ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ। ਕਥਯਸ੍ਵ ਮੁਨੇ ਸੂਤ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕਲੁषਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਸ਼ੇषਪਂਚਦਿਨਸ੍ਯਾਪਿ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਸ੍ਯਾਨੁਕਂਪਯਾ
ਸ਼ੌਣਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸੂਤ ਮੁਨੀ, ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਮਹਾਨਤਾ ਦੱਸੋ ਜੋ ਮੈਲ ਮਿਟਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਹੀ ਹੋਵੇ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਸ਼ृਣੁ ਸ਼ੌਨਕ ਯਤ੍ਪृष੍ਟਂ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਵੈ ਚੋਰ੍ਜਸ੍ਯ ਸ਼ੇषਪਂਚਦਿਨਸ੍ਯ ਚ
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸ਼ੌਣਕ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਵ੍ਰਤਾਨਾਂ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਪ੍ਰਵਰਂ ਵਿष੍ਣੁਪਂਚਕਮ੍ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਯਃ ਪੂਜਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰੀਹਰਿਂ ਰਾਧਯਾ ਸਹ
ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ, ਸਾਰੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਪੰਜਕਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਰਾਧਾ ਸਮੇਤ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ—
ਗਂਧਪੁष੍ਪੈਰ੍ਧੂਪਦੀਪੈਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧੈਃ ਫਲੈਃ । ਸ ਯਾਤਿ ਵਿष੍ਣੁਸਦਨਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
—ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਗृਹਸ੍ਥੋ ਵਾ ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥੋऽਥਵਾ ਯਤਿਃ । ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪਰਂ ਸ੍ਥਾਨਮਕृਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਪਂਚਕਮ੍
ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਘਰਵਾਲਾ, ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਜਾਂ ਸੰਨਿਆਸੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਪੰਜਕਾ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਵਿष੍ਣੁਪਂਚਕਮ੍ । ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤੁ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਪੰਜਕਾ ਸਭ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਣ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ; ਜੋ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਰਗਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਃ ਪੁਰਤੋ ਵਿਪ੍ਰ ਤੁਲਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਮੀਪਤਃ । ਪ੍ਰਦੀਪਂ ਸਰ੍ਪਿषਾ ਪੂਰ੍ਣਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯੋ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਤਃ
ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਘੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਨਭਸਿ ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਃ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯੈ ਯਾਤਿ ਸ ਵਿष੍ਣੁਮਂਦਿਰਮ੍ । ਪਾਪੀ ਯਾਤਿ ਹਰੇਰ੍ਧਾਮ ਸਤ੍ਯਮੇਤਨ੍ਮਯੋਦਿਤਮ੍
—ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਪਾਪੀ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹਰਿ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਮੇਰੀ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਪਯੇਚ੍ਚਾਚ੍ਯੁਤਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਧੁਕ੍ਸ਼ੀਰਘृਤਾਦਿਭਿਃ । ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਕਿਂ ਨੋ ਹਰਿਃ ਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਸਾਧੁਜਨਾਯ ਵੈ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੂੰ ਸ਼ਹਦ, ਦੁੱਧ, ਘੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹਰਿ ਉਸ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ, ਜਦ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ਂ ਪਰਮਾਨ੍ਨਂ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ । ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸਂਖ੍ਯਾਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਵੈ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਪੁੰਨ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਅਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਹृषੀਕੇਸ਼ਮੇਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਨਿष੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਗੋਮਯਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਮਂਤ੍ਰਵਤ੍ਸਮੁਪਾਸਤੇ
ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੋਬਰ ਨਾਲ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਗੋਮੂਤ੍ਰਂ ਮਂਤ੍ਰਵਦ੍ਭੂਯੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਦ੍ਵ੍ਰਤੀ । ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਤਥਾ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤਥਾ ਦਧਿ
ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਰਤੀ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਗੋਮੂਤਰ ਪੀਵੇ, ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦਹੀ ਲਵੇ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਾਪਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਲਂਘਯਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਰ੍ਦਿਨਮ੍ । ਪਂਚਮੇ ਤੁ ਦਿਨੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪੂਜ੍ਯ ਕੇਸ਼ਵਮ੍
ਚਾਰ ਦਿਨ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸੁੱਧ ਹੋਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਭੋਜਯੇਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੇਭ੍ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ । ਤਤੋ ਨਕ੍ਤਂ ਸਮਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍ਪਂਚਗਵ੍ਯਂ ਸੁਮਂਤ੍ਰਿਤਮ੍
ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਪੰਜਗਵਯ ਸਵਾਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਕਰ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤੋ ਯਃ ਫਲਮੂਲਂ ਚ ਭੋਜਨਮ੍ । ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਧਵਿष੍ਯਂ ਵਾ ਵਿਪ੍ਰ ਯਥੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਹ ਵੈ
ਜੇ ਕੋਈ ਇਹ ਸਭ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਫਲ, ਜੜੀਆਂ ਜਾਂ ਹਵਿਸ੍ਯ ਭੋਜਨ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਃ ਪਂਚਕਂ ਵਿਪ੍ਰ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਸ੍ਤੁਲਸੀਦਲੈਃ । ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਂ ਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸ੍ਵਯਂ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਦਾ ਪੰਜਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਨਾਰਾਇਣ ਪ੍ਰਭੂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ।
