ਮਹੋਪਾਯਂ ਪੁਨਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਵਿਧਿਨਾ ਤੇਨ ਵਂਚਿਤਃ । ਤ੍ਰਾਹਿ ਮਾਂ ਜਗਤਾਂ ਨਾਥ ਸੁਤਂ ਰਕ੍ਸ਼ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮ
ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਉਪਾਵ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਗ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਠੱਗ ਲਿਆ। ਹੇ ਸਾਰਿਆਂ ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਰੱਖ ਲੈ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ।
ਜਨਕਕ੍ਰਂਦਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਂਸਾਰਿਃ ਕृਪਯਾ ਮੁਹੁਃ । ਜਲਕ੍ਰੀਡਾਂ ਸਮਾਚਰ੍ਯ ਪਿਤੁਃਕ੍ਰੋਡਮਗਾਤ੍ਪੁਨਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਰੋੰਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਕਮਸ ਦਾ ਵੈਰੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਯਥਾ ਤੇਨ ਯਦੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਜਗਾਮ ਨਂਦਮਂਦਿਰਮ੍ । ਸੁਤਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਸ਼ੋਦਾਯੈ ਸੁਤਾਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਮਾਨਯਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਯਾਦਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੰਦ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ, ਆਪਣਾ ਪੁੱਤ ਯਸ਼ੋਦਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਲੈ ਆਇਆ।
ਨਿਜਾਗਾਰਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਤ੍ਨ੍ਯੈ ਪ੍ਰਤ੍ਯਰ੍ਪਿਤਾ ਸੁਤਾ । ਦੇਵਕੀ ਚ ਪ੍ਰਸੂਤੇਤਿ ਵਾਰ੍ਤਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸੁਰਾਰਿਣਾ
ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਧੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਵਲੋਂ ਇਹ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਪੁੱਤ ਜਨਮਿਆ ਹੈ।
ਆਨੇਤੁਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾ ਦੂਤਾਃ ਸੁਤਂ ਦੁਹਿਤਰਂ ਤਦਾ । ਆਗਤ੍ਯ ਕਂਸਦੂਤਾਸ੍ਤੇ ਸੁਤਾਂ ਨੇਤੁਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੁਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੁੱਤ ਤੇ ਧੀ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਦੂਤ ਭੇਜੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਕਮਸ ਦੇ ਦੂਤ ਆਏ, ਉਹ ਧੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਬਲਾਦੇਨਾਂ ਸਮਾਕृष੍ਯ ਦੇਵਕੀ ਵਸੁਦੇਵਯੋਃ । ਕਂਸਦੂਤੈਰ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸਾ ਅਰ੍ਪਿਤਾ ਤੁ ਸੁਰਾਰਯੇ
ਕਮਸ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਦੇਵਕੀ ਤੇ ਵਸੁਦੇਵ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਧृਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਮਹਾਰਾਜਃ ਸਭਯੋऽਭੂਦ੍ਦੁਰਾਸਦਃ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਕਾਂਚਨਵਰ੍ਣਾਭਾਂ ਪੂਰ੍ਣੇਂਦੁਸਦृਸ਼ਾਨਨਾਮ੍
ਉਹ ਰਾਜਾ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਿਆ, ਤਾਂ ਡਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੁੱਚੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ ਤੇ ਪੂਰੇ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਸੀ।
ਕਂਸੋ ਹਸਂਤੀਂ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸ੍ਫੁਰਿਤਲੋਚਨਾਮ੍ । ਆਦਿਦੇਸ਼ਾਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਜਹਿ ਨੀਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਲੋਪਰਿ
ਕਮਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, 'ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਮਾਰ ਦੇ।'
ਆਜ੍ਞਾਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾऽਸੁਰਾਸ੍ਤੇ ਵੈ ਨਿष੍ਪੇष੍ਟੁਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਾਃ । ਵਿਦ੍ਯੁਚ੍ਛੀਘ੍ਰਤਯਾ ਗੌਰੀ ਜਗਾਮ ਸ਼ਂਕਰਾਂਤਿਕਮ੍
ਹੁਕਮ ਮਿਲਣ ਤੇ ਅਸੁਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਪਰ ਗੌਰੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ।
ਗੌਰ੍ਯੁਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਰੁਤ੍ਤਮਃ । ਨਂਦਸ੍ਯ ਨਿਲਯੇ ਗੁਪ੍ਤਸ੍ਤਵ ਹਂਤਾऽਸੁਰੋਤ੍ਤਮ
ਗੌਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਸੁਣ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੇਰਾ ਵੱਡਾ ਵੈਰੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ। ਨੰਦ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇਰਾ ਘਾਤਕ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ।'
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ- ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਾ ਦੇਵੀ ਜਗਾਮ ਨਿਜਮਂਦਿਰਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਤੋ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਕਂਸੋ ਰਾਜਾ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਕਮਸ ਨੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।'
ਭਗਿਨੀਂ ਪੂਤਨਾਮਾਹ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਨਂਦਮਂਦਿਰਮ੍ । ਛਦ੍ਮਨਾ ਤਂ ਸੁਤਂ ਹਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛ ਤੇ ਵਾਂਚ੍ਛਿਤਂ ਬਹੁ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਪੂਤਨਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਨੰਦ ਦੇ ਘਰ ਜਾ, ਠੱਗੀ ਨਾਲ ਉਸ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ, ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਾਹਤਾਂ ਮਿਲ ਜਾਣਗੀਆਂ।'
ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਹਂਤੁਂ ਮੇ ਵ੍ਰਜ ਸ਼ੀਘ੍ਰਤਰਂ ਸ਼ੁਭੇ । ਆਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਸਾ ਗੋਕੁਲਾਭਿਮੁਖਂ ਗਤਾ
'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵੈਰੀ ਮਾਰਨ ਲਈ ਦਿਆਂਗਾ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਜਾ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ।' ਹੁਕਮ ਮਿਲਣ ਤੇ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਗੋਕੁਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਈ।
ਮਾਯਯਾ ਸੁਂਦਰੀ ਰੂਪਾ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਤਤ੍ਰ ਗੋਕੁਲੇ । ਪਯੋਧਰੇ ਗਰਂ ਸਾ ਤੁ ਧृਤ੍ਵਾ ਹਂਤੁਮੁਪਾਗਤਾ
ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਜਿਹੀ ਔਰਤ ਬਣ ਕੇ, ਉਹ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿੰਨ੍ਹ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਲੈ ਕੇ, ਮਾਰਨ ਲਈ ਆਈ।
ਪਸ਼ੁਪਾਨਾਂ ਗृਹਦ੍ਵਾਰਿ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਲਕ੍ਸ਼ਿਤੇਤਿ ਚ । ਗਤ੍ਵਾਂਤਰੁਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ਼ਿਸ਼ੁਂ ਸ੍ਤਨਂ ਦਤ੍ਵਾਪਸਦ੍ਗਤਿਮ੍
ਉਹ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਮੰਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਸ਼ਕਟਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤृਣਾਵਰ੍ਤਾਦਿਮਰ੍ਦਨਮ੍ । ਕਾਲੀਯਦਮਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਮਧੁਪੁਰੀਂ ਤਤਃ
ਫਿਰ, ਰਥ ਉਲਟਣ, ਤ੍ਰਿਣਾਵਰਤ ਆਦਿਕਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਤੇ ਕਾਲੀਆ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਥੁਰਾ ਨਗਰੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਗਤ੍ਵਾ ਕਂਸੋ ਹਤਃ ਕ੍ਰੂਰਃ ਕਂਸਮਲ੍ਲਾਨਜੀਜਯਤ੍ । ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਰਾਜਨ੍ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਜਨ੍ਮਦਿਨਵ੍ਰਤਮ੍
ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਕਮਸ ਜਿਹਾ ਕਠੋਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਕਮਸ ਦੇ ਪਹਲਵਾਨ ਵੀ ਹਰਾਏ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਾਪਾਨਿ ਨਸ਼੍ਯਂਤਿ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕਿਂ ਵਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਯ ਇਦਂ ਕੁਰੁਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਯਾ ਚ ਨਾਰੀ ਹਰੇਰ੍ਵ੍ਰਤਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਔਰਤ ਇਹ ਹਰੀ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਤੁਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਜਨ੍ਮਨ੍ਯਤ੍ਰ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਪੂਰ੍ਵਵਿਦ੍ਧਾ ਨ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਾ ਤृਤੀਯਾषष੍ਠਿਰੇਵ ਚ
ਇਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹਿਆ ਉਹ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਿੱਧ ਹੋਏ ਦਿਨ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਜਾਂ ਛੇਵਾਂ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅष੍ਟਮ੍ਯੇਕਾਦਸ਼ੀਭੂਤਾ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਵਾਂਚ੍ਛੁਭਿਃ । ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸਪ੍ਤਮੀਸਂਯੁਤਾष੍ਟਮੀ
ਜੋ ਲੋਕ ਧਰਮ, ਸੁਖ ਜਾਂ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਠਵੀਂ ਤੇ ਗਿਆਰਵੀਂ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਅਠਵੀਂ ਸਤਵੀਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਵਿਨਾ ऋਕ੍ਸ਼ੇऽਪਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਨਵਮੀਸਂਯੁਤਾष੍ਟਮੀ । ਉਦਯੇ ਚਾष੍ਟਮੀ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸਕਲਾ ਨਵਮੀ ਯਦਿ
