ਕਾਂਤੋਵਾਚ- ਰਾਜ੍ਯਸਾਰਂ ਸਮਾਨੀਤਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਭੋਜਨੇ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਤਦਾ ਪਾਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਲਵਣਂ ਵਿਨਾ
ਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਰਾਜ ਦਾ ਮੂਲ ਲਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਖਾਣੇ ਵੇਲੇ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਲੂਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਕਵਾਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਅਨ੍ਨਾਦਿਕਂ ਤਤੋ ਦਤ੍ਵਾ ਮਾਲਾਧਰਾਯ ਭੂਭੁਜੇ । ਤਤੋ ਮਾਲਾਧਰੋ ਰਾਜਾ ਵ੍ਯਂਜਨਂ ਲਵਣਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਫਿਰ, ਖਾਣਾ ਤੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥ ਰਾਜਾ ਮਾਲਾਧਰ ਨੂੰ ਪਰੋਸ ਦਿੱਤੇ। ਮਾਲਾਧਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਪਕਵਾਨ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵੈਗੁਣ੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਰਾਜ੍ਯਸਾਰਂ ਦਦੌ ਚ ਸਾ । ਤਦਾ ਹृष੍ਟਮਨਾ ਰਾਜਾ ਭੋਜਨਂ ਕृਤਵਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜ
ਉਹ ਨੇ ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ, ਨਿਰਮਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦਾ ਮੂਲ ਭਾਗ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਂਸ ਚ ਤਾਂ ਨਾਰੀਂ ਧਨ੍ਯਾਧਨ੍ਯਾ ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ । ਏਤਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਚ ਯਾ ਨਾਰੀ ਨ ਕਰੋਤਿ ਮਹਾਦਰਾਤ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਔਰਤ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸੁਭਾਗੀ ਤੇ ਧੰਨ ਹੈ। ਫਿਰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, 'ਜੋ ਔਰਤ ਇਹ ਵਰਤ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ—'
ਜਨ੍ਮਜਨ੍ਮਨਿ ਸਾ ਨਾਰੀ ਦਰਿਦ੍ਰਾ ਦੁਰ੍ਭਗਾ ਭਵੇਤ੍ । ਇਦਂ ਯਾ ਸ਼ृਣੁਯਾਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਠੇਦ੍ਯੋ ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਉਹ ਔਰਤ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਤੇ ਅਸੁਭਾਗੀ ਰਹੇਗੀ। ਪਰ ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਕਥਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਰ੍ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਲੋਕਂ ਲਭੇਚ੍ਚ ਸਃ । ਇਮਾਂ ਵ੍ਰਤਕਥਾਂ ਯਾ ਤੁ ਨ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਵ੍ਰਤਮ੍ । ਤਸ੍ਯਾ ਵ੍ਰਤਫਲਂ ਚੈਵ ਨਸ਼੍ਯਤ੍ਯੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਇਹ ਕਥਾ ਨਾ ਸੁਣ ਕੇ ਵਰਤ ਕਰੇ, ਉਸ ਦੇ ਵਰਤ ਦਾ ਫਲ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ- ਕੇਨ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਭੋ ਸੂਤ ਚਾਨ੍ਯੇਨ ਗਤਪਾਤਕਃ । ਨਰੋ ਯਾਤਿ ਹਰੇਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵਾਨੁਕਂਪਯਾ
ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਹੇ ਸੂਤ ਜੀ, ਹੋਰ ਕਿਸ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਹਰੀ ਦੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।'
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਧਨੈਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਪ੍ਰਾਣੈਰ੍ਵਾਪਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਕਰੋਤਿ ਯੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੌਲਤ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।'
ਪੁਰਾ ਰਾਜਾ ਦੀਨਨਾਥੋ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਸਂਜ੍ਞਕੇ ਯੁਗੇ । ਆਸੀਦਪੁਤ੍ਰੋ ਬਲਵਾਨ੍ਵੈष੍ਣਵਃ ਸ ਤੁ ਯਾਜਕਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਦਿਨਨਾਥ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী, ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤ ਅਤੇ ਯਜਨ ਕਰਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਏਕਦਾ ਗਾਲਵਂ ਰਾਜਾ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਕੇਨ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਜਾਯੇਤ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵੈ ਕਰੁਣਾਰ੍ਣਵ
ਇੱਕ ਦਿਨ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਗਾਲਵ ਨੂੰ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਕਿਹੜੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ?'
