ਧਨ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮ੍ਮ ਚ ਤੇ ਜਨ੍ਮ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਨੈਵ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਏਵਂ ਤੇ ਕਰ੍ਮਣਾ ਸਾਧੋ ਚੋਦ੍ਧਾਰਂ ਕੁਰੁषੇ ਕੁਲਮ੍
ਤੇਰਾ ਕਰਮ ਤੇ ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਧੰਨ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਐਸੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਨਾਲ, ਨੇਕ ਬੰਦੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰਾਣੇ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਤਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣੇ ਵਿਮਾਨਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍ । ਆਗਤਂ ਹਰਿਗਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਮ੍
ਸੂਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁੰਦਰ ਰਥ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਗਰੁੜ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯ ਕੁਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਸ ਸ਼੍ਵਪਾਕਪੁਰੋਹਿਤਮ੍ । ਰਥੇ ਚਾਰੋਪਯਾਮਾਸ ਸ਼ਂਖਪਦ੍ਮਧਰਃ ਸ੍ਵਯਂ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੂਜਾਰੀ ਕੁੱਤਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੀ ਸੀ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਕਮਲ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਰਥ 'ਤੇ ਚਾੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ਹਰਿਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਗਤੋ ਵੈਕੁਂਠਮਂਦਿਰਮ੍ । ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਥੌ ਚਿਰਂ ਤੇ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਭੋਗਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਮ੍
ਹਰਿ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਹੇ ਤੇ ਬੜੀ ਔਖੀ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਾਣਦਿਆਂ ਰਹੇ।
ਵਚਨਂ ਲਂਘਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਯਸ੍ਤੁ ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕਰਮ੍ । ਸਕੁਲੋ ਨਿਰਯਂ ਯਾਤਿ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਜੇਹੜਾ ਕੋਈ ਇਹ ਹੁਕਮ ਟੋੜਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਸੱਚ ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।
ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਨਂ ਤੁ ਜਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਪਿਤृਦੈਵਤੈਃ । ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮੋ ਗृਹਂ ਤਸ੍ਯ ਭੀਤ੍ਯਾ ਯਾਤਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹਦੇ ਘਰ ਦਾ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਪਿਤਰਾਂ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਡਰ ਕਰਕੇ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਘਰ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਤ੍ਵਾਸ਼ਾਂ ਯੋ ਜਨਃ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨੈਰਾਸ਼੍ਯਂ ਚੈਵ ਮੂਢਧੀਃ । ਸ ਸ੍ਵਕਾਨ੍ਕੋਟਿਪੁਰੁषਾਨ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਨਰਕਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਆਸ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਫਿਰ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਆਪਣੇ ਲੱਖਾਂ ਪਰਿਵਾਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਚਨਂ ਲਂਘਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਲਂਘਤਿ । ਨृਪਾਗ੍ਨਿਤਸ੍ਕਰੈਰ੍ਵਿਪ੍ਰ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਜੇਹੜਾ ਇਹ ਹੁਕਮ ਟੋੜਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਧਰਮ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜੇ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਚੋਰਾਂ ਵਲੋਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਤੇ ਸੱਚ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੋਤ੍ਤਰਮਿਮਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋਤ੍ਤਰਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਿਹਾਮੁਤ੍ਰ ਕृष੍ਣਾਖ੍ਯਂ ਧਾਮ ਚੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜੇਹੜਾ ਇਹ ਸੁਗੰਧਤ ਸੁਨੇਹਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਸੁੱਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਦਿਆਂ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਗਣੇਸ਼ਾਯ ਨਮਃ। ਸ਼੍ਰੀਕੁਲਦੇਵਤਾਯੈ ਨਮਃ। ਸ਼੍ਰੀਗੁਰੁਚਰਣਾਰਵਿਂਦਾਭ੍ਯਾਂ ਨਮਃ । ਨਾਰਾਯਣਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਨਰਂ ਚੈਵ ਨਰੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਦੇਵੀਂਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਵ੍ਯਾਸਂ ਤਤੋ ਜਯਮੁਦੀਰਯੇਤ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼੍ਰੀ ਕੁਲ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨ ਕਮਲਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ, ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਜਿੱਤ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਹੋਵੇ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ। ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਹਾਭਾਗ ਸ੍ਵਰ੍ਗਖਂਡਂ ਮਨੋਹਰਮ੍ । ਤ੍ਵਤ੍ਤੋऽਧੁਨਾ ਵਦਾਯੁष੍ਮਞ੍ਛ੍ਰੀਰਾਮਚਰਿਤਂ ਹਿ ਨਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸਵਰਗ ਵਾਲਾ ਮਨਮੋਹਣ ਭਾਗ ਪੂਰਾ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਅਥੈਕਦਾ ਧਰਾਧਾਰਂ ਪृष੍ਟਵਾਨ੍ਭੁਜਗੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਵਾਤ੍ਸ੍ਯਾਯਨੋ ਮੁਨਿਵਰਃ ਕਥਾਮੇਤਾਂ ਸੁਨਿਰ੍ਮਲਾਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵਾਤਸਿਆਨ ਨਾਮਕ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ ਨੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਵਾਤ੍ਸ੍ਯਾਯਨ ਉਵਾਚ। ਸ਼ੇषਾਸ਼ੇष ਕਥਾਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਗਲਯਾਦਿਕਾਃ । ਭੂਗੋਲਸ਼੍ਚ ਖਗੋਲਸ਼੍ਚ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਿਨਿਰ੍ਣਯਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਤਸਿਆਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਲੈਣ ਤੇ ਹੋਰ ਕਥਾਵਾਂ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਗੋਲ, ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਗੋਲ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੁਣੀ ਹੈ।
ਮਹਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਦਿਸृष੍ਟੀਨਾਂ ਪृਥਕ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਨਿਰ੍ਣਯਃ । ਨਾਨਾਰਾਜਚਰਿਤ੍ਰਾਣਿ ਕਥਿਤਾਨਿ ਤ੍ਵਯਾਨਘ
ਮਹਾਨ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਵੱਖਰੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਸੂਰ੍ਯਵਂਸ਼ਭਵਾਨਾਂ ਚ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਚਾਰਿਤ੍ਰਮਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਨੇਕਮਹਾਪਾਪਹਰਾ ਰਾਮਕृਤਾ ਕਥਾ
ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਅਚੰਭੇ ਕਰਤੱਬ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਦੱਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਵੀਰਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਹਯਮੇਧਕਥਾ ਸ਼੍ਰੁਤਾ । ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤੋ ਮਯਾ ਤ੍ਵਤ੍ਤਸ੍ਤਾਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸਵਿਸ੍ਤਰਾਮ੍
ਉਸ ਵੱਡੇ ਬੀਰ ਰਾਮ ਦੀ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਸਂਸ੍ਮृਤਾ ਚੋਕ੍ਤਾ ਮਹਾਪਾਤਕਹਾਰਿਣੀ । ਚਿਂਤਿਤਾਰ੍ਥਪ੍ਰਦਾਤ੍ਰੀ ਚ ਭਕ੍ਤਚਿਤ੍ਤਪ੍ਰਤੋषਦਾ
ਉਹ ਕਥਾ, ਜੋ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਚਾਹੀਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਧਨ੍ਯੋਸਿ ਦ੍ਵਿਜਵਰ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਯਸ੍ਯ ਤੇ ਮਤਿਰੀਦृਸ਼ੀ । ਰਘੁਵੀਰਪਦਦ੍ਵਂਦ੍ਵ ਮਕਰਂਦ ਸ੍ਪृਹਾਵਤੀ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੈਂ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਬੀਰ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਲ ਤਰਸਦਾ ਹੈ।
ਵਦਂਤਿ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਾਧੂਨਾਂ ਸਂਗਮਂ ਵਰਮ੍ । ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਕਰੀ ਰਘੁਨਾਥਕਥਾ ਭਵੇਤ੍
ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੰਗਿਆਂ ਦਾ ਸੰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਘੁਨਾਥ ਦੀ ਕਥਾ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਾ ਮੇऽਨੁਗ੍ਰਹਃ ਸृष੍ਟੋ ਯਦ੍ਰਾਮਃ ਸ੍ਮਾਰਿਤਃ ਪੁਨਃ । ਸੁਰਾਸੁਰਕਿਰੀਟੌਘ ਮਣਿਨੀਰਾਜਿਤਾਂਘ੍ਰਿਕਃ
ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਮ ਫਿਰ ਯਾਦ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮੋਤੀ ਜੜੇ ਮੁਕੁਟ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਰਾਵਣਾਰਿਕਥਾ ਵਾਰ੍ਦ੍ਧੌ ਮਸ਼ਕੋ ਮਾਦृਸ਼ਃ ਕਿਯਾਨ੍ । ਯਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ਦੇਵਾ ਮੋਹਿਤਾ ਨ ਵਿਦਂਤ੍ਯਪਿ
ਰਾਵਣ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਮੱਛਰ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਸਮਝ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਤਥਾਪਿ ਭੋ ਮਯਾ ਤੁਭ੍ਯਂ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ੍ਵੀਯਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ । ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਸ੍ਵਗਤਿਂ ਸ਼੍ਰਿਤ੍ਵਾ ਖੇ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਸੁਵਿਸ੍ਤਰੇ
ਫਿਰ ਵੀ, ਭਾਈ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਹਨ।
ਚਰਿਤਂ ਰਘੁਨਾਥਸ੍ਯ ਸ਼ਤਕੋਟਿਪ੍ਰਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ । ਯੇषਾਂ ਵੈ ਯਾਦृਸ਼ੀ ਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤੇ ਵਦਂਤ੍ਯੇਵ ਤਾਦृਸ਼ਮ੍
ਰਘੁਨਾਥ ਦੇ ਕੰਮ ਲੱਖਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਹਨ। ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਰਘੁਨਾਥਸਤੀਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਮਦ੍ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਨਿਰ੍ਮਲੀਮਸਾਮ੍ । ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਸ੍ਵਸਂਪਰ੍ਕਾਤ੍ਕਨਕਂ ਤ੍ਵਨਲੋ ਯਥਾ
ਰਘੁਨਾਥ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਕੀਰਤੀ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੰਗ ਨਾਲ ਇੰਝ ਸਾਫ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਚੋਖਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਮੁਨਿਵਰਂ ਧ੍ਯਾਨਸ੍ਤਿਮਿਤਲੋਚਨਃ । ਜ੍ਞਾਨੇਨਾਲੋਕਯਾਂਚਕ੍ਰੇ ਕਥਾਂ ਲੋਕੋਤ੍ਤਰਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੂੰ, ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਸੁਭਾਗੀ ਤੇ ਉੱਚੀ ਕਹਾਣੀ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਗਦ੍ਗਦਸ੍ਵਰਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਮਹਾਹਰ੍षਾਂਕਿਤਾਂਗਕਃ । ਕਥਯਾਮਾਸ ਵਿਸ਼ਦਾਂ ਕਥਾਂ ਦਾਸ਼ਰਥੇਃ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਰੁੱਕ ਗਈ, ਸਰੀਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਫਿਰ ਸਾਫ ਸਾਫ ਦਾਸਰਥੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਲਂਕੇਸ਼੍ਵਰੇ ਵਿਨਿਹਤੇ ਦੇਵਦਾਨਵਦੁਃਖਦੇ । ਅਪ੍ਸਰੋਗਣਵਕ੍ਤ੍ਰਾਬ੍ਜਚਂਦ੍ਰਮਃ ਕਾਂਤਿਹਰ੍ਤਰਿ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਕੰਵਲ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਚਾਂਦਨੀ ਖੋਹ ਲਈ ਗਈ।
ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਖਂ ਪ੍ਰਾਪੁਰਿਂਦ੍ਰ ਪ੍ਰਭृਤਯਸ੍ਤਦਾ । ਸੁਖਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਦਾਸਵਤ੍ਪ੍ਰਣਤਿਂ ਗਤਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਆ ਗਏ। ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਨੌਕਰਾਂ ਵਾਂਗ ਝੁਕ ਗਏ।
ਲਂਕਾਯਾਂ ਚ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪ੍ਯ ਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਂ ਬਿਭੀषਣਮ੍ । ਸੀਤਯਾਸਹਿਤੋ ਰਾਮਃ ਪੁष੍ਪਕਂ ਸਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਹਨੁਮਤ੍ਸੀਤਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੈਃ ਸਂਯੁਤਸ੍ਤਦਾ । ਬਿਭੀषਣੋऽਪਿ ਸਚਿਵੈਰਨ੍ਵਗਾਦ੍ਵਿਰਹੋਤ੍ਸੁਕਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੁਗਰੀਵ, ਹਨੂਮਾਨ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਰਾਮ ਜੀ ਸਾਥੀ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤਲਪ ਵਿੱਚ, ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ।