ਜਲਨਿਰ੍ਝਰਸਂਹ੍ਰਾਦਂ ਨਾਨਾਧਾਤੁਕਭੂਤਲਮ੍ । ਗੈਰਿਕਾਦਿਕਸਦ੍ਧਾਤੁ ਲਾਕ੍ਸ਼ਾਰਂਗਵਿਰਾਜਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਪਰ ਜਲਧਾਰਾ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਗੇਰੂ ਆਦਿਕ ਚਟਕਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਲਾਖ ਰੰਗ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਯਤ੍ਰ ਸਿਦ੍ਧਾਂਗਨਾਃ ਸਿਦ੍ਧੈਃ ਸਂਕ੍ਰੀਡਂਤ੍ਯਕੁਤੋਭਯਾਃ । ਗਂਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸੋ ਨਾਗਾ ਯਤ੍ਰ ਕ੍ਰੀਡਂਤਿ ਲੀਲਯਾ
ਉਥੇ ਸਿੱਧ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਸਿੱਧਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਥੇ ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾ ਤੇ ਨਾਗ ਵੀ ਮਨ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹਨ।
ਗਂਗਾਤਰਂਗਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ ਸ਼ੀਤਵਾਯੁਨਿषੇਵਿਤਮ੍ । ਵੀਣਾਰਣਦ੍ਧਂਸਸ਼ੁਕਕ੍ਵਣਸੁਂਦਰਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਗੰਗਾ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਛੂਹ ਤੇ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਥਾਨ ਵੀਣਾ, ਹੰਸ ਤੇ ਤੋਤੇ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪਰ੍ਵਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ ਉਵਾਚ ਸੁਮਤਿਂ ਤ੍ਵਿਦਮ੍ । ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਸਮੁਦ੍ਭੂਤ ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟਮਾਨਸਃ
ਉਹ ਪਹਾੜ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦਾ ਮਨ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਮਤੀ ਨੂੰ ਆਖੀ।
ਕੋऽਯਂ ਮਹਾਗਿਰਿਵਰੋ ਵਿਸ੍ਮਾਪਯਤਿ ਮੇ ਮਨਃ । ਮਹਾਰਜਤਸਤ੍ਪ੍ਰਸ੍ਥੋ ਮਾਰ੍ਗੇ ਰਾਜਤਿ ਮੇऽਦ੍ਭੁਤਃ
ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪਹਾੜ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਟਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬੜੀ ਅਜੀਬ ਸੋਭਾ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਕਿਂ ਦੇਵਤਾਵਾਸੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਕ੍ਰੀਡਨਸ੍ਥਲਮ੍ । ਯਦੇਤਨ੍ਮਨਸਃ ਕ੍ਸ਼ੋਭਂ ਕਰੋਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸਮੁਚ੍ਚਯੈਃ
ਕੀ ਇਹ ਥਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਸਥਾਨ ਹੈ? ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਜਗਾਦ ਸੁਮਤਿਸ੍ਤਦਾ । ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਗੁਣਾਗਾਰ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰ ਪਦਾਬ੍ਜਧੀਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਉਥੇ ਹੀ ਬੋਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਹੁਣ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ।
ਨੀਲੋऽਯਂ ਪਰ੍ਵਤੋ ਰਾਜਨ੍ਪੁਰਤੋ ਭਾਤਿ ਭੂਮਿਪ । ਮਨੋਹਰੈਰ੍ਮਹਾਸ਼ृਙ੍ਗੈਃ ਸ੍ਫਾਟਿਕਾਗ੍ਰੈਃ ਸਮਂਤਤਃ
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੋ ਪਹਾੜ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਨੀਲ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਏਨਂ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਨੋ ਪਾਪਾਃ ਪਰਦਾਰਰਤਾ ਨਰਾਃ । ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਗੁਣਗਣਾਨ੍ਯੇ ਵੈ ਨ ਮਨ੍ਯਂਤੇ ਨਰਾਧਮਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਜਾਂ ਨਿਕੰਮੇ ਲੋਕ ਇਹ ਪਹਾੜ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ।
ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤਿਸਮੁਤ੍ਥਂ ਯੇ ਧਰ੍ਮਂ ਸਦ੍ਭਿਃ ਸੁਸਾਧਿਤਮ੍ । ਨ ਮਨ੍ਯਂਤੇ ਸ੍ਵਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਥ ਹੇਤੁਵਾਦਵਿਚਾਰਣਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਸੋਚ ਤੇ ਤਰਕ ਉੱਤੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਵਲੋਂ ਮਨਿਆਂ ਹੋਏ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਸਮਝ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਹੀ ਹਨ।
ਨੀਲੀਵਿਕ੍ਰਯਕਰ੍ਤਾਰੋ ਲਾਕ੍ਸ਼ਾਵਿਕ੍ਰਯਕਾਰਕਾਃ । ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਘृਤਾਦੀਨਿ ਵਿਕ੍ਰੀਣਾਤਿ ਸੁਰਾਪਕਃ
