ਤਸ੍ਮਾਦਿਯਂ ਮਹਾਭੂਪ ਮਹ੍ਯਂ ਦੇਯਾ ਯਥਾਵਿਧਿ । ਤਤਸ਼੍ਚੋਤ੍ਪਾਤਸ਼ਮਨਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਕੁੜੀ ਮੈਨੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਣੀ ਪਵੇਗੀ; ਫਿਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਪਦ੍ਰਵ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੁਃਖਿਤੋ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਚਾਕ੍ਸ਼ੁष ਆਤ੍ਮਜਾਮ੍ । ਦਦੌ ਕੁਲਵਯੋਰੂਪ ਸ਼ੀਲਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਤਾਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਜੋ ਵਧੀਆ ਕੁਲ, ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਤੇ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਦਤ੍ਤਾ ਯਦਾ ਨृਪੇਣੇਯਂ ਕਨ੍ਯਾ ਕਮਲਲੋਚਨਾ । ਤਦੋਤ੍ਪਾਤਾਃ ਸ਼ਮਂ ਯਾਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮੁਨਿਰੁषੋਦ੍ਗਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇਹ ਕੰਵਾਰੀ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਉਪਦ੍ਰਵ ਠੰਢੇ ਪੈ ਗਏ ਤੇ ਮੁਨੀ ਉੱਠ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਰਾਜਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਜਾਂ ਤਸ੍ਮੈ ਮੁਨਯੇ ਤਪਸਾਂਨਿਧੇ । ਪ੍ਰਾਪ ਸ੍ਵਾਂ ਨਗਰੀਂ ਭੂਯੋ ਦੁਃਖਿਤੋऽਯਂ ਦਯਾਯੁਤਃ
ਆਪਣੀ ਧੀ ਉਸ ਤਪਵਾਨ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਾਜਾ ਦੁਖੀ ਮਨ ਨਾਲ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ਼੍ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਯਾਥ ਦृष੍ਟ੍ਵਾऽਚਿਂਤ੍ਯਂ ਤਪੋਬਲਮ੍ । ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਂਸ ਤਪੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕੈਕਵਂਦਿਤਮ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਚ੍ਯਵਨ ਦੀ ਅਚਿੰਤਣਯੋਗ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਮੰਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਅਹੋ ਪਸ਼੍ਯਤ ਯੋਗਸ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਤ੍ਤਮੇ । ਯਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪਂ ਤਦ੍ਵਿਮਾਨਮਚੀਕਰਤ੍
'ਵਾਹ! ਵੇਖੋ, ਇਸ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਚ ਜੋਗ ਦੀ ਕਿਵੇਂ ਕਮਾਲ ਸਿੱਧੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਉਹ ਅਸਾਧਾਰਣ ਵਿਮਾਨ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਮਿਲਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।'
ਕ੍ਵ ਭੋਗਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਮਹਤੀ ਮੁਨੀਨਾਮਮਲਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਕ੍ਵ ਤਪੋਬਲਹੀਨਾਨਾਂ ਭੋਗੇਚ੍ਛਾ ਮਨੁਜਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਭੋਗ ਵਾਸਤੇ ਇੱਛਾ ਕਿੱਥੇ?
