ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ। ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਮਹ੍ਯਂ ਦੇਹਿ ਕਨ੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਭਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍ । ਵਿਲਂਬੇ ਬਹੁਵਿਘ੍ਨਂ ਸ੍ਯਾਦਿਤਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਸਮਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੀ ਚੰਗੀ ਧੀ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇ। ਦੇਰੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਗੱਲ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਆਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਵੀਰਵਿਕ੍ਰਮ ਉਵਾਚ। ਤੁਭ੍ਯਂ ਸ਼੍ਵਃ ਕਨ੍ਯਕਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਨਾਸ੍ਤਿ ਚਾਨ੍ਯਥਾ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਚ ਕਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪੁਰੁषਾਧਮਃ
ਵੀਰਵਿਕ੍ਰਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਕੱਲ੍ਹ ਮੈਂ ਧੀ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਾੜਾ ਆਦਮੀ ਵਾਅਦਾ ਨਹੀਂ ਤੋੜਦਾ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਕृष੍ਣਸ਼ਰ੍ਮਾਣਂ ਚਾਹੂਯਾਕਥਯਨ੍ਮੁਨੇ । ਪੁਰੋਹਿਤਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਂਵਿਦਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਸੂਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਕਥਂ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਤੇ ਕਨ੍ਯਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਯ ਦਾਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ । ਅਜ੍ਞਾਤਾਯਾਕੁਲੀਨਾਯ ਨ ਦਦਸ੍ਵ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਇਕ ਸ਼ੂਦਰ, ਅਣਜਾਣ ਤੇ ਕੁਲ-ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਪਛਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ? ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਐਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨਾ ਦੇ।
ਊਚੁਸ੍ਤਜ੍ਜਾਤਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜਨਕਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤਪੋਧਨ । ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਵਚਨਂ ਤਾਤ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਵੀਰਵਿਕ੍ਰਮ
ਉਸ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਪਿਓ ਆਦਿਕ, ਆਖਣ ਲੱਗੇ: ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਵੀਰਵਿਕ੍ਰਮ।
ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਕੁਲਂ ਯਸ੍ਯ ਦੇਸ਼ਗੋਤ੍ਰਧਨਂ ਤਥਾ । ਸ਼ੀਲਂ ਵਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾ ਸ੍ਵਜਨੈਰ੍ਨ ਚ ਦੀਯਤੇ
ਜਿਸਦਾ ਕੁਲ, ਦੇਸ, ਗੋਤ, ਦੌਲਤ, ਸੁਭਾਉ ਤੇ ਉਮਰ ਪਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਐਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।
ਸ ਉਵਾਚ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਦਤ੍ਤਂ ਮੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕਰਮ੍ । ਕਦਾਚਿਦਨ੍ਯਥਾਕਰ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਚ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਨਹੀਂ ਤੋੜ ਸਕਦਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ਸ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਕਨ੍ਯਾਂ ਦਾਤੁਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੇ । ਦृष੍ਟ੍ਵੇਤਿ ਜ੍ਞਾਤਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਸ੍ਮਯਮਦ੍ਭੁਤਂ ਯਯੁਃ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਧੀ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।
ਸਤ੍ਯਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਃ । ਆਵਿਰ੍ਬਭੂਵ ਸਹਸਾ ਚਾਰੁਹ੍ਯ ਗਰੁਡਂ ਮੁਨੇ
ਉਹ ਸੱਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਅਚਾਨਕ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ। ਧਨ੍ਯਂ ਤੇ ਚ ਕੁਲਂ ਧਰ੍ਮੋਧਨ੍ਯਸ੍ਤੇ ਜਨਨੀ ਪਿਤਾ । ਧਨ੍ਯਂ ਤੇ ਵਚਨਂ ਸਤ੍ਯਂ ਧਨ੍ਯਂ ਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕਰਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੇਰਾ ਕੁਲ ਧੰਨ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਧੰਨ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਧੰਨ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਧੰਨ ਹੈ।
