ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਧਨਦਾਰਪੁਤ੍ਰਨਿਰਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇऽਧਮਾਸ੍ਤੇऽਪਿ ਹਿ । ਸ਼੍ਰੀਗੋਵਿਂਦਪਦਾਰਵਿਂਦਸ਼ਰਣਾਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਭਵਂਤਿ ਦ੍ਵਿਜ
ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਰ ਲੋਕ ਧਨ, ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਮਪਿ ਦੇਵਕਰਂ ਕਰੁਣਾਕਰਸ੍ਥਵਿਰਜਂਗਮਮੁਕ੍ਤਿਕਰਂ ਪਰਮ੍ । ਅਤਿਚਰਂਤ੍ਯਪਰਾਧਪਰਾ ਜਨਾ ਯ ਇਹ ਤਾਨ੍ਵਪਤਿ ਧ੍ਰੁਵਨਾਮ ਹਿ
ਜੋ ਲੋਕ ਦਇਆਲੂ, ਪੁਰਾਣੇ, ਜੜ-ਚੇਤਨ, ਮੋਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਵੀ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਸਦਾ ਗਲਤ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਦੇ ਕੇ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਾਪਰਾਧਕृਦਪਿ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਹਰਿਸਂਸ਼੍ਰਯਃ । ਹਰੇਰਪ੍ਯਪਰਾਧਾਨ੍ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਪਦਪਾਂਸਨਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਹਰੀ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਕੇ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਹਰੀ ਦਾ ਹੀ ਅਪਮਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਮਾਸ਼੍ਰਯਃ ਕਦਾਚਿਤ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਰਤ੍ਯੇਵ ਸ ਨਾਮਤਃ । ਨਾਮ੍ਨੋ ਹਿ ਸਰ੍ਵਸੁਹृਦੋ ਹ੍ਯਪਰਾਧਾਤ੍ਪਤਤ੍ਯਧਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾਮ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਲਵੇ, ਉਹ ਨਾਮ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਨਾਮ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਮਿੱਤਰ ਵੀ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਦ ਉਵਾਚ। ਕੇ ਤੇऽਪਰਾਧਾ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਨਾਮ੍ਨੋ ਭਗਵਤਃ ਕृਤਾਃ । ਵਿਨਿਘ੍ਨਂਤਿ ਨृਣਾਂ ਕृਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਕृਤਂ ਹ੍ਯਾਨਯਂਤਿ ਚ
ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਪਾਪ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠਲੇ ਦਰਜੇ ਤੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ?
ਧਰ੍ਮਵ੍ਰਤਤ੍ਯਾਗ ਹੁਤਾਦਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ੁਭਕ੍ਰਿਯਾ ਸਾਮ੍ਯਮਪਿ ਪ੍ਰਮਾਦਃ । ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨੋ ਵਿਮੁਖੋऽਪ੍ਯਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਯਸ਼੍ਚੋਪਦੇਸ਼ਃ ਸ਼ਿਵਨਾਮਾਪਰਾਧਃ
ਧਰਮ, ਵਰਤ, ਯੱਗ ਤੇ ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਧਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਨਾਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਣਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ, ਨਾ ਸੁਣਨਾ ਜਾਂ ਗਲਤ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਿਵਾ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਅਪਮਾਨ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਪਿ ਨਾਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਯਃ ਪ੍ਰੀਤਿਰਹਿਤੋऽਧਮਃ । ਅਹਂ ਮਮਾਦਿ ਪਰਮੋ ਨਾਮ੍ਨਿ ਸੋऽਪ੍ਯਪਰਾਧਕृਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮੇਰਾ-ਮੇਰਾ ਵਿਚ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਨਾਮ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਨਾਰਦ ਸ਼ਂਕਰੇਣ ਕृਪਯਾ ਮਹ੍ਯਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਪਰਂ । ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਨਾਮਸੁਖਾਵਹਂ ਭਗਵਤੋ ਵਰ੍ਜ੍ਯਂ ਸਦਾ ਯਤ੍ਨਤਃ । ਯੇ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਵਰ੍ਜਯਂਤਿ ਸਹਸਾ ਨਾਮ੍ਨੋऽਪਰਾਧਾਨ੍ਦਸ਼ । ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਮਾਤਰਮਪ੍ਯਭੋਜਨਪਰਾਃ ਖਿਦ੍ਯਂਤਿ ਤੇ ਬਾਲਵਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਨਾਮ, ਜੋ ਸੁਖ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਸਦਾ ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਨਾਮ ਦੇ ਦਸ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਤੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਵੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪਰਾਧਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ਹਿ ਨਾਮ੍ਨਿ ਜਪ੍ਤਂ ਸਦਾ ਚਰ । ਨਾਮ੍ਨੈਵ ਤਵ ਦੇਵਰ੍षੇ ਸਰ੍ਵਂ ਸੇਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ਨਾਨ੍ਯਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਾਮ ਦੇ ਗੁਨਾਹਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਹਨ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਦ ਉਵਾਚ। ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰ ਪ੍ਰਿਯ ਸਾਹਸਾਨਾਂ ਵਿਵੇਕਵੈਰਾਗ੍ਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਨਾਮ੍ । ਦੇਹਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਾਤ੍ਮਪਰਾਯਣਾਨਾਂ ਮੁਕ੍ਤਾਪਰਾਧਾਃ ਪ੍ਰਭਵਂਤਿ ਨਃ ਕਥਮ੍
ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਜੀ, ਦੱਸੋ, ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹਨ, ਅਕਲ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹਨ, ਸਰੀਰ, ਸੁਖ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲਾਭ ਲਈ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗੁਨਾਹਾਂ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਸ਼੍ਰੀਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰ ਉਵਾਚ। ਜਾਤੇ ਨਾਮਾਪਰਾਧੇ ਤੁ ਪ੍ਰਮਾਦੇ ਤੁ ਕਥਂਚਨ । ਸਦਾ ਸਂਕੀਰ੍ਤਯਨ੍ਨਾਮ ਤਦੇਕਸ਼ਰਣੋ ਭਵੇਤ੍
ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਮ ਦਾ ਗੁਨਾਹ ਹੋ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਾਮ ਜਪੇ ਤੇ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲਏ।
ਨਾਮਾਪਰਾਧਯੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਨਾਮਾਨ੍ਯੇਵ ਹਰਂਤ੍ਯਘਮ੍ । ਅਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਿ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਤਾਨ੍ਯੇਵਾਰ੍ਥ ਕਰਾਣਿ ਯਤ੍
ਜਿਹੜਿਆਂ ਨੇ ਨਾਮ ਦੇ ਗੁਨਾਹ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਹੀ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਰਹਿਣ। ਨਾਮ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁਰਾਦ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਮੈਕਂ ਯਸ੍ਯ ਚਿਹ੍ਨਂ ਸ੍ਮਰਣਪਥਗਤਂ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਮੂਲਂ ਗਤਂ ਵਾ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਵਾऽਸ਼ੁਦ੍ਧਵਰ੍ਣਂ ਵ੍ਯਵਹਿਤਰਹਿਤਂ ਤਾਰਯਤ੍ਯੇਵ ਸਤ੍ਯਮ੍ । ਤਚ੍ਚੇਦ੍ਦੇਹਦ੍ਰਵਿਣਜਨਿਤਾਲੋਭਪਾਖਣ੍ਡ ਮਧ੍ਯੇ । ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਫਲਜਨਕਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਵਾਤ੍ਰ ਵਿਪ੍ਰ
ਨਾਮ, ਚਾਹੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਸੁਣਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਚਾਹੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁੱਧ, ਜੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਨਾਮ ਸਰੀਰ, ਧਨ ਜਾਂ ਲਾਲਚ ਤੇ ਪਖੰਡ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਜਲਦੀ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਹੇ ਮੁਨਿ।
ਇਦਂ ਰਹਸ੍ਯਂ ਪਰਮਂ ਪੁਰਾ ਨਾਰਦ ਸ਼ਂਕਰਾਤ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸਰ੍ਵਾਸ਼ੁਭਹਰਮਪਰਾਧਨਿਵਾਰਕਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ਼, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਅਸ਼ੁਭ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗੁਨਾਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦੁਰ੍ਵਿष੍ਣ੍ਵਭਿਧਾਨਂ ਯੇ ਹ੍ਯਪਰਾਧਪਰਾ ਨਰਾਃ । ਤੇषਾਮਪਿ ਭਵੇਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਪਠਨਾਦੇਵ ਨਾਰਦ
ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਗੁਨਾਹਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਉਹ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਨਾਮ੍ਨੋ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਖਿਲਂ ਪੁਰਾਣੇ ਪਰਿਗੀਯਤੇ । ਤਤਃ ਪੁਰਾਣਮਖਿਲਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਮਾਨਦ
ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਦੀ ਸਾਰੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਆਦਰਨੀਯ, ਤੂੰ ਪੂਰਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣ।
ਪੁਰਾਣਸ਼੍ਰਵਣੇ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਦ੍ਭ੍ਰਾਤਰਨ੍ਵਹਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛਿਵੋ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਸਾਨੁਗਃ
ਭਰਾ, ਜਿਹੜੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਣ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪੁष੍ਕਰੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਸਿਂਧੁਸਂਗਮੇ । ਤਤ੍ਫਲਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਵੈ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਯਃ
ਪੁਸ਼ਕਰ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਾਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਣਾ ਫਲ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਪਠਂਤਿ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤਿ ਚ ਸਮਾਹਿਤਾਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਂ ਲਭਂਤ੍ਯੇਤੇ ਕਪਿਲਾਦਾਨਜਂ ਫਲਮ੍
ਜਿਹੜੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦੇ ਤੇ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਰ ਅੱਖਰ ਦੇ ਬਦਲੇ ਕਪਿਲ ਆਦਿਕ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਧਨਾਰ੍ਥੀ ਲਭਤੇ ਧਨਮ੍ । ਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਲਭਤੇ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥੀ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜਿਸ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਧਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਨ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਗਿਆਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤਿ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਕੋਟਿਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਂ ਖਲੁ । ਪਾਪਜਾਲਂ ਤੁ ਤੇ ਹਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਹਰਿਮਂਦਿਰਮ੍
ਜਿਹੜੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਨੇਕਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਨਾਸ ਕਰ ਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣਵਾਚਕਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਤਃ । ਗੋਭੂਹਿਰਣ੍ਯਵਸ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਗਂਧਪੁष੍ਪਾਦਿਭਿਰ੍ਮੁਨੇ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੁਰਾਣਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਗਉ, ਜਮੀਨ, ਸੋਨਾ, ਕੱਪੜੇ, ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨਿ।
ਕਾਂਸ੍ਯੈਰ੍ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਪਾਤ੍ਰਂ ਜਲਪਾਤ੍ਰਂ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਕਰ੍ਣਕੁਂਡਲਕਂ ਚੈਵ ਮੁਦ੍ਰਿਕਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਨਿਰ੍ਮਿਤਾਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਿੱਤਲ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਤਰ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੜਾ, ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਸਨਂ ਤੁ ਤਥਾ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪੁष੍ਪਮਾਲ੍ਯਂ ਤਪੋਧਨ । ਵਿਤ੍ਤਸ਼ਾਠ੍ਯਂ ਨ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਦਾਨਂ ਹੀਨਫਲਂ ਯਤਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਸਨ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਮਾਲਾ ਵੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਤਪਸਵੀ। ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਕੰਜੂਸੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੰਜੂਸੀ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਘੱਟ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣਂ ਵਾਚਯੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਯੇ । ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਰਜਤਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪੁष੍ਪਮਾਲ੍ਯਂ ਤੁ ਚਂਦਨਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣਾ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸਭ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਕੱਪੜੇ, ਫੁੱਲ, ਮਾਲਾ ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੇਵੇ।
ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯੋ ਪੁਸ੍ਤਕਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਗਚ੍ਛੇਦ੍ਧਰਿਮਂਦਿਰਮ੍ । ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਵਿਧਿਨਾਨੇਨ ਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਪੁਸ੍ਤਕਂ ਚ ਯੇ । ਤੇषਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਲਿਂਪੇਤ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੋऽਰ੍ਚਨਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜ
ਜੋ ਭੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੁਸਤਕ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਰੀ ਪੁਸਤਕ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੋਵਾਰਾ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਚਿੱਤਰਗੁਪਤ ਲਿਖ ਲਵੇ।
ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ। ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤੇ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਕਥਯਸ੍ਵ ਸਮੂਲਕਮ੍ । ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਪਾਲਨੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਖਂਡਨੇ ਕਿਂ ਚ ਕਿਲ੍ਬਿषਮ੍
ਸ਼ੌਣਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਵਚਨ ਨਿਭਾਉਣ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਚਨ ਤੋੜਣ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਅਨृਤੇ ਸ਼ਪਥੇ ਕਿਂ ਵਾ ਸਤ੍ਯੇ ਕਿਂਚਿਦ੍ਭਵੇਨ੍ਮੁਨੇ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕਿਂਕਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਕृਪਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕृਪਾਰ੍ਣਵ
ਹੇ ਮੂਹਤਸਦਕ, ਜੇ ਕੋਈ ਝੂਠੀ ਜਾਂ ਸੱਚੀ ਕਸਮ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਜੇ ਕੋਈ ਸਹਾਇਕ ਨੂੰ ਦੱਖਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਕਥਯਾਮਿ ਸਮੂਲਤਃ । ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਤ੍ਵਮਗ੍ਰ੍ਯੋऽਸਿ ਸਰ੍ਵਲੋਕਹਿਤੇ ਰਤਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ।
ਸ਼੍ਰੀਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰ ਉਵਾਚ। ਸਤਾਂ ਨਿਂਦਾ ਨਾਮ੍ਨਃ ਪਰਮਮਪਰਾਧਂ ਵਿਤਨੁਤੇ । ਯਤਃ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਯਾਂਤਂ ਕਥਮੁ ਸਹਤੇ ਤਦ੍ਵਿਗਰ੍ਹਾਮ੍ । ਸ਼ੁਭਸ੍ਯ* ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੋਰ੍ਯ ਇਹ ਗੁਣਨਾਮਾਦਿਸਕਲਂ । ਧਿਯਾਭਿਨ੍ਨਂ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਸ ਖਲੁ ਹਰਿਨਾਮਾਹਿਤਕਰਃ ੧੫ *[ਕਹੀਂ-(ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ)]। ਗੁਰੋਰਵਜ੍ਞਾ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਨਿਂਦਨਂ ਤਥਾਰ੍ਥਵਾਦੋ ਹਰਿਨਾਮ੍ਨਿ ਕਲ੍ਪਨਮ੍ । ਨਾਮਾਪਰਾਧਸ੍ਯ ਹਿ ਪਾਪਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਯਮੈਰ੍ਹਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਃ
ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨੀ, ਇਹ ਨਾਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਮਾਣ ਪਾ ਚੁੱਕਾ, ਉਸਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਕੌਣ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ-ਵੱਖਰਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਸ੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਹਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ, ਮੰਨੇ-ਮੁੰਨਿਆਂ ਅਰਥ ਬਣਾਉਣਾ, ਜਾਂ ਹਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਲਈ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੋਂ ਅਰਥ ਘੜਨਾ—ਇਹ ਸਭ ਨਾਮ ਦੇ ਪਾਪ ਹਨ। ਜਿਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮਾੜੀ ਨੀਅਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।