋਕਰ੍ਣਂ ਹਾਟਕਾਖ੍ਯਂ ਚ ਹਤ੍ਯਾਕੋਟਿਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਮਲ੍ਲਿਕਾਖ੍ਯੋ ਮਹਾਸ਼ੈਲੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਃ ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਨृਣਾਮ੍
ਗੋਕਰਨ, ਹਾਟਕ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਸਥਾਨ, ਜੋ ਅਣਗਿਣਤ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਮੱਲਿਕਾ ਨਾਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਯਤ੍ਰਾਂਗੇषੁ ਨृਣਾਂ ਤੋਯਂ ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਵਾ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਭਵੇਤ੍ । ਪਾਤਕਸ੍ਯਾਪਹਾਰੀਦਂ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਤੁ ਤੀਰ੍ਥਕਮ੍
ਜਿਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਕਾਲਾ ਜਾਂ ਸੁੱਚਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ, ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਯਾ ਦ੍ਵਾਰਵਤੀ ਦृष੍ਟਾ ਸੁਰਾਸੁਰ ਨਿषੇਵਿਤਾ । ਗੋਮਤੀ ਯਤ੍ਰ ਵਹਤਿ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਲਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਮੈਂ ਦੁਆਰਾਵਤੀ ਵੇਖੀ, ਜਿਥੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਗੋਮਤੀ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਵਾਪੋ ਲਯਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਮृਤਿਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ । ਯਸ੍ਯਾਂ ਸਂਵਸਤਾਂ ਨॄਣਾਂ ਨ ਕਲਿ ਪ੍ਰਭਵੇਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਜਿਥੇ ਸੁੱਤਾ ਹੋਣਾ, ਲੀਨ ਹੋਣਾ, ਮੌਤ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਜਿਥੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕਲਿਜੁਗ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਚਕ੍ਰਾਂਕਾ ਯਤ੍ਰ ਪਾषਾਣਾ ਮਾਨਵਾ ਅਪਿ ਚਕ੍ਰਿਣਃ । ਪਸ਼ਵਃ ਕੀਟਪਕ੍ਸ਼੍ਯਾਦ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚਕ੍ਰਸ਼ਰੀਰਿਣਃ
ਜਿਥੇ ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਕਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਚੱਕਰ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਜੀਵ—ਪਸ਼ੂ, ਕੀੜੇ, ਪੰਛੀ—ਸਭ ਚੱਕਰ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮੋ ਵਸੇਦ੍ਯਸ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕੈਕਪਾਲਕਃ । ਸਾ ਪੁਰੀ ਤੁ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯੈਰ੍ਮਯਾ ਦृਗ੍ਗੋਚਰੀਕृਤਾ
ਜਿਥੇ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਕੱਲੇ ਰਾਖੇ ਹਨ; ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪੁੰਨਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।
ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਸਰ੍ਵਹਤ੍ਯਾਪਨੋਦਨਮ੍ । ਸ੍ਯਮਂਤਪਂਚਕਂ ਯਤ੍ਰ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਮੈਂ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਸਿਆਮੰਤਪੰਜਕ, ਜਿਥੇ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਰਾਣਸੀ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਵਿਸ਼੍ਵਨਾਥਕृਤਾਲਯਾ । ਯਤ੍ਰੋਪਦਿਸ਼ਤੇ ਮਂਤ੍ਰਂ ਤਾਰਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ; ਜਿਥੇ ਤਾਰਕ ਨਾਮ ਦਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਮੰਤਰ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।