ਧਨ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮ੍ਮ ਚ ਤੇ ਜਨ੍ਮ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਨੈਵ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਏਵਂ ਤੇ ਕਰ੍ਮਣਾ ਸਾਧੋ ਚੋਦ੍ਧਾਰਂ ਕੁਰੁषੇ ਕੁਲਮ੍
ਤੇਰਾ ਕਰਮ ਤੇ ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਧੰਨ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਐਸੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਨਾਲ, ਨੇਕ ਬੰਦੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰਾਣੇ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਤਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣੇ ਵਿਮਾਨਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍ । ਆਗਤਂ ਹਰਿਗਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਮ੍
ਸੂਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁੰਦਰ ਰਥ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਗਰੁੜ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯ ਕੁਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਸ ਸ਼੍ਵਪਾਕਪੁਰੋਹਿਤਮ੍ । ਰਥੇ ਚਾਰੋਪਯਾਮਾਸ ਸ਼ਂਖਪਦ੍ਮਧਰਃ ਸ੍ਵਯਂ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੂਜਾਰੀ ਕੁੱਤਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੀ ਸੀ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਕਮਲ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਰਥ 'ਤੇ ਚਾੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ਹਰਿਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਗਤੋ ਵੈਕੁਂਠਮਂਦਿਰਮ੍ । ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਥੌ ਚਿਰਂ ਤੇ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਭੋਗਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਮ੍
ਹਰਿ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਹੇ ਤੇ ਬੜੀ ਔਖੀ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਾਣਦਿਆਂ ਰਹੇ।
ਵਚਨਂ ਲਂਘਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਯਸ੍ਤੁ ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕਰਮ੍ । ਸਕੁਲੋ ਨਿਰਯਂ ਯਾਤਿ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਜੇਹੜਾ ਕੋਈ ਇਹ ਹੁਕਮ ਟੋੜਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਸੱਚ ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।
ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਨਂ ਤੁ ਜਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਪਿਤृਦੈਵਤੈਃ । ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮੋ ਗृਹਂ ਤਸ੍ਯ ਭੀਤ੍ਯਾ ਯਾਤਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹਦੇ ਘਰ ਦਾ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਪਿਤਰਾਂ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਡਰ ਕਰਕੇ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਘਰ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਤ੍ਵਾਸ਼ਾਂ ਯੋ ਜਨਃ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨੈਰਾਸ਼੍ਯਂ ਚੈਵ ਮੂਢਧੀਃ । ਸ ਸ੍ਵਕਾਨ੍ਕੋਟਿਪੁਰੁषਾਨ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਨਰਕਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਆਸ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਫਿਰ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਆਪਣੇ ਲੱਖਾਂ ਪਰਿਵਾਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਚਨਂ ਲਂਘਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਲਂਘਤਿ । ਨृਪਾਗ੍ਨਿਤਸ੍ਕਰੈਰ੍ਵਿਪ੍ਰ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਜੇਹੜਾ ਇਹ ਹੁਕਮ ਟੋੜਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਧਰਮ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜੇ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਚੋਰਾਂ ਵਲੋਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਤੇ ਸੱਚ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੋਤ੍ਤਰਮਿਮਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋਤ੍ਤਰਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਿਹਾਮੁਤ੍ਰ ਕृष੍ਣਾਖ੍ਯਂ ਧਾਮ ਚੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜੇਹੜਾ ਇਹ ਸੁਗੰਧਤ ਸੁਨੇਹਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਸੁੱਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਦਿਆਂ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਗਣੇਸ਼ਾਯ ਨਮਃ। ਸ਼੍ਰੀਕੁਲਦੇਵਤਾਯੈ ਨਮਃ। ਸ਼੍ਰੀਗੁਰੁਚਰਣਾਰਵਿਂਦਾਭ੍ਯਾਂ ਨਮਃ । ਨਾਰਾਯਣਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਨਰਂ ਚੈਵ ਨਰੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਦੇਵੀਂਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਵ੍ਯਾਸਂ ਤਤੋ ਜਯਮੁਦੀਰਯੇਤ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼੍ਰੀ ਕੁਲ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨ ਕਮਲਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ, ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਜਿੱਤ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਹੋਵੇ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ। ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਹਾਭਾਗ ਸ੍ਵਰ੍ਗਖਂਡਂ ਮਨੋਹਰਮ੍ । ਤ੍ਵਤ੍ਤੋऽਧੁਨਾ ਵਦਾਯੁष੍ਮਞ੍ਛ੍ਰੀਰਾਮਚਰਿਤਂ ਹਿ ਨਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸਵਰਗ ਵਾਲਾ ਮਨਮੋਹਣ ਭਾਗ ਪੂਰਾ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਅਥੈਕਦਾ ਧਰਾਧਾਰਂ ਪृष੍ਟਵਾਨ੍ਭੁਜਗੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਵਾਤ੍ਸ੍ਯਾਯਨੋ ਮੁਨਿਵਰਃ ਕਥਾਮੇਤਾਂ ਸੁਨਿਰ੍ਮਲਾਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵਾਤਸਿਆਨ ਨਾਮਕ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ ਨੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਵਾਤ੍ਸ੍ਯਾਯਨ ਉਵਾਚ। ਸ਼ੇषਾਸ਼ੇष ਕਥਾਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਗਲਯਾਦਿਕਾਃ । ਭੂਗੋਲਸ਼੍ਚ ਖਗੋਲਸ਼੍ਚ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਿਨਿਰ੍ਣਯਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਤਸਿਆਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਲੈਣ ਤੇ ਹੋਰ ਕਥਾਵਾਂ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਗੋਲ, ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਗੋਲ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੁਣੀ ਹੈ।
ਮਹਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਦਿਸृष੍ਟੀਨਾਂ ਪृਥਕ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਨਿਰ੍ਣਯਃ । ਨਾਨਾਰਾਜਚਰਿਤ੍ਰਾਣਿ ਕਥਿਤਾਨਿ ਤ੍ਵਯਾਨਘ
ਮਹਾਨ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਵੱਖਰੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਸੂਰ੍ਯਵਂਸ਼ਭਵਾਨਾਂ ਚ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਚਾਰਿਤ੍ਰਮਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਨੇਕਮਹਾਪਾਪਹਰਾ ਰਾਮਕृਤਾ ਕਥਾ
ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਅਚੰਭੇ ਕਰਤੱਬ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਦੱਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਵੀਰਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਹਯਮੇਧਕਥਾ ਸ਼੍ਰੁਤਾ । ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤੋ ਮਯਾ ਤ੍ਵਤ੍ਤਸ੍ਤਾਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸਵਿਸ੍ਤਰਾਮ੍
ਉਸ ਵੱਡੇ ਬੀਰ ਰਾਮ ਦੀ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਸਂਸ੍ਮृਤਾ ਚੋਕ੍ਤਾ ਮਹਾਪਾਤਕਹਾਰਿਣੀ । ਚਿਂਤਿਤਾਰ੍ਥਪ੍ਰਦਾਤ੍ਰੀ ਚ ਭਕ੍ਤਚਿਤ੍ਤਪ੍ਰਤੋषਦਾ
ਉਹ ਕਥਾ, ਜੋ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਚਾਹੀਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਧਨ੍ਯੋਸਿ ਦ੍ਵਿਜਵਰ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਯਸ੍ਯ ਤੇ ਮਤਿਰੀਦृਸ਼ੀ । ਰਘੁਵੀਰਪਦਦ੍ਵਂਦ੍ਵ ਮਕਰਂਦ ਸ੍ਪृਹਾਵਤੀ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੈਂ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਬੀਰ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਲ ਤਰਸਦਾ ਹੈ।
ਵਦਂਤਿ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਾਧੂਨਾਂ ਸਂਗਮਂ ਵਰਮ੍ । ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਕਰੀ ਰਘੁਨਾਥਕਥਾ ਭਵੇਤ੍
ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੰਗਿਆਂ ਦਾ ਸੰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਘੁਨਾਥ ਦੀ ਕਥਾ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਾ ਮੇऽਨੁਗ੍ਰਹਃ ਸृष੍ਟੋ ਯਦ੍ਰਾਮਃ ਸ੍ਮਾਰਿਤਃ ਪੁਨਃ । ਸੁਰਾਸੁਰਕਿਰੀਟੌਘ ਮਣਿਨੀਰਾਜਿਤਾਂਘ੍ਰਿਕਃ
ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਮ ਫਿਰ ਯਾਦ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮੋਤੀ ਜੜੇ ਮੁਕੁਟ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ।