ਤੇ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਗਦਿਤਂ ਯਾਦृਗ੍ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਧੀਮਤਾ । ਸ੍ਵੈਃਸ੍ਵੈਰਂਸ਼ੈਰ੍ਮਹੀ ਪੂਰ੍ਣਾ ऋਕ੍ਸ਼ਵਾਨਰਰੂਪਿਭਿਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਸਮਝਦਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਓਹੀ ਕੀਤਾ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਰਿੱਛ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਭਰ ਗਏ।
ਯੋऽਸੌ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਹਾਦੇਵੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦੁਃਖਨਾਸ਼ਕਃ । ਸਤ੍ਵਮੇਵ ਮਹਾਰਾਜ ਭਗਵਾਨ੍ਕृਤਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਉਹ ਵੱਡਾ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਭਗਵਾਨ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ।
ਭਰਤੋऽਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ਼੍ਚ ਮਹਾਮਤੇ । ਤਾਵਕਾਂਸ਼ਾਦ੍ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵੋ ਜਨਿਤਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਰ੍ਦ੍ਦਨਃ
ਇਹ ਭਰਤ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਹੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਹਨ। ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਹੀ ਜੰਮਿਆ ਸੀ।
ਪੂਰ੍ਵਵੈਰਾਨੁਬਂਧੇਨ ਜਾਨਕੀਂ ਹृਤਵਾਨ੍ਪੁਨਃ । ਸ ਤ੍ਵਯਾ ਨਿਹਤੋ ਦੈਤ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਜਾਤਿਮਾਨ੍
ਪੁਰਾਣੀ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਰਾਖਸਸ ਜਾਤ ਦਾ ਦੈਤ, ਤੇਰੇ ਹੱਥੀਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਪੁਤ੍ਰੋ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰ ਸਰ੍ਵਲੋਕੈਕਕਂਟਕਃ । ਪਾਤਿਤਃ ਪृਥਿਵੀ ਸਰ੍ਵਾ ਸੁਖਮਾਪਮਹੇਸ਼੍ਵਰ
ਪੁਲਸਤਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਕ ਮੁਸੀਬਤ ਸੀ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੁੱਖੀ ਹੋ ਗਈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਸੁਖਂ ਤ੍ਵਦ੍ਯ ਮੁਨੀਨਾਂ ਤਾਪਸਂ ਬਲਮ੍ । ਸ਼ਿਵਾਨਿ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਰ੍ਵੇ ਯਜ੍ਞਾਃ ਸੁਸਂਹਿਤਾਃ
ਹੁਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਖ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤ੍ਵਯਿ ਰਾਜ੍ਞਿ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਦੇਵਾਸੁਰਮਾਨੁषਮ੍ । ਸੁਖਂ ਪ੍ਰਪੇਦੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਞ੍ਜਗਦ੍ਯੋਨੇ ਨਰੋਤ੍ਤਮ
ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿਚ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ — ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੇਵ, ਅਸੁਰ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਹੋਣ — ਸੁੱਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮੂਲ, ਸਭ ਖੁਸ਼ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਤ੍ਪृष੍ਟੋऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾਨਘ । ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਵਿਪਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਮਤ੍ਯਨੁਸਾਰਤਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ — ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਾਸ ਤੱਕ, ਜਿੰਨਾ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਆਇਆ।
ਇਤ੍ਥਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਦਿਤਿਜੇਂਦ੍ਰ ਕੁਲਾਨੁਕਾਰਿਵਾਰ੍ਤਾਂ ਮਹਾਪੁਰੁष ਈਸ਼੍ਵਰਈਸ਼ਿਤਾ ਚ । ਸਂਰੁਦ੍ਧਬਾष੍ਪਗਲਦਸ਼੍ਰੁਮੁਖਾਰਵਿਂਦੋ ਭੂਮੌ ਪਪਾਤ ਸਦਸਿ ਪ੍ਰਥਿਤਪ੍ਰਭਾਵਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਹੰਝੂ ਵਗ ਪਏ। ਉਹ ਸਭ ਅੱਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਅਥ ਸ੍ਵਾਗਤਸਂਤੁष੍ਟਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਪ੍ਰਾਹ ਭੂਮਿਪਃ । ਰਘੁਨਾਥਕਥਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषੁਃ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਃ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਸੀ ਅਤੇ ਰਘੁਨਾਥ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ, ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਸੁਮਦ ਉਵਾਚ। ਕਚ੍ਚਿਦਾਸ੍ਤੇ ਸੁਖਂ ਰਾਮਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ਼ਿਰੋਮਣਿਃ । ਭਕ੍ਤਰਕ੍ਸ਼ਾਵਤਾਰੋऽਯਂ ਮਮਾਨੁਗ੍ਰਹਕਾਰਕਃ
ਸੁਮਦਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਰਾਮ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਕੀ ਠੀਕ ਹੈ? ਉਹ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਵਤਾਰ ਹੈ।
ਧਨ੍ਯਾ ਲੋਕਾ ਇਮੇ ਪੁਰ੍ਯਾਂ ਰਘੁਨਾਥਮੁਖਾਂਬੁਜਮ੍ । ਯੇ ਪਿਬਂਤ੍ਯਨਿਸ਼ਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ਿਪੁਟਕੈਃ ਪਰਿਮੋਦਿਤਾਃ
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਰਘੁਨਾਥ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਵੇਲੇ ਤੱਕਦੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਰ੍ਥਜਾਤਂ ਮਦੀਯਂ ਚ ਨਿਤਰਾਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ । ਕृਤਾਰ੍ਥਂ ਕੁਲਭੂਮ੍ਯਾਦਿ ਵਸ੍ਤੁਜਾਤਂ ਮਹਾਮਤੇ
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਮੇਰੇ ਘਰ-ਵੰਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ-ਜਾਇਦਾਦ ਆਦਿ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਕਾਮਾਕ੍ਸ਼ਯਾ ਪ੍ਰਸਾਦੋ ਮੇ ਕृਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਦਯਾਰ੍ਦ੍ਰਯਾ । ਰਘੁਨਾਥਮੁਖਾਂਭੋਜਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯੇਦ੍ਯ ਸਕੁਟੁਂਬਕਃ
ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਪਿਘਲ ਕੇ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਅੱਜ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਰਘੁਨਾਥ ਜੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਸਕੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਤਿ ਵੀਰੇ ਤੁ ਸੁਮਦੇ ਪਾਰ੍ਥਿਵੋਤ੍ਤਮੇ । ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਕਥਯਾਮਾਸ ਰਘੁਨਾਥਗੁਣੋਦਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਡੇ ਬੀਰ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਰਾਜਾ ਸੁਮਦ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਰਘੁਨਾਥ ਜੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੱਸ ਦਿਤੀਆਂ।
ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤ੍ਯ ਰਘੁਨਾਥਾਨੁਜਃ ਪਰਮ੍ । ਗਂਤੁਂ ਚਕਾਰ ਧਿषਣਾਂ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਹ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਰਹਿ ਕੇ, ਰਘੁਨਾਥ ਜੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ਸੀ, ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸੁਮਦਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਰਾਜ੍ਯੇऽਭ੍ਯषੇਚਯਤ੍ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇਨ ਮਹਾਰਾਜ੍ਞਾ ਪੁष੍ਕਲੇਨਾਨੁਮੋਦਿਤਃ
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਸੁਮਦ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਤੇ ਪੁਸ਼ਕਲ ਨੇ ਵੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਵਾਸਾਂਸਿ ਬਹੁਰਤ੍ਨਾਨਿ ਧਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸੇਵਕੇਭ੍ਯੋऽਸੌ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਥੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੱਪੜੇ, ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦਿੱਤੀ।
ਤਤੋ ਗਮਨਮਾਰੇਭੇ ਮਂਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਬਹੁਵਿਤ੍ਤਮੈਃ । ਪਤ੍ਤਿਭਿਰ੍ਵਾਜਿਭਿਰ੍ਨਾਗੈਃ ਸਦਸ਼੍ਵੈਰਥ ਕੋਟਿਭਿਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੌਲਤ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਬੇਅੰਤ ਚੰਗੀਆਂ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਸਹਿਤਸ੍ਤੇਨ ਸੁਮਦੇਨ ਧਨੁਰ੍ਭृਤਾ । ਜਗਾਮ ਮਾਰ੍ਗੇ ਵਿਹਸਨ੍ਰਘੁਨਾਥਪ੍ਰਤਾਪਭृਤ੍
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਸੁਮਦ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਰਸਤੇ ਤੇ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਘੁਨਾਥ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਉਚਾਰਦਾ ਹੋਇਆ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਪਯੋष੍ਣੀਤੀਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਜਗਾਮ ਸ ਹਯੋਤ੍ਤਮਃ । ਪृष੍ਠਤੋऽਨੁਯਯੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੋਧਾ ਵੈ ਹਯਰਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਪਯੋਸ਼ਣੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘੋੜਾ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ, ਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਚਲੇ।
ਆਸ਼੍ਰਮਾਨ੍ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨृषੀਣਾਂ ਸੁਤਪੋਭृਤਾਮ੍ । ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ृਣ੍ਵਾਨੋ ਰਘੁਨਾਥਗੁਣੋਦਯਮ੍
ਉਹ ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਤਪੱਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਦਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਰਘੁਨਾਥ ਜੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀਆਂ ਵਡਿਆਈਆਂ ਸੁਣਦਾ ਗਿਆ।
ਏष ਧੀਮਾਨ੍ਹਰਿਰ੍ਯਾਤਿ ਹਰਿਣਾ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਹਰਿਭਿਰ੍ਹਰਿਭਕ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਹਰਿਵਰ੍ਯਾਨੁਗੈਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਇਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹਰੀ, ਹਰੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਂਦਰਾਂ, ਹਰੀ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼ृਣ੍ਵਞ੍ਛੁਭਾ ਵਾਚੋ ਮੁਨੀਨਾਂ ਪਰਿਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਤੁਤੋष ਭਕ੍ਤ੍ਯੁਤ੍ਕਲਿਤਚਿਤ੍ਤਵृਤ੍ਤਿਭृਤਾਂ ਮਹਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਲਮਈ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਚਲਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚਾਸ਼੍ਰਮਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਜਨਜਂਤੁਸਮਾਕੁਲਮ੍ । ਵੇਦਧ੍ਵਨਿਹਤਾਸ਼ੇषਾ ਮਂਗਲਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਂ ਨृਣਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਾਰੀ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਹਵਿਰ੍ਧੂਮ ਪਵਿਤ੍ਰਿਤਨਭੋਖਿਲਮ੍ । ਮੁਨਿਵਰ੍ਯਕृਤਾਨੇਕ ਯਾਗਯੂਪਸੁਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਹਵਨ ਦੀਆਂ ਅੱਗੀਆਂ ਤੋਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਧੂੰਏਂ ਨੇ ਸਾਰਾ ਅਸਮਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਥਾਂ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਕਈ ਯੱਗ ਦੇ ਥਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।
ਯਤ੍ਰ ਗਾਵਸ੍ਤੁ ਹਰਿਣਾ ਪਾਲ੍ਯਂਤੇ ਪਾਲਨੋਚਿਤਾਃ । ਮੂषਕਾ ਨ ਖਨਂਤ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਬਿਡਾਲਸ੍ਯ ਭਯਾਦ੍ਬਿਲਮ੍
ਉਥੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਂਦਰ ਵਲੋਂ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਚੂਹੇ ਇੱਥੇ ਬਿੱਲ ਨਹੀਂ ਖੋਦਦੇ, ਬਿੱਲੀ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ।
ਮਯੂਰੈਰ੍ਨਕੁਲੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਕ੍ਰੀਡਂਤਿ ਫਣਿਨੋਨਿਸ਼ਮ੍ । ਗਜੈਃ ਸਿਂਹੈਰ੍ਨਿਤ੍ਯਮਤ੍ਰ ਸ੍ਥੀਯਤੇ ਮਿਤ੍ਰਤਾਂ ਗਤੈਃ
ਉਥੇ ਮੋਰ ਤੇ ਨੀਵਾਂ ਰਾਤ ਦਿਨ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹਨ; ਹਾਥੀ ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਇੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਏਣਾਸ੍ਤਤ੍ਰਤ੍ਯ ਨੀਵਾਰਭਕ੍ਸ਼ਣੇषੁ ਕृਤਾਦਰਾਃ । ਨ ਭਯਂ ਕੁਰ੍ਵਤੇ ਕਾਲਾਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਮੁਨਿਵृਂਦਕੈਃ
ਉਥੇ ਕਾਲੀਆਂ (ਹਿਰਣ) ਜੰਗਲੀ ਚੌਲ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦਾ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ।
ਗਾਵਃ ਕੁਂਭਸਮੋਧਸ੍ਕਾ ਨਂਦਿਨੀ ਸਮਵਿਗ੍ਰਹਾਃ । ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਚਰਣੋਤ੍ਥੇਨ ਰਜਸੇਲਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰਿਤਾਮ੍
ਉਥੇ ਗਾਂਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਥਣ ਘੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਜਸੇ ਨੰਦਿਨੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।