ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਰਜਨੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਸ਼੍ਰਵਣਾਨ੍ਵਿਤਾ । ਆਗਤਾ ਤਤ੍ਰ ਸਾ ਨਾਰੀ ਰੋषਨਿਰ੍ਭਰਮਾਨਸਾ
ਫਿਰ ਸਵੇਰੇ, ਜਦ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਤ ਆਈ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਵਣ ਨਕਸ਼ਤਰ ਸੀ, ਉਹ ਔਰਤ ਉਥੇ ਆਈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਨਿਰਾਹਾਰੌ ਕृਤੌ ਦ੍ਵੌ ਚ ਨਿਰ੍ਮਲਾ ਸਾ ਬਭੂਵ ਹ । ਰਾਤ੍ਰੌ ਚ ਪਂਚਤਾਂ ਯਾਤਾ ਜਯਂਤੀਵਾਸਰੇ ਦ੍ਵਿਜ
ਉਹ ਦੋ ਦਿਨ ਭੁੱਖੀ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ। ਜਯੰਤੀ ਦੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਯਮਾਜ੍ਞਯਾ ਤਤੋ ਦੂਤਾ ਆਗਤਾਸ੍ਤਾਂ ਤਥਾਵਿਧਾਮ੍ । ਨੇਤੁਂ ਭਯਂਕਰਾਸ੍ਤੇ ਚ ਪਾਸ਼ਮੁਦ੍ਗਰਪਾਣਯਃ
ਫਿਰ ਜਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਡਰਾਉਣੇ ਦੂਤ ਆਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਹੀਆਂ ਤੇ ਗੱਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਣ ਆਏ।
ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਨੇਤੁਂ ਮਨਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਕृਤਾਂਤਸਦਨਂ ਯਦਾ । ਤਦਾਗਤਾ ਵਿष੍ਣੁਦੂਤਾਃ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਾਃ
ਜਦ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦੂਤ ਆ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਸੀ।
ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਸ਼ਂ ਤਤੋ ਦਿਵ੍ਯੇ ਸ੍ਯਂਦਨੇ ਤਾਂ ਗਤੈਨਸਮ੍ । ਤੇ ਵੈ ਚਾਰੋਹਯਾਮਾਸੁ ਨਿਰ੍ਮਲਾਂ ਭਵਨਂ ਹਰੇਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫਾਹੀ ਕੱਟੀ ਤੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਰਥ ਵਿੱਚ ਚਾੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਲੈ ਗਏ।
ਗਤਾ ਤੈਰ੍ਵੇष੍ਟਿਤਾ ਸਾਥ ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਂ ਨਿਰ੍ਜਰੈਃ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਦਿਵਸਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕਥਿਤਂ ਤੇ ਦ੍ਵਿਜਰ੍षਭ
ਉਹ ਦੂਤ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮਿਲਣ ਔਖਾ ਹੈ। ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦਿਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਇਥੇ ਦੱਸੀ ਗਈ।
ਅਨਿਚ੍ਛਯਾਪਿ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸ ਯਾਤਿ ਹਰਿਮਂਦਿਰਮ੍ । ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਦਿਨੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਦੀਪਂ ਦਾਤੁਂ ਹਰੇਰ੍ਗृਹੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨ ਨਹੀਂ ਵੀ ਕਰਦਾ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਪ੍ਰਤਿਪਦਂ ਸੋऽਪਿ ਚਾਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਾਧਿਕਮ੍ । ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤਿ ਚ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਪਠਂਤਿ ਚ ਹਰੇਰ੍ਦਿਨੇ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਂ ਲਭਂਤੇ ਤੇ ਕਪਿਲਾਦਾਨਜਂ ਫਲਮ੍
ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਮਹਾਨ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦਿਨ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਦੇ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਰ ਅੱਖਰ ਦੇ ਬਦਲੇ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਵਰਗਾ ਫਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ । ਕਰ੍ਮਣਾ ਕੇਨ ਭੋਃ ਸੂਤ ਚੈਨਸਾਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍ । ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਸ਼੍ਚ ਕृਪਾ ਭੂਯਾਤ੍ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵਾਨੁਕਂਪਯਾ
ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਸੂਤ ਜੀ, ਕਿਸ ਕੰਮ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਸ਼ृਣੁ ਸ਼ੌਨਕ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਯੇਨ ਵਿष੍ਣੋਃ ਕृਪਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵੈ ਵृਜਿਨਕ੍ਸ਼ਯਕਾਰਿਣੀ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣ, ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ, ਮੈਂ ਉਹ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਯੋ ਵਿਪ੍ਰ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਨ੍ਨਾਨਾਵਿਧਾਨੇਨ ਸਪਰ੍ਯ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰੀਜਗਦ੍ਵਿਭੋਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਕਲੁषਂ ਤਸ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯੇਤ ਕੋਟਿਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਂ ਮੁਨੇ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ਼੍ਰੀਰਮਣਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਕृਪਾ ਜਾਤਾ ਭਵੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮੁਨੀ। ਉਸ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਰਮਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਮਨ੍ਨਦਾਨਂ ਯੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ । ਤਸ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯਂਤਿ ਪਾਪਾਨਿ ਤਮਾਂਸੀ ਵਾਰੁਣੋਦਯੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਵਾਂਗ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੋ ਨਰਃ ਸ਼੍ਰੀਹਰਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਨਪਨਂ ਪਯਸਾ ਦ੍ਵਿਜ । ਤਤ੍ਪ੍ਰੀਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਃ ਸਦ੍ਯੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਦਿਭਿਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਹਰੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ, ਚੀਨੀ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸ੍ਰੀ ਹਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਂਤ੍ਰਂ ਵਿਨਾ ਤੁ ਯੋ ਵਿਪ੍ਰ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰੀਹਰਯੇ ਕਿਲ । ਪਾषਾਣਸਦृਸ਼ਂ ਪੁष੍ਪਂ ਦਾਤਾ ਯਾਤਿ ਅਧੋਗਤਿਮ੍
ਬਿਨਾ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਫੁੱਲ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਦਾਤੀ ਹੇਠਲੇ ਗਤੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼੍ਮਾਸੁਰਾਯ ਚ ਮੂਰ੍ਖਾਯ ਪਾषਾਣਸਦृਸ਼ਂ ਤੁ ਯਤ੍ । ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦਾਨਂ ਨਰੋ ਯੋ ਵੈ ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੈਤ ਜਾਂ ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਵਰਗਾ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਵਿਦ੍ਯਾਹੀਨੋ ਦ੍ਵਿਜੋ ਮੋਹਾਦ੍ਦਾਨਂ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਮੂਢਧੀਃ । ਕਾਲਾਨਲਂ ਯਥਾ ਜੀਰ੍ਣਂ ਤੇਨ ਸ ਨਿਰਯਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆ ਮਨੁੱਖ ਮੂੜਤਾ ਕਰਕੇ ਦਾਨ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੀ ਅੱਗ ਨਿਗਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਦਾਰੁਮਯੋ ਹਸ੍ਤੀ ਮृਗਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਮਯੋ ਯਥਾ । ਵਿਦ੍ਯਾਹੀਨੋ ਦ੍ਵਿਜੋ ਵਿਪ੍ਰ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇ ਨਾਮਧਾਰਕਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਦਾ ਹਾਥੀ ਜਾਂ ਕਪੜੇ ਉੱਤੇ ਬਣਿਆ ਹਿਰਣ, ਤਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਂ ਹੀ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾਧ੍ਵਨਿਸ੍ਥਿਤਂ ਵਾਰਿ ਪਵਨਾਰ੍ਕੇਣ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਤਿ । ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੁ ਪਾਰ੍षਦਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਕਲ੍ਮषਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਪਾਣੀ ਹਵਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਸੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਰਸ਼ਦ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੋ ਨਰਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਵਿਨੇ ਮਾਸਿ ਸਘृਤਾਨ੍ਪੂਰ੍ਣਿਮਾ ਦਿਨੇ । ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰੀਹਰਯੇ ਲਾਜਾਨ੍ਕ੍ਰੀਡਾਰ੍ਥਂ ਤੁ ਵਰਾਟਿਕਾਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਲਈ ਖੇਡ ਵਾਸਤੇ ਘਿਉਂ ਮਿਲੀ ਲਾਜ ਤੇ ਇਕ ਸਿੱਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਾਤਿ ਹਰੇਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਤਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਨ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯੋ ਨਰੋ ਮੋਹਾਤ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ ਤੁष੍ਟਿਦੋ ਹਰਿਃ
ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਹਰਿ ਦੇ ਆਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਮੂੜਤਾ ਕਰਕੇ ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਹਰਿ ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਵਰਾਟਿਕਾਂ ਯਾਵਤੀਂ ਯੋ ਹਰਯੇ ਪੌਰ੍ਣਿਮਾਦਿਨੇ । ਤਾਵਦ੍ਦਿਨਂ ਹਰੇਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਚਾਸ਼੍ਵਿਨੇ ਸਂਵਸੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਜਿੰਨੇ ਸਿੱਕੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹਰਿ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਓਨੇ ਹੀ ਦਿਨ ਉਹ ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹਰਿ ਦੇ ਆਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਰਵੀਰਪੁਰੇ ਹ੍ਯਾਸੀਤ੍ਪੁਰਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋऽਪਿ ਨਿਰ੍ਦ੍ਦਯਃ । ਕਾਲਦ੍ਵਿਜੋ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਨਾਮ੍ਨਾ ਪਾਪੀ ਭਯਂਕਰਃ
ਕਰਵੀਰ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਨਿਰਦਈ ਸ਼ੂਦਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਕਾਲਦਵਿਜਾ ਸੀ। ਉਹ ਪਾਪੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਮਨੁੱਖ ਸੀ।
ਸ੍ਵਕਾਰ੍ਯਨਿਰਤਃ ਸੋऽਪਿ ਸ੍ਵਾਮਿਕਾਰ੍ਯਪ੍ਰਣਾਸ਼ਕਃ । ਏਕਦਾ ਪਂਚਤਾਂ ਯਾਤੋ ਯਮਦੂਤਾ ਭਯਂਕਰਾਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਸ ਕਰਦਾ। ਇਕ ਦਿਨ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਯਮਦੂਤ ਆ ਗਏ।
ਆਗਤਾਸ੍ਤਂ ਸਮਾਨੇਤੁਂ ਯਮਸ੍ਯਤੁ ਨਿਕੇਤਨਮ੍ । ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਨਿਨ੍ਯੁਸ਼੍ਚ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪृष੍ਟਵਾਨ੍ਸਚਿਵਂ ਯਮਃ
ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਆਏ, ਉਸਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਲੈ ਗਏ। ਯਮ ਨੇ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਯਮ ਉਵਾਚ । ਅਸ੍ਯ ਕਿਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇऽਮਾਤ੍ਯ ਕਰ੍ਮਾਪਿ ਚ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍ । ਕਥਯਸ੍ਵ ਸਮੂਲਂ ਤੁ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣ
ਯਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਹੇ ਚਿਤਰਗੁਪਤ! ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ।'
ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤ ਉਵਾਚ। ਅਸੌ ਪਾਪੀ ਦੁਰਾਚਾਰਃ ਸ੍ਵਾਮਿਕਾਰ੍ਯਪ੍ਰਣਾਸ਼ਕਃ । ਨਾਸ੍ਤਿ ਪੁਣ੍ਯਂ ਚਾਣੁਮਾਤ੍ਰਂ ਨਰਕੇ ਪਰਿਪਚ੍ਯਤਾਮ੍
ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਪਾਪੀ, ਮਾੜੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਅੰਦਰ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ। ਇਸਨੂੰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਵੇ।'
ਸ਼ਤਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਰਾਜਨ੍ਨਾਗਯੋਨੌ ਚ ਨਿष੍ਠੁਰਃ । ਪਾषਾਣੇ ਜਨ੍ਮ ਚਾਸਾਦ੍ਯ ਗृਹੇ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਨਿਰਂਤਰਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ! ਇਹ ਸੌ ਮਨਵੰਤਰਾ ਤੱਕ ਸੱਪ ਦੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦਈ ਬਣ ਕੇ ਰਹੇਗਾ। ਫਿਰ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਤਾਵਤ੍ਕਾਲਂ ਤਤੋ ਵਿਪ੍ਰ ਨਿਰਯੇ ਸ ਪਪਾਤ ਹ । ਤਤੋऽਪ੍ਯਸ਼੍ਮਗृਹੇ ਨਾਗਯੋਨੌ ਜਾਤਃ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਉਹ ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਤੱਕ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ। ਫਿਰ ਪੱਥਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ।'
ਏਕਦਾ ਚਾਸ਼੍ਵਿਨੇ ਮਾਸਿ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸੀਦਿਨੇ ਦ੍ਵਿਜ । ਲਾਜਾਨ੍ਵਰਾਟਿਕਾ ਨਾਗੋ ਬਿਲਾਤ੍ਪ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੇਪਯਦ੍ਬਹਿਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਸੱਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਲੋਂ ਲਾਜ ਤੇ ਸਿੱਕਾ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।