ਅਠਵੀਂ ਨਵੀਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਅਠਵੀਂ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤਰੋਹਿਣੀਯੁਕ੍ਤਾ ਸਂਪੂਰ੍ਣਾ ਚਾष੍ਟਮੀ ਭਵੇਤ੍ । ਅष੍ਟਮੀ ਬੁਧਵਾਰੇਣ ਰੋਹਿਣੀਸਹਿਤਾ ਯਦਿ
ਜੇ ਅਠਵੀਂ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ 'ਰੋਹਣੀ' ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਬੁਧਵਾਰ ਨੂੰ ਅਠਵੀਂ 'ਰੋਹਣੀ' ਨਾਲ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੋਮੇਨੈਵ ਭਵੇਦ੍ਰਾਜਨ੍ਕਿਂਕृਤੈਰ੍ਵ੍ਰਤਕੋਟਿਭਿਃ । ਨਵਮ੍ਯਾਮੁਦਯਾਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਸੋਮੇ ਸਾਪਿ ਬੁਧੇऽਪਿ ਚ
ਮਹਾਰਾਜ, ਜੇ ਅਠਵੀਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਵਰਤਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਜੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਨਵੀਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਸੋਮਵਾਰ ਜਾਂ ਬੁਧਵਾਰ ਨੂੰ, ਤਾਂ ਵੀ।
ਅਪਿ ਵਰ੍षਸ਼ਤੇਨਾਪਿ ਲਭ੍ਯਤੇ ਵਾ ਨ ਲਭ੍ਯਤੇ । ਵਿਨਾ ऋਕ੍ਸ਼ਂ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਨਵਮੀਸਂਯੁਤਾष੍ਟਮੀ
ਭਾਵੇਂ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਇਹ ਦਿਨ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਨਾ ਮਿਲੇ; ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਅਠਵੀਂ ਨਵੀਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਕਾਰ੍ਯਾਵਿਦ੍ਧਾਪਿ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਰੋਹਿਣੀਸਂਯੁਤਾष੍ਟਮੀ । ਕਲਾਕਾष੍ਠਾਮੁਹੂਰ੍ਤੇऽਪਿ ਯਦਾ ਕृष੍ਣਾष੍ਟਮੀਤਿਥਿਃ
ਭਾਵੇਂ ਸਤਵੀਂ ਨਾਲ ਵਿੱਧ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, 'ਰੋਹਣੀ' ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਅਠਵੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਅਠਵੀਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਆਵੇ, ਉਹ ਦਿਨ ਮਨਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਨਵਮ੍ਯਾਂ ਸੈਵ ਵਾ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਸਪ੍ਤਮੀਸਂਯੁਤਾ ਨ ਹਿ । ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਬੁਧਵਾਰੇਣ ਸੋਮੇਨਾਪਿ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਜੇ ਅਠਵੀਂ ਨਵੀਂ ਨਾਲ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਨ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਸਤਵੀਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਨਹੀਂ; ਬੁਧਵਾਰ ਜਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਕਿਂ ਪੁਰ੍ਨਰ੍ਨਵਮੀਯੁਕ੍ਤਾ ਕੁਲਕੋਟ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਮੁਕ੍ਤਿਦਾ । ਪਲਵੇਧੇਨ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾ ਅष੍ਟਮੀਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਨਵੀਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਅਠਵੀਂ ਤਾਂ ਅਨੇਕ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇਂਦੀ ਹੈ; ਮਹਾਰਾਜ, ਜੇ ਸਤਵੀਂ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਗਲਤੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਠਵੀਂ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਸੁਰਾਯਾਬਿਂਦੁਨਾਸ੍ਪृष੍ਟਂ ਗਂਗਾਂਭਃ ਕਲਸ਼ਂ ਯਥਾ । ਦਿਲੀਪ ਉਵਾਚ- ਕੇਨ ਚਾਦੌ ਕृਤਂ ਚੇਦਂ ਕੇਨ ਵਾ ਤਤ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਮ੍ । ਕਿਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕਿਂ ਫਲਂ ਦੇਵ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਬੂੰਦ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਘੜਾ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਹੈ। ਦਿਲੀਪ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਕਿਸ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ? ਦੇਵਤਾ, ਇਸ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਪੂਣ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੱਸੋ।
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ- ਚਿਤ੍ਰਸੇਨੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਮਹਾਪਾਪਪਰੋ ਮਹਾਨ੍ । ਅਗਮ੍ਯਾਗਮਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਣਸ੍ਤੇਯਂ ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਯ ਚ
ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਚਿਤ੍ਰਸੇਣ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਅਵੈਧ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਸੋਨਾ ਚੁਰਾਇਆ।
ਸੁਰਾਯਾਂ ਚ ਸਦਾ ਤृਪ੍ਤੋ ਵृਥਾਮਾਂਸੇ ਸਦਾ ਰਤਃ । ਏਵਂ ਪਾਪਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਣਿਵਧੇ ਰਤਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ; ਐਸਾ ਪਾਪੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਨ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ।