ਹृਦਿ ਦਾਮੋਦਰਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਮਂਤ੍ਰਂ ਤਤੋ ਵਦੇਤ੍ । ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਹਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਾਤਃਸ੍ਨਾਨਂ ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨ
ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਮੋਦਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: 'ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਮੈਂ ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਦਾਮੋਦਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਰਾਧਯਾ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਂ । ਨਮਃ ਪਂਕਜਨਾਭਾਯ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਲਸ਼ਾਯਿਨੇ
ਦਾਮੋਦਰ ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਕਮਲ-ਨਾਭ ਵਾਲੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਉੱਤੇ ਵਿਹਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਨਮਸ੍ਤੇ ਰਾਧਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਗृਹਾਣਾਰ੍ਘਂ ਪ੍ਰਸੀਦ ਮੇ । ਸ੍ਨਾਨਂ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਤਤੋ ਵਿਪ੍ਰ ਤਿਲਕਂ ਤੁ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਰਾਧਾ ਸਮੇਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਭੇਟ ਕਬੂਲ ਕਰੋ ਤੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਤੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤਿਲਕ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਪੁਂਡ੍ਰਵਿਹੀਨਸ੍ਤੁ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਰ੍ਮਕਰੋਤਿ ਯਃ । ਨਿष੍ਫਲਂ ਕਰ੍ਮ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਤ੍ਯਮੇਤਨ੍ਮਯੋਚ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਉੱਤਲੇ ਤਿਲਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਫਲ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸੱਚ ਗੱਲ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।
ਯਚ੍ਛਰੀਰਂ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਮੂਰ੍ਧ੍ਵਪੁਂਡ੍ਰਂ ਵਿਨਾ ਕृਤਮ੍ । ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੂਰ੍ਯਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਯੇਤ੍
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਉੱਤਲਾ ਤਿਲਕ ਨਹੀਂ, ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਵੇਖ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਤੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਪੁਂਡ੍ਰਂ ਮृਦਾ ਸ਼ੁਭ੍ਰਂ ਲਲਾਟੇ ਯਸ੍ਯ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਚਾਂਡਾਲੋऽਪਿ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਪੂਜ੍ਯ ਏਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਰਮੂਰ੍ਧ੍ਵਪੁਂਡ੍ਰਂ ਤੁ ਯੇ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਨਰਾਧਮਾਃ
ਜੇ ਚਾਂਡਾਲ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਚਿੱਟਾ ਉੱਤਲਾ ਤਿਲਕ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪੂਜਣ ਯੋਗ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਮੰਦੇ ਲੋਕ ਤਿਲਕ ਟੁੱਟਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਤੇषਾਂ ਲਲਾਟੇ ਸਤਤਂ ਸ਼ੁਨਃਪਾਦੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲੋਦਿਤਂ ਕਰ੍ਮ੍ਮ ਸਮਾਪ੍ਯ ਹਰਿਵਲ੍ਲਭਾਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੁੱਤਾ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੂਜਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤਿਤੋ ਵਿਪ੍ਰ ਤੁਲਸੀਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍ । ਪੌਰਾਣੀਂ ਤੁ ਕਥਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਃ ਸ੍ਥਿਰਮਾਨਸਃ
ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਵਿਪ੍ਰਂ ਵ੍ਰਤੀ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਂ ਯਥਾਵਿਧਿ । ਪਰਾਸਨਂ ਪਰਾਨ੍ਨਂ ਚ ਪਰਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਪਰਾਂਗਨਾਮ੍
ਫਿਰ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਜਿਵੇਂ ਰੀਤ ਹੈ, ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਰਾਏ ਆਸਨ, ਪਰਾਏ ਭੋਜਨ, ਪਰਾਈ ਖੱਟ, ਤੇ ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਦਾ ਵਰ੍ਜਯੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਸੌਵੀਰਕਂ ਤਥਾ ਮਾषਾਨਾਮਿषਂ ਚ ਤਥਾ ਮਧੁ
ਹਮੇਸ਼ਾ, ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੌਵੀਰ, ਮਾਸ਼, ਮਾਸ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜਮਾषਾਦਿਕਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਵ੍ਰਤੀ । ਜਂਬੀਰਮਾਮਿषਂ ਚੂਰ੍ਣਮਨ੍ਨਂ ਪਰ੍ਯ੍ਯੁषਿਤਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਜੋ ਕਾਰਤਿਕ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਮਾਸ਼ ਆਦਿਕ, ਜੰਬੀਰ, ਮਾਸ, ਚੂਰਨ, ਤੇ ਬਿਆਸਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ।
ਧਾਨ੍ਯੇ ਮਸੂਰਿਕਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਗਵਾਂ ਦੁਗ੍ਧਮਨਾਮਿषਮ੍ । ਲਵਣਂ ਭੂਮਿਜਂ ਵਿਪ੍ਰ ਪ੍ਰਾਣ੍ਯਙ੍ਗਮਾਮਿषਂ ਖਲੁ
ਅਨਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸੂਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਮਾਸ ਨਹੀਂ; ਧਰਤੀ ਦਾ ਲੂਣ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਵੀ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਜਕ੍ਰੀਤਾ ਰਸਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜਲਂ ਚਾਲ੍ਪਸਰਃ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਤੁਰ੍ਯਕਾਲੇ ਪਤ੍ਰਾਵਲ੍ਯਾਂ ਚ ਭੋਜਨਮ੍
ਸਾਰੇ ਰਸ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਾਣੀ ਜੋ ਪਤਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ; ਚੌਥੇ ਪਹਿਰ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ, ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਖਾਣਾ।
ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਤੈਲਾਭ੍ਯਂਗਂ ਚ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਛਤ੍ਰਾਕਂ ਨਾਲਿਕਂ ਹਿਂਗੁਂ ਪਲਾਂਡੁਂ ਪੂਤਿਕਾਦਲਮ੍
ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਮਲਿਸ਼ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਛੱਤਰ, ਨਾਰੀਅਲ ਦੀ ਕੋਪ, ਹੀੰਗ, ਪਿਆਜ਼ ਤੇ ਸੜੀ ਹੋਈ ਸਬਜ਼ੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਾਣੀ।
ਲਸ਼ੁਨਂ ਮੂਲਕਂ ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਂ ਤਥੈਵ ਤੁਂਬਿਕਾਫਲਮ੍ । ਕਪਿਤ੍ਥਂ ਚੈਵ ਵृਂਤਾਕਂ ਕੂष੍ਮਾਂਡਂ ਕਾਂਸ੍ਯਭੋਜਨਮ੍
ਲਸਣ, ਮੂਲੀ, ਸਹਜਣਾ, ਘੀਆ, ਬੈਲ, ਬੈਂਗਣ, ਕੱਦੂ ਤੇ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਵੀ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਪਾਚਿਤਂ ਸੂਤਿਕਾਨ੍ਨਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਂ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਰਜਸ੍ਵਲਾਮ੍ । ਦ੍ਵਿਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼੍ਚਾਨ੍ਨਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਸਂਗਂ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ਕਾਰ੍ਤਿਕਵ੍ਰਤੀ
ਦੁਬਾਰਾ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ, ਜੱਚ ਦੀ ਔਰਤ ਦਾ ਖਾਣਾ, ਮੱਛੀ, ਮਾਸਿਕ ਔਰਤ, ਦੁਬਾਰਾ ਛੁਹਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ—ਇਹ ਸਭ ਕਾਰਤਿਕ ਵ੍ਰਤੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਂ ਗृਹੀ ਵਿਪ੍ਰ ਰਵੌ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਦਾ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ । ਕੂष੍ਮਾਂਡੇ ਧਨਹਾਨਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਬृਹਤ੍ਯਾਂ ਨ ਸ੍ਮਰੇਦ੍ਧਰਿਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਦੇ ਧਾਤਰੀ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਕੁੱਦੂ ਖਾਣ ਨਾਲ ਧਨ ਦੀ ਹਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਨਾਲ ਹਰਿ ਜੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਪਟੋਲੇ ਤੁ ਨ ਵृਦ੍ਧਿਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਬਲਹਾਨਿਸ਼੍ਚ ਮੂਲਕੇ । ਕਲਂਕੀ ਜਾਯਤੇ ਬਿਲ੍ਵੇ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਸ਼੍ਚ ਨਿਂਬੁਕੇ
ਪਟੋਲੇ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਮੂਲੀ ਨਾਲ ਤਾਕਤ ਘਟਦੀ ਹੈ। ਬੈਲ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਦਾਗ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਿੰਬੂ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ ਜੂਨ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤਾਲੇ ਸ਼ਰੀਰਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਾਰਿਕੇਲੇ ਚ ਮੂਰ੍ਖਤਾ । ਤੁਂਬੀ ਗੋਮਾਂਸਤੁਲ੍ਯਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਗੋਵਧਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਲਿਂਦਕੇ
ਤਾਲ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਰੀਅਲ ਨਾਲ ਮੂਰਖਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਤੁੰਬਾ ਖਾਣਾ ਗੋਮਾਸ ਖਾਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਤੇ ਤਰਬੂਜ ਨਾਲ ਗੋਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਂਬੀ ਪਾਪਕਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਪੂਤਿਕਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘਾਤਿਕਾ । ਵਾਰ੍ਤਾਕ੍ਯਾਂ ਸੁਤਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚਿਰਰੋਗੀ ਚ ਮਾषਕੇ
ਸਿੰਬੀ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਪੂਤੀਕਾ ਬੀਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਬੈਗਨ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਨਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਲੰਬੀ ਬਿਮਾਰੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਮਾਂਸੇ ਚ ਬਹੁਪਾਪਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ਪ੍ਰਤਿਪਦਾਦਿषੁ । ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਰ੍ਜਯੇਦ੍ਯੋऽਨ੍ਨਂ ਸ਼੍ਰੀਹਰੇ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਦ੍ਵਿਜ
ਮਾਸ ਖਾਣ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਤਿਪਦਾ ਆਦਿਕ ਦਿਨਾਂ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵੀ ਖਾਣਾ ਹਰਿ ਜੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਤਿਆਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਤਤ੍ਪੁਨਰ੍ਭੂਸੁਰੇ ਦਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਤਾਂਤੇ ਤਸ੍ਯ ਭੋਜਨਮ੍ । ਕਾਰ੍ਤਿਕਵ੍ਰਤਿਨਂ ਵਿਪ੍ਰ ਯਥੋਕ੍ਤਕਾਰਿਣਂ ਨਰਮ੍
—ਉਹ ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਭੋਜਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਾਰਤਿਕ ਦਾ ਵਰਤ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਯਮਦੂਤਾਃ ਪਲਾਯਂਤੇ ਸਿਂਹਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਥਾ ਗਜਾਃ । ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਵਿष੍ਣੁਵ੍ਰਤਂ ਵਿਪ੍ਰ ਤਤ੍ਤੁਲ੍ਯਾ ਨ ਸ਼ਤਂ ਮਖਾਃ
—ਉਸ ਤੋਂ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਵਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ— ਸੌ ਯੱਗ ਵੀ ਇਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰਤੁਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਵੈਕੁਂਠਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕਵ੍ਰਤੀ । ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਦੁष੍ਕृਤਂ ਵਿਪ੍ਰ ਮਨੋਵਾਕ੍ਕਾਯਕਰ੍ਮਜਮ੍
ਯੱਗ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਾਰਤਿਕ ਵਰਤੀ ਨੂੰ ਵੈਕੁੰਠ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮਨ, ਬੋਲ ਜਾਂ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਪਾਪ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ—
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਵਿਲਯਂ ਯਾਤਿ ਕਾਰ੍ਤਿਕਵ੍ਰਤਿਨਂ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਵ੍ਰਤਿਨਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚੈਵ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ
—ਕਾਰਤਿਕ ਵਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਂਹ-ਮੁਖਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਕਾਰਤਿਕ ਵਰਤ ਦਾ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ ਵਰਣ ਸਕਦਾ।
ਨ ਸਮਰ੍ਥੋ ਭਵੇਦ੍ਵਕ੍ਤੁਂ ਯਥੋਕ੍ਤਵ੍ਰਤਕਾਰਿਣਃ । ਯਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਕਲੁषਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵ੍ਰਜੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰ ਦਸ਼ੋ ਦਿਸ਼ਃ
ਜੋ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਪੁੰਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦਸਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਕ੍ਵ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਵ੍ਰਤਿਨੋ ਭਯਾਤ੍ । ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਚਾਨ੍ਨਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਕਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਕਾਰਤਿਕ ਵਰਤੀ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪਾਪ ਆਖਦਾ ਹੈ, 'ਕਿਥੇ ਜਾਵਾਂ, ਕਿਥੇ ਰਹਾਂ?' ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅੰਨ, ਕਪੜਾ ਆਦਿਕ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵੈ ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਃ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯੈ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਪਿ ਭੋਜਯੇਤ੍ । ਰਾਤ੍ਰੌ ਜਾਗਰਣਂ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨृਤ੍ਯਗੀਤਾਦਿਭਿਰ੍ਵ੍ਰਤੀ । ਯ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਂ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਹਰਿ ਜੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਰਤੀ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨੱਚ-ਗਾਉ ਆਦਿ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਭੀ ਇਹ ਗੱਲ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੌਨਕਉਵਾਚ। ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਾਣਿਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਤੁਲਸ੍ਯਾ ਅਨੁਕਂਪਯਾ
ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਮਹਾਤਮ ਦੱਸੋ ਜੋ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਜੀ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਤੁਲਸ੍ਯਾਃ ਪਰਿਸਰੇ ਯਸ੍ਯ ਕਾਨਨਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਦ੍ਵਿਜ । ਗृਹਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਰੂਪਤ੍ਵਾਨ੍ਨਾਯਾਂਤਿ ਯਮਕਿਂਕਰਾਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਸਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਬਾਗ ਹੈ, ਉਹ ਘਰ ਤੀਰਥ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।