ਜੋ ਨੀਲ ਜਾਂ ਲਾਖ ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਘੀ ਆਦਿਕ ਵੇਚਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕਨ੍ਯਾਂ ਰੂਪੇਣ ਸਂਪਨ੍ਨਾਂ ਨ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਕੁਲਸ਼ੀਲਿਨੇ । ਵਿਕ੍ਰੀਣਾਤਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਲੋਭਾਤ੍ਪਿਤਾ ਪਾਪੇਨ ਮੋਹਿਤਃ
ਜੋ ਪਿਉ ਪਾਪ ਤੇ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸੋਹਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਘਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਸਲੇ ਵੇਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਲਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਤ੍ਨੀਂ ਦੂषਯਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਕੁਲਸ਼ੀਲਵਤੀਂ ਨਰਃ । ਸ੍ਵਯਮੇਵਾਤ੍ਤਿ ਮਧੁਰਂ ਬਂਧੁਭ੍ਯੋ ਨ ਦਦਾਤਿ ਯਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਬੇਇੱਜਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮਿੱਠਾ ਖਾਣਾ ਆਪ ਖਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ—
ਭੋਜਨੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਰ੍ਥੇ ਚ ਪਾਕਭੇਦਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ । ਕृਸਰਂ ਪਾਯਸਂ ਵਾਪਿ ਨਾਰ੍ਥਿਨਂ ਦਾਪਯੇਤ੍ਕੁਧੀਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਪਕਵਾਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਸ ਕੋਲ ਖੀਰ ਜਾਂ ਦਲੀਏ ਵਰਗਾ ਖਾਣਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਮਾੜੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਤਿਥੀਨਵਮਨ੍ਯਂਤੇ ਸੂਰ੍ਯਤਾਪਾਦਿਤਾਪਿਤਾਨ੍ । ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ਭੁਜੋ ਯੇ ਚ ਯੇ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਘਾਤਕਾਃ
ਜੋ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੁੱਪ ਨੇ ਤਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਹੱਥ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਭਰੋਸਾ ਤੋੜਦੇ ਹਨ—
ਨ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਮਹਾਰਾਜ ਰਘੁਨਾਥ ਪਰਾਙ੍ਮੁਖਾਃ । ਅਸੌ ਪੁਣ੍ਯੋ ਗਿਰਿਵਰਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ ਸ਼ੋਭਿਤਃ
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਰਘੁਨਾਥ, ਜੋ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਚੋਟੀ ਵਾਲਿਆਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।
ਪਵਿਤ੍ਰਯਤਿ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਨੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਮਨੋਹਰਃ । ਅਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਮੁਕੁਟੈਰਰ੍ਚਿਤਾਂਘ੍ਰਿਕਃ
ਇਹ ਪਹਾੜ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਮਨਮੋਹਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਮੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਣ੍ਯਵਦ੍ਭਿਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਹਃ ਪੁਣ੍ਯਦਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ । ਸ਼੍ਰੁਤਯੋ ਨੇਤਿਨੇਤੀਤਿ ਬ੍ਰੁਵਾਣਾ ਨ ਵਿਦਂਤਿ ਯਮ੍
ਜੋ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਦਰਸ਼ਨ ਜੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਹੈ—ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਵੇਦ 'ਇਹ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨਹੀਂ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਯਤ੍ਪਾਦਰਜ ਇਂਦ੍ਰਾਦਿਦੇਵੈਰ੍ਮृਗ੍ਯਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਮ੍ । ਵੇਦਾਂਤਾਦਿਭਿਰਨ੍ਯੂਨੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਵਿਦਂਤਿ ਯਂ ਬੁਧਾਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਇੰਦ੍ਰ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਲੱਭਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਰੋਪਦ੍ਰਵ ਬਾਣੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਸੋऽਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਨੀਲਸ਼ੈਲੇ ਵਸਤੇ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ । ਆਰੁਹ੍ਯ ਤਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਸੁਕृਤਾਦਿਨਾ
ਇਹੀ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ, ਸੋਹਣੇ ਨੀਲੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇੱਥੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਵੈ ਭੂਪ ਭੂਯਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ । ਅਤ੍ਰਾਪ੍ਯੁਦਾਹਰਂਤੀਮਮਿਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍
ਪ੍ਰਸਾਦ ਖਾ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਮਹਾਰਾਜ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਰਤ੍ਨਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਨृਪਤੇਰ੍ਯਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਸਕੁਟੁਂਬਿਨਃ
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਰਤਨਗਰੀਵ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਅਜੋਕੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੋ।
ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਾਦਿਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਦੇਵਦਾਨਵਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ । ਆਸੀਤ੍ਕਾਂਚੀ ਮਹਾਰਾਜ ਪੁਰੀ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ
ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਚੀ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਗਰੀ ਸੀ।
ਮਹਾਜਨਪਰੀਵਾਰਸਮृਦ੍ਧਬਲਵਾਹਨਾ । ਯਸ੍ਯਾਂ ਵਸਂਤਿ ਵਿਪ੍ਰਾਗ੍ਰ੍ਯਾਃ षਟ੍ਕਰ੍ਮਨਿਰਤਾ ਭृਸ਼ਮ੍
ਉਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਲੋਕ, ਤਾਕਤਵਰ ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਵਾਹਨ ਭਰਪੂਰ ਸਨ; ਉਥੇ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਛੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇ ਯੁਕ੍ਤਾ ਰਾਮਭਕ੍ਤਿषੁ ਲਾਲਸਾਃ । ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਰਣਕਰ੍ਤਾਰਃ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇऽਪ੍ਯਪਲਾਯਿਨਃ
ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਰਾਮ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲਾਲਾਇਤ ਰਹਿੰਦੇ; ਖ਼ਤਰੀ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡਰਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਮੈਦਾਨ ਛੱਡਦੇ।
ਪਰਦਾਰ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯ ਪਰਦ੍ਰੋਹਪਰਾਙ੍ਮੁਖਾਃ । ਵੈਸ਼੍ਯਾਃ ਕੁਸੀਦਕृष੍ਯਾਦਿਵਾਣਿਜ੍ਯਸ਼ੁਭਵृਤ੍ਤਯਃ
ਉਹ ਪਰਾਈ ਔਰਤ, ਪਰਾਇਆ ਧਨ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ; ਵੈਸ਼ ਲੋਣ, ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ।
ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਰਘੁਨਾਥਸ੍ਯ ਪਦਾਮ੍ਭੋਜੇ ਰਤਿਂ ਸਦਾ । ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸੇਵਾਭਿਰ੍ਗਤਰਾਤ੍ਰਿਦਿਨਾਨ੍ਤਰਾਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਘੁਨਾਥ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੇ; ਸ਼ੂਦਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਬਿਤਾਉਂਦੇ।
ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਕਥਨਂ ਰਾਮਰਾਮੇਤਿ ਰਸਨਾਗ੍ਰਤਃ । ਪ੍ਰਾਕृਤਾਃ ਕੇऽਪਿ ਨੋ ਪਾਪਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਮਨਸਾਤ੍ਰ ਵੈ
ਉਹ ਰਸਨਾ ਦੇ ਅੱਗੇ 'ਰਾਮ ਰਾਮ' ਉਚਾਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ; ਇੱਥੇ ਆਮ ਲੋਕ ਵੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਦਾਨਂ ਦਯਾ ਦਮਃ ਸਤ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ । ਵਦਤੇ ਨ ਪਰਾਬਾਧਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਕੋऽਪਿ ਨਰੋऽਨਘਃ
ਉਥੇ ਦਾਨ, ਦਇਆ, ਸੈਂਯਮ ਤੇ ਸਚਾਈ ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ; ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।
ਨ ਪਾਰਕ੍ਯੇ ਧਨੇ ਲੋਭਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਨ ਹਿ ਪਾਤਕਮ੍ । ਏਵਂ ਪ੍ਰਜਾ ਮਹਾਰਾਜ ਰਤ੍ਨਗ੍ਰੀਵੇਣ ਪਾਲ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਪਰਾਏ ਧਨ ਉੱਤੇ ਲੋਭ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਪਾਪ ਕਰਦੇ; ਇੰਝ ਰਤਨਗਰੀਵ ਰਾਜੇ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ।