ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ- ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਾ ਦੇਵੀ ਜਗਾਮ ਨਿਜਮਂਦਿਰਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਤੋ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਕਂਸੋ ਰਾਜਾ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਕਮਸ ਨੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।'
ਭਗਿਨੀਂ ਪੂਤਨਾਮਾਹ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਨਂਦਮਂਦਿਰਮ੍ । ਛਦ੍ਮਨਾ ਤਂ ਸੁਤਂ ਹਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛ ਤੇ ਵਾਂਚ੍ਛਿਤਂ ਬਹੁ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਪੂਤਨਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਨੰਦ ਦੇ ਘਰ ਜਾ, ਠੱਗੀ ਨਾਲ ਉਸ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ, ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਾਹਤਾਂ ਮਿਲ ਜਾਣਗੀਆਂ।'
ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਹਂਤੁਂ ਮੇ ਵ੍ਰਜ ਸ਼ੀਘ੍ਰਤਰਂ ਸ਼ੁਭੇ । ਆਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਸਾ ਗੋਕੁਲਾਭਿਮੁਖਂ ਗਤਾ
'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵੈਰੀ ਮਾਰਨ ਲਈ ਦਿਆਂਗਾ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਜਾ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ।' ਹੁਕਮ ਮਿਲਣ ਤੇ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਗੋਕੁਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਈ।
ਮਾਯਯਾ ਸੁਂਦਰੀ ਰੂਪਾ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਤਤ੍ਰ ਗੋਕੁਲੇ । ਪਯੋਧਰੇ ਗਰਂ ਸਾ ਤੁ ਧृਤ੍ਵਾ ਹਂਤੁਮੁਪਾਗਤਾ
ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਜਿਹੀ ਔਰਤ ਬਣ ਕੇ, ਉਹ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿੰਨ੍ਹ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਲੈ ਕੇ, ਮਾਰਨ ਲਈ ਆਈ।
ਪਸ਼ੁਪਾਨਾਂ ਗृਹਦ੍ਵਾਰਿ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਲਕ੍ਸ਼ਿਤੇਤਿ ਚ । ਗਤ੍ਵਾਂਤਰੁਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ਼ਿਸ਼ੁਂ ਸ੍ਤਨਂ ਦਤ੍ਵਾਪਸਦ੍ਗਤਿਮ੍
ਉਹ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਮੰਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਸ਼ਕਟਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤृਣਾਵਰ੍ਤਾਦਿਮਰ੍ਦਨਮ੍ । ਕਾਲੀਯਦਮਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਮਧੁਪੁਰੀਂ ਤਤਃ
ਫਿਰ, ਰਥ ਉਲਟਣ, ਤ੍ਰਿਣਾਵਰਤ ਆਦਿਕਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਤੇ ਕਾਲੀਆ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਥੁਰਾ ਨਗਰੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਗਤ੍ਵਾ ਕਂਸੋ ਹਤਃ ਕ੍ਰੂਰਃ ਕਂਸਮਲ੍ਲਾਨਜੀਜਯਤ੍ । ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਰਾਜਨ੍ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਜਨ੍ਮਦਿਨਵ੍ਰਤਮ੍
ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਕਮਸ ਜਿਹਾ ਕਠੋਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਕਮਸ ਦੇ ਪਹਲਵਾਨ ਵੀ ਹਰਾਏ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਾਪਾਨਿ ਨਸ਼੍ਯਂਤਿ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕਿਂ ਵਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਯ ਇਦਂ ਕੁਰੁਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਯਾ ਚ ਨਾਰੀ ਹਰੇਰ੍ਵ੍ਰਤਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਔਰਤ ਇਹ ਹਰੀ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਤੁਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਜਨ੍ਮਨ੍ਯਤ੍ਰ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਪੂਰ੍ਵਵਿਦ੍ਧਾ ਨ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਾ ਤृਤੀਯਾषष੍ਠਿਰੇਵ ਚ
ਇਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹਿਆ ਉਹ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਿੱਧ ਹੋਏ ਦਿਨ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਜਾਂ ਛੇਵਾਂ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅष੍ਟਮ੍ਯੇਕਾਦਸ਼ੀਭੂਤਾ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਵਾਂਚ੍ਛੁਭਿਃ । ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸਪ੍ਤਮੀਸਂਯੁਤਾष੍ਟਮੀ
ਜੋ ਲੋਕ ਧਰਮ, ਸੁਖ ਜਾਂ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਠਵੀਂ ਤੇ ਗਿਆਰਵੀਂ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਅਠਵੀਂ ਸਤਵੀਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਵਿਨਾ ऋਕ੍ਸ਼ੇऽਪਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਨਵਮੀਸਂਯੁਤਾष੍ਟਮੀ । ਉਦਯੇ ਚਾष੍ਟਮੀ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸਕਲਾ ਨਵਮੀ ਯਦਿ