ਪੁਰਾ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਦਸ੍ਯੁਵृਤ੍ਤਿਪਰਾਯਣਃ । ਨਾਮ੍ਨਾ ਦਂਡਕਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਨਿਂਦਾਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਦੰਡਕਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ੂਦਰ ਸੀ, ਜੋ ਚੋਰੀ-ਡਾਕੇ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਅਸਤ੍ਯਭਾषੀ ਮਿਤ੍ਰਘ੍ਨੋ ਵੇਸ਼੍ਯਾਵਿਭ੍ਰਮ ਲੋਲੁਪਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਹਾਰੀ ਕ੍ਰੂਰਸ਼੍ਚ ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀਗਮਨੇ ਰਤਃ
ਉਹ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ, ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ, ਵੈਸ਼ਿਆਵ੍ਰਿਤੀ ਵਲ ਲੋਭੀ, ਬ੍ਰਹਮਾਵਸਤੂ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ, ਕਠੋਰ ਸੀ ਤੇ ਪਰਾਈਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਸ਼ਰਣਾਗਤਹਂਤਾ ਚ ਪਾਖਂਡਜਨਸਂਗਭਾਕ੍ । ਗੋਮਾਂਸਾਸ਼ੀ ਸੁਰਾਪਸ਼੍ਚ ਪਰਨਿਂਦਾਕਰਃ ਸਦਾ
ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਗਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਘਾਤੀ ਜ੍ਞਾਤੀਨਾਂ ਵृਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦੀ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਦੁष੍ਟਂ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਤਦ੍ਗृਹੇ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਵੱਟਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਐਸੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—
ਆਗਤਾ ਜ੍ਞਾਤਯਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਪਰਾਯਣਮ੍ । ਜ੍ਞਾਤਯ ਊਚੁਃ। ਰੇ ਰੇ ਮੂਢ ਦੁਰਾਚਾਰ ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤਿਨੀਯਤੇ । ਯਾ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਰ੍ਜਿਤਾ ਪੂਰ੍ਵੈਰਸ੍ਮਾਕਂ ਨਿਰ੍ਮਲੇऽਨ੍ਵਯੇ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਪਾਪਾਂ ਵੱਲ ਲੱਗਣ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ ਆਏ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: 'ਰੇ ਮੂਰਖ ਤੇ ਮਾੜੇ ਚਾਲਾਂ ਵਾਲਿਆ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਇੱਜ਼ਤ ਨੂੰ ਮਿੱਟਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।'
ਇਤਿ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਅਪਕੀਰ੍ਤਿਭਯਾਦਪਿ । ਪਾਪਿਨਾਂ ਪ੍ਰਵਰਂ ਸਰ੍ਵੇ ਤਤ੍ਯਜੁਸ੍ਤਂ ਕੁਲਾਦਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਬਦਨਾਮੀ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਰੇ ਨੇ ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ, ਕੁਲ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਮਿੱਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋ ਗਤੋ ਮਹਾਰਣ੍ਯਂ ਵਿਨष੍ਟਾਖਿਲ ਵੈਭਵਃ । ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸ ਦਸ੍ਯੁਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਦਸ੍ਯੁਕਰ੍ਮ ਨਿਰਂਤਰਮ੍
ਫਿਰ, ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਧਨ ਗਵਾ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੇ ਡਾਕੂਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਾਕੂਆਂ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਪਥਿ ਪ੍ਰਗਚ੍ਛਤਾਂ ਤੇषਾਂ ਭਯਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰ ਨ ਖਾਦਿਤੁਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਤ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਗਤਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯ ਸ੍ਥਲਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਸਤੇ ਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਡਰ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਫਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਕੁਝ ਵੀ ਖਾ ਨਾ ਸਕੇ ਜੋ ਮਿਲਿਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਣ੍ਯਜਨਾਨ੍ਬਹੂਨ੍ । ਧਾਤ੍ਰੀਮੂਲੇ ਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਵੈष੍ਣਵਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਵੇਖੇ—ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—ਜੋ ਇਕ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਖੜੇ ਸਨ।
ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਦਸ੍ਯਵੋ ਵਿਪ੍ਰ ਗਤਾ ਦਂਡਕਰੋऽਪਿ ਸਃ । ਤੇषਾਂ ਪਰਿਸਰਂ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਾਮਂ ਵੈ ਚਕਾਰ ਹ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਡਾਕੂ, ਦੰਡਕ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਦਂਡਕਰ ਉਵਾਚ। ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਤੋऽਹਂ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਃ ਪ੍ਰਾਣਾ ਯਾਸ੍ਯਂਤਿ ਮੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਦਦਧ੍ਵਂ ਖਾਦਿਤੁਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ
ਦੰਡਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਭੁੱਖਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦੇਵੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਸ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।'
ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਚੋਚੁਸ੍ਤੇ ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਪਰਾਃ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰੇ ਤ੍ਵਂ ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤੇ ਵਿष੍ਣੁਪਂਚਕੇ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: 'ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਭ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿਚ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈਂ।'
ਕਥਮਨ੍ਨਂ ਖਾਦਿਤੁਂ ਤੇ ਵਾਂਛਾ ਤ੍ਵਦ੍ਯ ਹਰੇਰ੍ਦਿਨੇ । ਵਿਸ਼ੇषਂ ਤੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਂਜ੍ਞਾ ਕਾਤੇ ਭਵਤਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
'ਅੱਜ ਹਰਿ ਦੇ ਦਿਨ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ? ਸਾਨੂੰ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਦੱਸ ਕਿ ਤੇਰੀ ਹਾਲਤ ਹੁਣ ਕੀ ਹੈ।'
ਸ ਉਵਾਚ ਮੁਦਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਦਂਡਕਰੋਪ੍ਯਹਮ੍ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਸਮਾਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚੋਦ੍ਧਾਰੋ ਮੇ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: 'ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਵੀ ਦੰਡਕ ਹੈ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਉਧਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?'