ਇਤਿ ਸ੍ਵਗਤਮਾਸ਼ਂਸਞ੍ਛਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ਼੍ਚ੍ਯਵਨਾਸ਼੍ਰਮੇ । ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਜਲਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਸੁਖਸਂਭੋਗਮਾਪ੍ਤਵਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਚ੍ਯਵਨ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਰਿਹਾ, ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਹਯਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਪਯੋष੍ਣ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਨਦ੍ਯਾਃ ਪੁਣ੍ਯਜਲਾਤ੍ਮਨਃ । ਪਯਃ ਪੀਤ੍ਵਾ ਯਯੌ ਮਾਰ੍ਗੇ ਵਾਯੁਵੇਗਗਤਿਰ੍ਮਹਾਨ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਪਯੋਸ਼ਣੀ ਨਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ ਤੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਯੋਧਾਸ੍ਤਨ੍ਨਿਰ੍ਗਮਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪृष੍ਠਤੋऽਨੁਯਯੁਸ੍ਤਦਾ । ਹਸ੍ਤਿਭਿਃ ਪਤ੍ਤਿਭਿਃ ਕੇਚਿਦ੍ਰਥੈਃ ਕੇਚਨ ਵਾਜਿਭਿਃ
ਉਸਦੇ ਨਿਕਲਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਿਪਾਹੀ ਪਿੱਛੋਂ ਚਲੇ—ਕੁਝ ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ, ਕੁਝ ਪੈਦਲ, ਕੁਝ ਰਥਾਂ ਤੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋऽਮਾਤ੍ਯਵਰ੍ਯੇਣ ਸੁਮਤ੍ਯਾਖ੍ਯੇਨ ਸਂਯੁਤਃ । ਪृष੍ਠਤੋऽਨੁਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਰਥੇਨ ਹਯਸ਼ੋਭਿਨਾ
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਆਪਣੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੰਤਰੀ ਸੁਮਤੀ ਨਾਲ, ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਥ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਿੱਛੋਂ ਪਿੱਛੇ ਚਲਿਆ।
ਗਚ੍ਛਨ੍ਵਾਜੀਪੁਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਮਲਾਖ੍ਯਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ । ਰਤ੍ਨਾਤਟਾਖ੍ਯਂ ਚ ਜਨੈਰ੍ਹृष੍ਟਪੁष੍ਟੈਃ ਸਮਾਕੁਲਮ੍
ਤੁਰਦਿਆਂ ਤੁਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਵਾਜੀ ਨਗਰੀ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਵਿਮਲ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਰਤਨਟਟ ਨਾਮੀ ਥਾਂ, ਜੋ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸ ਸੇਵਕਾਦੁਪਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਰਘੁਨਾਥ ਹਯੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਪੁਰੋਂਤਿਕੇ ਹਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਯੋਧਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਨੌਕਰਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਘੁਨਾਥ ਦਾ ਵਧੀਆ ਘੋੜਾ, ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਦਾ ਗਜਾਨਾਂ ਸਪ੍ਤਤ੍ਯਾ ਚਂਦ੍ਰਵਰ੍ਣਸਮਾਨਯਾ । ਅਸ਼੍ਵਾਨਾਮਯੁਤੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਰਥਾਨਾਂ ਕਾਂਚਨਤ੍ਵਿषਾਮ੍
ਫਿਰ ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਸੱਤਰ ਹਾਥੀਆਂ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ—
ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਚ ਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ਜਗ੍ਮਿਵਾਨ੍ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਸ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨ੍ਮਹਾਰਥਾਨ੍
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਸੁਕੋਸ਼ਂ ਧਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਤਸ੍ਮੈ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਚ । ਕਿਂ ਕਰੋਮੀਤਿ ਰਾਜਾ ਤਂ ਜਗਾਦ ਪੁਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਵਾਸੁਕੋਸ਼, ਸਾਰਾ ਧਨ ਤੇ ਰਾਜ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜਾ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, 'ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?'
ਰਾਜਾਪਿ ਤਂ ਸ੍ਵੀਯਪਦੇ ਪ੍ਰਣਮ੍ਰਂ । ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਦृਢਂ ਸਂਪਰਿषਸ੍ਵਜੇ ਮਹਾਨ੍ । ਜਗਾਮ ਸਾਕਂ ਤਨਯੇ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯਂ । ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਬਹੁਧਨ੍ਵਿਭਿਰ੍ਵृਤਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਚੰਬ ਲਾਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਧਨਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ, ਸਭ ਕੁਝ ਸੌਂਪ ਕੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਰਾਮਚਂਦ੍ਰਾਭਿਧਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਸ਼੍ਰੁਤਿਮਨੋਹਰਾਮ੍ । ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤਂ ਵਾਹਂ ਦਦੁਰ੍ਵਸੁਮਹਾਧਨਮ੍
'ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ' ਨਾਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਮਨ ਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਧਨ ਤੇ ਵੱਡਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰ ਗਏ।
ਰਾਜਾਨਂ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਪਰਯਾ ਮੁਦਾ । ਸੇਨਯਾ ਸਹਿਤੋऽਗਚ੍ਛਦ੍ਵਾਜਿਨਃ ਪृष੍ਠਤਸ੍ਤਦਾ
ਰਾਜੇ ਦੀ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਘੋੜਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਏਵਂ ਸ ਗਚ੍ਛਂਸ੍ਤਨ੍ਮਾਰ੍ਗੇ ਪਰ੍ਵਤਾਗ੍ਰ੍ਯਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ । ਸ੍ਫਾਟਿਕੈਃ ਕਾਨਕੈ ਰੌਪ੍ਯੈ ਰਾਜਿਤਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਰਾਜਿਭਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਸਤੇ ਤੇ ਤੁਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਉੱਚਾ ਪਹਾੜ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਜਲਨਿਰ੍ਝਰਸਂਹ੍ਰਾਦਂ ਨਾਨਾਧਾਤੁਕਭੂਤਲਮ੍ । ਗੈਰਿਕਾਦਿਕਸਦ੍ਧਾਤੁ ਲਾਕ੍ਸ਼ਾਰਂਗਵਿਰਾਜਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਪਰ ਜਲਧਾਰਾ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਗੇਰੂ ਆਦਿਕ ਚਟਕਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਲਾਖ ਰੰਗ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਯਤ੍ਰ ਸਿਦ੍ਧਾਂਗਨਾਃ ਸਿਦ੍ਧੈਃ ਸਂਕ੍ਰੀਡਂਤ੍ਯਕੁਤੋਭਯਾਃ । ਗਂਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸੋ ਨਾਗਾ ਯਤ੍ਰ ਕ੍ਰੀਡਂਤਿ ਲੀਲਯਾ
ਉਥੇ ਸਿੱਧ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਸਿੱਧਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਥੇ ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾ ਤੇ ਨਾਗ ਵੀ ਮਨ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹਨ।
ਗਂਗਾਤਰਂਗਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ ਸ਼ੀਤਵਾਯੁਨਿषੇਵਿਤਮ੍ । ਵੀਣਾਰਣਦ੍ਧਂਸਸ਼ੁਕਕ੍ਵਣਸੁਂਦਰਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਗੰਗਾ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਛੂਹ ਤੇ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਥਾਨ ਵੀਣਾ, ਹੰਸ ਤੇ ਤੋਤੇ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪਰ੍ਵਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ ਉਵਾਚ ਸੁਮਤਿਂ ਤ੍ਵਿਦਮ੍ । ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਸਮੁਦ੍ਭੂਤ ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟਮਾਨਸਃ
ਉਹ ਪਹਾੜ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦਾ ਮਨ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਮਤੀ ਨੂੰ ਆਖੀ।
ਕੋऽਯਂ ਮਹਾਗਿਰਿਵਰੋ ਵਿਸ੍ਮਾਪਯਤਿ ਮੇ ਮਨਃ । ਮਹਾਰਜਤਸਤ੍ਪ੍ਰਸ੍ਥੋ ਮਾਰ੍ਗੇ ਰਾਜਤਿ ਮੇऽਦ੍ਭੁਤਃ
ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪਹਾੜ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਟਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬੜੀ ਅਜੀਬ ਸੋਭਾ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਕਿਂ ਦੇਵਤਾਵਾਸੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਕ੍ਰੀਡਨਸ੍ਥਲਮ੍ । ਯਦੇਤਨ੍ਮਨਸਃ ਕ੍ਸ਼ੋਭਂ ਕਰੋਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸਮੁਚ੍ਚਯੈਃ
ਕੀ ਇਹ ਥਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਸਥਾਨ ਹੈ? ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਜਗਾਦ ਸੁਮਤਿਸ੍ਤਦਾ । ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਗੁਣਾਗਾਰ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰ ਪਦਾਬ੍ਜਧੀਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਉਥੇ ਹੀ ਬੋਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਹੁਣ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ।
ਨੀਲੋऽਯਂ ਪਰ੍ਵਤੋ ਰਾਜਨ੍ਪੁਰਤੋ ਭਾਤਿ ਭੂਮਿਪ । ਮਨੋਹਰੈਰ੍ਮਹਾਸ਼ृਙ੍ਗੈਃ ਸ੍ਫਾਟਿਕਾਗ੍ਰੈਃ ਸਮਂਤਤਃ
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੋ ਪਹਾੜ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਨੀਲ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਏਨਂ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਨੋ ਪਾਪਾਃ ਪਰਦਾਰਰਤਾ ਨਰਾਃ । ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਗੁਣਗਣਾਨ੍ਯੇ ਵੈ ਨ ਮਨ੍ਯਂਤੇ ਨਰਾਧਮਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਜਾਂ ਨਿਕੰਮੇ ਲੋਕ ਇਹ ਪਹਾੜ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ।
ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤਿਸਮੁਤ੍ਥਂ ਯੇ ਧਰ੍ਮਂ ਸਦ੍ਭਿਃ ਸੁਸਾਧਿਤਮ੍ । ਨ ਮਨ੍ਯਂਤੇ ਸ੍ਵਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਥ ਹੇਤੁਵਾਦਵਿਚਾਰਣਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਸੋਚ ਤੇ ਤਰਕ ਉੱਤੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਵਲੋਂ ਮਨਿਆਂ ਹੋਏ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਸਮਝ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਹੀ ਹਨ।