ਅਠਵੀਂ ਨਵੀਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਅਠਵੀਂ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤਰੋਹਿਣੀਯੁਕ੍ਤਾ ਸਂਪੂਰ੍ਣਾ ਚਾष੍ਟਮੀ ਭਵੇਤ੍ । ਅष੍ਟਮੀ ਬੁਧਵਾਰੇਣ ਰੋਹਿਣੀਸਹਿਤਾ ਯਦਿ
ਜੇ ਅਠਵੀਂ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ 'ਰੋਹਣੀ' ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਬੁਧਵਾਰ ਨੂੰ ਅਠਵੀਂ 'ਰੋਹਣੀ' ਨਾਲ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੋਮੇਨੈਵ ਭਵੇਦ੍ਰਾਜਨ੍ਕਿਂਕृਤੈਰ੍ਵ੍ਰਤਕੋਟਿਭਿਃ । ਨਵਮ੍ਯਾਮੁਦਯਾਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਸੋਮੇ ਸਾਪਿ ਬੁਧੇऽਪਿ ਚ
ਮਹਾਰਾਜ, ਜੇ ਅਠਵੀਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਵਰਤਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਜੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਨਵੀਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਸੋਮਵਾਰ ਜਾਂ ਬੁਧਵਾਰ ਨੂੰ, ਤਾਂ ਵੀ।
ਅਪਿ ਵਰ੍षਸ਼ਤੇਨਾਪਿ ਲਭ੍ਯਤੇ ਵਾ ਨ ਲਭ੍ਯਤੇ । ਵਿਨਾ ऋਕ੍ਸ਼ਂ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਨਵਮੀਸਂਯੁਤਾष੍ਟਮੀ
ਭਾਵੇਂ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਇਹ ਦਿਨ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਨਾ ਮਿਲੇ; ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਅਠਵੀਂ ਨਵੀਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਕਾਰ੍ਯਾਵਿਦ੍ਧਾਪਿ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਰੋਹਿਣੀਸਂਯੁਤਾष੍ਟਮੀ । ਕਲਾਕਾष੍ਠਾਮੁਹੂਰ੍ਤੇऽਪਿ ਯਦਾ ਕृष੍ਣਾष੍ਟਮੀਤਿਥਿਃ
ਭਾਵੇਂ ਸਤਵੀਂ ਨਾਲ ਵਿੱਧ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, 'ਰੋਹਣੀ' ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਅਠਵੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਅਠਵੀਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਆਵੇ, ਉਹ ਦਿਨ ਮਨਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਨਵਮ੍ਯਾਂ ਸੈਵ ਵਾ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਸਪ੍ਤਮੀਸਂਯੁਤਾ ਨ ਹਿ । ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਬੁਧਵਾਰੇਣ ਸੋਮੇਨਾਪਿ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਜੇ ਅਠਵੀਂ ਨਵੀਂ ਨਾਲ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਨ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਸਤਵੀਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਨਹੀਂ; ਬੁਧਵਾਰ ਜਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਕਿਂ ਪੁਰ੍ਨਰ੍ਨਵਮੀਯੁਕ੍ਤਾ ਕੁਲਕੋਟ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਮੁਕ੍ਤਿਦਾ । ਪਲਵੇਧੇਨ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾ ਅष੍ਟਮੀਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਨਵੀਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਅਠਵੀਂ ਤਾਂ ਅਨੇਕ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇਂਦੀ ਹੈ; ਮਹਾਰਾਜ, ਜੇ ਸਤਵੀਂ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਗਲਤੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਠਵੀਂ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਸੁਰਾਯਾਬਿਂਦੁਨਾਸ੍ਪृष੍ਟਂ ਗਂਗਾਂਭਃ ਕਲਸ਼ਂ ਯਥਾ । ਦਿਲੀਪ ਉਵਾਚ- ਕੇਨ ਚਾਦੌ ਕृਤਂ ਚੇਦਂ ਕੇਨ ਵਾ ਤਤ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਮ੍ । ਕਿਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕਿਂ ਫਲਂ ਦੇਵ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਬੂੰਦ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਘੜਾ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਹੈ। ਦਿਲੀਪ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਕਿਸ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ? ਦੇਵਤਾ, ਇਸ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਪੂਣ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੱਸੋ।
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ- ਚਿਤ੍ਰਸੇਨੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਮਹਾਪਾਪਪਰੋ ਮਹਾਨ੍ । ਅਗਮ੍ਯਾਗਮਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਣਸ੍ਤੇਯਂ ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਯ ਚ
ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਚਿਤ੍ਰਸੇਣ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਅਵੈਧ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਸੋਨਾ ਚੁਰਾਇਆ।
ਸੁਰਾਯਾਂ ਚ ਸਦਾ ਤृਪ੍ਤੋ ਵृਥਾਮਾਂਸੇ ਸਦਾ ਰਤਃ । ਏਵਂ ਪਾਪਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਣਿਵਧੇ ਰਤਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ; ਐਸਾ ਪਾਪੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਨ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ।
ਚਾਂਡਾਲੈਃ ਪਤਿਤੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਾਲਾਪਂ ਸਰ੍ਵਦਾਕਰੋਤ੍ । ਏਤਦੇਵਂ ਵਿਧੋ ਰਾਜਾ ਮृਗਯਾਯਾਂ ਮਨੋ ਦਧੇ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਡਾਲਾਂ ਤੇ ਗਿਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਸੀ; ਐਸਾ ਰਾਜਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਅਰਣ੍ਯੇ ਦ੍ਵੀਪਿਨਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵੇष੍ਟਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਸਾਵਧਾਨਂ ਭਟਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਦੁਵਾਚ ਹ
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਾਘ ਦੇ ਹੋਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲਿਆ; ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਅਹਮੇਵ ਨਿਹਨ੍ਮ੍ਯੇਨਂ ਯੋऽਨ੍ਯੋਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਹਰਿष੍ਯਤਿ । ਸ ਵਧ੍ਯੋ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਦੇਹੋ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪਥਾ ਯਯੌ
ਮੈਂ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ; ਜੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਾਰੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਬਾਘ ਰਾਜੇ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲਿਆ।
ਸਲਜ੍ਜੋऽਪਿ ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਂ ਪਸ਼੍ਚਾਜ੍ਜਗਾਮ ਹ । ਅਨੇਕਕ੍ਲੇਸ਼ਦੁਃਖੇਨ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਂ ਹਂਤੁਂ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਭਾਵੇਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਲਾਜ ਆਈ, ਪਰ ਉਹ ਬਾਘ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਿਆ, ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ।
ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਕੁਲਕ੍ਲੇਸ਼ਃ ਸਂਧ੍ਯਾਯਾਂ ਯਮੁਨਾਤਟੇ । ਅष੍ਟਮੀਰੋਹਿਣੀਯੁਕ੍ਤਾ ਤਦ੍ਦਿਨਂ ਜਨ੍ਮਵਾਸਰਮ੍
ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਅਠਵੀਂ 'ਰੋਹਣੀ' ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਸੀ।
ਸ਼੍ਵਃਕਨ੍ਯਾ ਯਮੁਨਾਯਾਂ ਵੈ ਵ੍ਰਤਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਨਰਾਧਿਪ । ਨਾਨੋਪਹਾਰੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਧੂਪਦੀਪੈਃ ਸੁਸ਼ੋਭਨੈਃ
ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਯਮੁਨਾ ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੱਕ ਕੁੱਤੀ ਨਾਲ ਵਰਤ ਕੀਤਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਧੂਪ ਤੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ।
ਗਂਧਪੁष੍ਪਂ ਤਥਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਕੁਂਕੁਮਾਦਿਮਨੋਹਰਮ੍ । ਅਨ੍ਨਂ ਬਹੁਗੁਣਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਤਨ੍ਮਾਨਸਂਕੁਲਮ੍
ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲ, ਕੇਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸੁਹਾਵੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਵੇਖ ਕੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਲਝਣ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜੋਵਾਚ- ਅਨ੍ਨਾਭਾਵਾਨ੍ਮਮਾਦ੍ਯਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰਾਣਾ ਯਾਸ੍ਯਂਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ । ਸ੍ਤ੍ਰਿਯ ਊਚੁਃ- ਜਨ੍ਮਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਹਰੇ ਰਾਜਨ੍ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾਨਘ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਭੋਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਜਲਦੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ।' ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਜਾ, ਹਰੀ ਦੀ ਜਨਮ ਅਠਵੀਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।'
ਗृਧ੍ਰਮਾਂਸਂ ਖਰਂ ਕਾਕਂ ਗੋਮਾਂਸਮਨ੍ਨਮੇਵ ਚ । ਭੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਦੇਹੋ ਯੋ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਨਿ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਜਨਮ ਦਿਨ ਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿੱਧ, ਗਧਾ, ਕਾਂ, ਗਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਜਾਂ ਹੋਰ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਕਿਂ ਕਿਂ ਛਿਦ੍ਰਂ ਨ ਸਂਜਾਤਂ ਸਂਸਾਰੇ ਵਸਤਾਂ ਨृਣਾਮ੍ । ਯੇਨ ਦੇਹੇਸ੍ਥਿਤੇ ਪ੍ਰਾਣੇ ਜਯਂਤੀ ਨ ਕृਤਾ ਨृਪ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ? ਜਦ ਤੱਕ ਜਿੰਦਗੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।