ਵਦਸ੍ਵ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤਵਾਜ੍ਞਯਾ । ਯੇषਾਂ ਨृਣਾਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸੁਤੋ ਜੀਵਨਂ ਹਿ ਨਿਰਰ੍ਥਕਮ੍
'ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਾਂਗਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਾਸਤੇ ਬੇਕਾਰ ਹੈ।'
ਗਾਲਵ ਉਵਾਚ- ਰਾਜਨ੍ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤੋ ਯਤ੍ਪृष੍ਟੋऽਸ੍ਮਿ ਤਵਾਗ੍ਰਤਃ । ਕਥਯਾਮਿ ਸਮਾਸੇਨ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯੋਦ੍ਭਵਕਾਰਣਮ੍
ਗਾਲਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਰਾਜਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।'
ਕ੍ਰਤੁਂ ਚ ਨਰਮੇਧਾਖ੍ਯਂ ਕੁਰੁष੍ਵ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮ । ਤਦਾ ਤੇ ਸਂਤਤਿਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵੈ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਤਾ
'ਨਰਮੇਧ ਨਾਮ ਦਾ ਯਜਨ ਕਰੋ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ। ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਤਾਨ ਸਭ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇਗੀ।'
ਰਾਜੋਵਾਚ- ਨਰਮੇਧਂ ਮਹਾਯਜ੍ਞਂ ਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਪ੍ਰਵਰਂ ਦ੍ਵਿਜ । ਕੀਦृਸ਼ਂ ਨਰਮਾਨੀਯ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਗੁਰੋ ਵਦ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਨਰਮੇਧ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯਜਨ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਗੁਰੂ ਜੀ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਮਨੁੱਖ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?'
ਗਾਲਵ ਉਵਾਚ- ਸੁਂਦਰਾਂਗਃ ਸੁਵਦਨਃ ਸਮਸ੍ਤਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦ੍ਭਵੇਤ੍ । ਸਤ੍ਕੁਲੇ ਯਦਿ ਜਾਤਃ ਸ ਤਦਾ ਯਜ੍ਞਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ
ਗਾਲਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਚੰਗਾ ਚਿਹਰਾ, ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਉਹ ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਯਜਨ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।'
ਅਂਗਹੀਨਃ ਕृष੍ਣਵਰ੍ਣੋ ਮੂਰ੍ਖੋ ਯੋਗ੍ਯੋ ਭਵੇਨ੍ਨਹਿ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਗਾਲਵੇ ਵਿਪ੍ਰ ਸ ਰਾਜਾ ਮਨੁਜੇਸ਼੍ਵਰਃ
'ਜੋ ਅੰਗ-ਹੀਣ, ਕਾਲਾ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।' ਇਹ ਗਾਲਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ—
ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਦੂਤਾਂਸ਼੍ਚ ਕਥਯਿਤ੍ਵਾ ਮੁਨੇਰ੍ਵਚਃ । ਦ੍ਰਵਿਣਂ ਬਹੁ ਦਤ੍ਵਾ ਚ ਗਾਲਵਪ੍ਰਮੁਖਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣਾਕੇ ਭੇਜਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਦੌਲਤ ਦੇ ਕੇ, ਗਾਲਵ ਸਮੇਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥੇ ਵਰਯਾਮਾਸ ਸਮਸ੍ਤਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪਾਰਗਾਨ੍ । ਤਤੋ ਰਾਜਾਜ੍ਞਯਾ ਦੂਤਾਃ ਦੇਸ਼ਂ ਦੇਸ਼ਂ ਮੁਦਾ ਗਤਾਃ
ਯਜਨ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਦੂਤ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਏ।
ਗ੍ਰਾਮੇ ਗ੍ਰਾਮੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਪਤ੍ਤਨੇऽਪਿ ਸਮਾਹਿਤਾਃ । ਕੁਤ੍ਰਾਪਿ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਂਤੋ ਗਤਾ ਜਨਪਦਂ ਤਤਃ
ਹਰ ਪਿੰਡ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਲੱਭਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਉਹ ਜਿਹਾ ਮਨੁੱਖ ਨਾ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਜਨਪਦ ਵੱਲ ਗਏ।
ਨਾਮ੍ਨਾ ਦਸ਼ਪੁਰਂ ਵਿਪ੍ਰ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਂ ਗੁਣਿਭਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜੈਃ । ਯਤ੍ਰ ਨਾਰੀਃ ਸੁਕੇਸ਼ੀਸ਼੍ਚ ਮृਗਸ਼ਾਵਕ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦਸ਼ਪੁਰ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਜੋ ਗੁਣਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਸੁੰਦਰ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗ-ਸ਼ਾਵਕ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਹ੍ਯਂਤਿ ਪੁਰੁषਾਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਮੁਖ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਾ ਯਤਃ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਰੇ ਮਨੋਰਮ੍ਯੇ ਕृष੍ਣਦੇਵ ਇਤਿ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਰਦ ਤੇ ਚੰਦ-ਮੁਖੀ ਔਰਤਾਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਦੇਵ' ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਆਸੀਤ੍ਪੁਤ੍ਰੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਚ ਸੁਸ਼ੀਲਯਾ । ਵੈष੍ਣਵਃ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦੀ ਚ ਵਿष੍ਣੁਪੂਜਾਰਤਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਚੰਗੀ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਭਗਤ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਸਾਗ੍ਨਿਕਃ ਪਿਤृਭਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਪ੍ਰਿਯਂਕਰਃ । ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਾਂ ਚਕ੍ਰੁਰਥ ਤੇ ਰਾਜ੍ਞੋ ਦੂਤਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ, ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਭਗਤ ਸੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੂਤ ਉਸ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੋਲ ਅਰਜ਼ ਲੈ ਕੇ ਆਏ।
ਪੁਤ੍ਰਂ ਦੇਹੀਤਿ ਦੇਹੀਤਿ ਵਦ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਤ੍ਤਮ । ਨਾਸ੍ਤਿ ਰਾਜ੍ਞੋ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਂਤਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ, 'ਪੁੱਤਰ ਦੇ, ਪੁੱਤਰ ਦੇ!' 'ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਤਦਰ੍ਥਂ ਨਰਮੇਧਾਖ੍ਯੇ ਯਜ੍ਞੇਭਵ ਸ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਨੇष੍ਯਾਮਸ੍ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਂ ਵੈ ਬਲਿਂ ਦਾਤੁਂ ਮਹਾਕ੍ਰਤੌ
ਉਸ ਲਈ, 'ਨਰਮੇਧ' ਨਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿਚ ਉਹ ਦਿਖਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਵਿਚ ਬਲੀ ਦੇਣ ਲਈ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗੇ।
ਸੁਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਚਤੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਯ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਸੁਖੇਨ ਯਦਿ ਦਾਤਵ੍ਯੋ ਨੋ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪੁਤ੍ਰਲਾਲਸਾਤ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ, ਚਾਰ ਲੱਖ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੁਦਰਾਂ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇ। ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇ, ਆਪਣੇ ਲਾਲਚ ਲਈ।
ਤਦਾ ਬਲੇਨ ਨੇष੍ਯਾਮੋ ਰਾਜਾਜ੍ਞਾਕਾਰਿਣੋ ਵਯਮ੍ । ਦੂਤਾਨਾਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੌ ਸ਼ੋਕਵਿਹ੍ਵਲੌ
ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਅਸੀਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਦੂਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ।
ਅਭੂਤਾਂ ਵਿਗਤਪ੍ਰਾਣਾਵਿਵ ਸਂਸ਼ਯਮਾਨਸੌ । ਕਿਂ ਧਨੇਨ ਸੁਵਰ੍ਣੇਨ ਜੀਵਨੇਨਾਪਿ ਸਦ੍ਮਨਾ । ਪ੍ਰੋਵਾਚੇਦਂ ਵਚਃ ਸੋऽਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਰਾਜਪੂਰੁषਾਨ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਐਸੇ ਹੋ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਜਿੰਦਗੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਸ਼ੱਕ ਵਿਚ ਪਏ। 'ਧਨ, ਸੋਨਾ, ਜਿੰਦਗੀ ਜਾਂ ਘਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਕੀ ਵਾਹ?' ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ- ਯਦਿ ਦੂਤਾਃ ਸਮਾਨੇਤੁਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸ਼ੋਕਤਮੋਪਹਮ੍ । ਆਗਤਾ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਂ ਯੂਯਂ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਵਚਨਂ ਮਮ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਲੈਣ ਆਏ ਹੋ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਮਿਟਾ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।'
ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਕੋ ਭ੍ਰष੍ਟਾਂ ਰਾਜਾਜ੍ਞਾਂ ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ । ਪੁਤ੍ਰਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਕਿਂਤੁ ਯੂਯਂ ਵृਦ੍ਧਂ ਮਾਂ ਨਯਤ ਦ੍ਵਿਜਮ੍
ਧਰਤੀ ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਕੌਣ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇਗਾ? ਪਰ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਥਾਂ, ਮੈਨੂੰ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਓ।