ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗੁਰ੍ਵਨੁਜੌ ਸੁਪ੍ਤੌ ਸ਼ਨੈਃ ਪ੍ਰਾਬੋਧਯਤ੍ਤਦਾ । ਉਵਾਚ ਚ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਗੁਂਰੁਂ ਦਿਵ੍ਯਾਕृਤਿਰ੍ਨृਪ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਤੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸੋਏ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਗਾਇਆ, ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦਿਵਯ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਮੁਕੁਂਦ ਉਵਾਚ। ਵੇਦਾਯਨ ਗੁਰੋ ਤੁਭ੍ਯਂ ਨਮ ਆਸ਼ੀਸ੍ਤਵਾਨੁਜ । ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਦ੍ਵਾਂ ਮਮਾਸ੍ਥੀਨਿ ਤੀਰ੍ਥੇऽਤ੍ਰ ਪਤਿਤਾਨਿ ਵੈ
ਮਕੁੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵੇਦਾਯਨ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਜੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਅਸੀਸ। ਮੇਰੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਇੱਥੇ ਮਹਲ ਤੋਂ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਆ ਗਿਰੀਆਂ ਹਨ।
ਅਯਂ ਮृਤ੍ਯੁਮਹਂ ਗਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਤ੍ਫਲਮ੍ । ਏਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਦੈਵੀ ਲਬ੍ਧਾ ਮਯਾ ਗਤਿਃ
ਮੈਂ ਮੌਤ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਪਾਇਆ; ਪਰ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਦਿਵਯ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਾਂ ਗੁਰੁਂ ਤੀਰ੍ਥਭੂਤਂ ਤੁ ਨਮਸ੍ਕਰ੍ਤੁਮਿਹਾਗਤਃ । ਅਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਵਿਮਾਨੇਨ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਲਯਮ੍
ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਗੁਰੂ ਜੀ, ਜੋ ਤੀਰਥ ਰੂਪ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਦਿਵਯ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਨਮਸ੍ਕृਤੋ ਭਵਾਨੇਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥ ਚਾਯਂ ਸਹੋਦਰਃ । ਦृष੍ਟੋ ਮਾਮਨੁਜਾਨੀਹਿ ਯਾਮਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਸੁਖੋਦਯਮ੍
ਤੁਹਾਨੂੰ, ਇਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਸੁਖ ਦੇ ਸਰੋਤ, ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਵਂ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਮੁਕੁਂਦਸ੍ਯ ਗੁਰੁਸ੍ਤਦਾ । ਵੇਦਾਯਨੋ ਵਿਮਾਨਸ੍ਥਂ ਤਮੂਚੇ ਗਤਵਿਸ੍ਮਯਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਕੁੰਦ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਵੇਦਾਯਨ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਰਥ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਮਕੁੰਦ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਦੇਵਾਯਨ ਉਵਾਚ- ਮੁਕੁਂਦਾਖ੍ਯਾਹਿ ਮੇ ਸਤ੍ਯਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਯਨ੍ਮਰਣਂ ਭਵਾਨ੍ । ਕਸ੍ਮਿਂਲ੍ਲੋਕੇ ਗਤਸ੍ਤਾਤ ਯਤੋ ਯਾਤ੍ਯਧੁਨਾ ਦਿਵਮ੍
ਦੇਵਾਯਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਕੁੰਦ, ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਮੌਤ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਏ, ਤੇ ਹੁਣ ਕਿੱਥੋਂ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ?
ਕਿਂ ਵृਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਤਾਤ ਤਸ੍ਯਲੋਕਸ੍ਯ ਕੋऽਧਿਪਃ । ਕੀਦृਸ਼ੀ ਚ ਪ੍ਰਜਾ ਕੀਦृਕ੍ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਤ੍ਰਾਖਿਲਂ ਵਦ
ਉਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਉਸ ਲੋਕ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਉਥੇ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਥੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਧਰਮ ਹੈ? ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।
ਮੁਕੁਂਦ ਉਵਾਚ- ਕਥਯਾਮਿ ਗੁਰੋ ਤੁਭ੍ਯਂ ਯਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਮਰਣਾਦਨੁ । ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਮੇ ਜਾਯਤੇऽਧੁਨਾ
ਮਕੁੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗੁਰੂ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਯਦਾਹਂ ਤੇਨ ਨਿਹਤਸ਼੍ਚਂਡਕੇਨ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ । ਨਾਪਿਤੇਨ ਤਦਾ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਯਮਭृਤ੍ਯਾਃ ਸੁਦਾਰੁਣਾਃ
ਜਦ ਮੈਂ ਉਸ ਮਾੜੇ ਨਾਪਤ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਯਮ ਦੇ ਭੈੜੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਨੌਕਰ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਗਏ।
ਪਿਂਗਾਕ੍ਸ਼ਾ ਰਕ੍ਤਕੇਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਯਾਮਦੇਹ ਨਖਾਧਰਾਃ । ਵਾਮਨਾ ਦੀਰ੍ਘਚਰਣਾ ਹ੍ਰਸ੍ਵਨਾਸਾਸ਼੍ਚ ਦਂਤੁਰਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪੀਲੀਆਂ ਸਨ, ਵਾਲ ਲਾਲ, ਸਰੀਰ ਕਾਲਾ ਤੇ ਨਖ ਉਭਰੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਛੋਟੇ ਕਦ ਦੇ, ਪੈਰ ਲੰਬੇ, ਨੱਕ ਚਪਟੀ ਤੇ ਦੰਦ ਵੱਡੇ ਸਨ।
ਨੀਯਤਾਂ ਨੀਯਤਾਮੇष ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ । ਪੁਰੀਂ ਸਂਯਮਨੀਮੇਵਮੂਚਿਰੇ ਤੇ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਓ, ਲੈ ਜਾਓ ਸਮਯਮਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ—ਇਹ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਖਦੇ ਸਨ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਤਨਾ ਦੇਹੇ ਮਾਂ ਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਮਹਾਰੁषਾ । ਨਿਬਧ੍ਯ ਦਾਰੁਣੈਃ ਪਾਸ਼ੈਰ੍ਜਘ੍ਨੁਰ੍ਲੋਹਸ੍ਯ ਮੁਦ੍ਗਰੈਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਯਾਤਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਕਠੋਰ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਗੰਡਾਸਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਦੇ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੰਦੇ।
ਤੈਰਹਂ ਨੀਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਮਾਰ੍ਗੇ ਹ੍ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਤਵਾਲੁਕੇ । ਅਰੁਦਂ ਭृਸ਼ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਸ੍ਤਾਡਿਤੋऽਹਂ ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਤੈਃ
ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਤਪਦੇ ਰੇਤ ਵਾਲੀ ਰਾਹ ਤੇ ਘਸੀਟਦੇ ਹੋਏ ਲੈ ਗਏ। ਮੈਂ ਭਾਰੀ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਚੀਖਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮਾਰਦੇ।
ਪ੍ਰੋਚੁਸ਼੍ਚ ਤੇ ਧ੍ਰੁਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸ੍ਯੇਤਿ ਚ ਮਾਂ ਬਹੁ । ਯਮਦੂਤਾ ਊਚੁਃ । ਤ੍ਵਯਾ ਲੁਪ੍ਤੋ ਗੁਰੁਰ੍ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਦਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਸ਼੍ਚਲਮ੍
ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਡਾਂਟਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ: ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਆਖਦੇ—"ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਨਿੰਦਿਆ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਬ੍ਰਹਮ ਬੋਲਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ।"
ਕਿਂ ਕਰੋषਿ ਯਮਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਂ ਦਾਰੁਣਂ ਮੁਖਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਸ੍ਯ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਦਾਰੁਣਸ੍ਯ ਫਲਂ ਤ੍ਵਯਾ
"ਯਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੂੰ ਕੀ ਕਰੇਂਗਾ? ਉਸ ਦਾ ਡਰਾਉਣਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਫਲ ਭੋਗਣਾ ਪਵੇਗਾ।"
ਤੇਨੈਵ ਪਾਪ੍ਮਨਾ ਪਾਪਿਨ੍ਨਪਮृਤ੍ਯੁਂ ਗਤੋ ਭਵਾਨ੍ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਬਹੁਯੋਜਨਸਂਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
"ਇਸੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪਾਪੀ, ਤੂੰ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਕਈ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਲੈ ਗਏ।
ਪੁਰੀਂ ਸਂਯਮਨੀਂ ਨਿਨ੍ਯੁਰ੍ਯਤ੍ਰ ਰਾਜਾ ਸ੍ਵਯਂ ਯਮਃ । ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਧਰ੍ਮਰਾਜਾਨਂ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮਾਂ ਪੁਰਃ
ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਮਯਮਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਲੈ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਯਮ ਖੁਦ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਕੀਤਾ।
ਆਨੀਤੋऽਯਂ ਦ੍ਵਿਜਃ ਪਾਪ ਇਤਿ ਮਾਂ ਤੇ ਨ੍ਯਵੇਦਯਨ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਾਂ ਧਰ੍ਮਰਾਜੋऽਥ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸ੍ਵਸਭਾਸਦਃ
"ਇਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਪਾਪੀ ਹੈ"—ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ। ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਭਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਯਮ ਉਵਾਚ- ਭੋ ਸਭ੍ਯਾ ਮਾਮਕੀਂ ਵਾਚਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤੁ ਸੁਸਮਾਹਿਤਾਃ । ਯਦਾਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਧਿਕਾਰੇ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਃ
ਯਮ ਆਖਦਾ ਹੈ—"ਹੇ ਸਭਾ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਸੀ—"
ਤਦਾ ਮਾਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚਾਸੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ- ਅਧਰ੍ਮਿਣਾਂ ਨਰਾਣਾਂ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਸਂਯਮਨੀਪਤਿਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ—"ਤੂੰ ਸਮਯਮਨੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈਂ, ਅਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।"
ਯਥਾਪਰਾਧਮਾਧਤ੍ਸ੍ਵ ਦਂਡਂ ਚਂਡਕਰਾਤ੍ਮਜ । ਪਿਤ੍ਰੋਰਪੋषਕੋ ਯਸ੍ਤੁ ਸਮਰ੍ਥੋ ਗੁਰੁਧ੍ਰੁਕ੍ਤੁ ਯਃ । ਏਤੌ ਮਹਾਪਾਤਕਿਨੌ ਨਿਪਾਤ੍ਯੌ ਨਿਰਯੇषੁ ਤੇ
"ਪਾਪ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਜ਼ਾ ਦੇ, ਹੇ ਚੰਡ ਦੇ ਪੁੱਤਰ। ਜੋ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਨਿੰਦਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀ ਹਨ, ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ।"
ਸਰ੍ਵੇषੁ ਯਾਵਦ੍ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਮਯੁਤਂ ਭਵੇਤ੍ । ਏਤਯੋਰ੍ਨ ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਦਯਾ ਜਾਤੁ ਕਕੁਪ੍ਪਤੇ
"ਹਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਹ ਭੋਗਣ। ਹੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਤੂੰ ਕਦੇ ਦਇਆ ਨਾ ਕਰ।"
ਯਮ ਉਵਾਚ- ਇਤ੍ਯਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਾਕ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਵਗੁਰੁਦ੍ਰੁਹਿ ਮਾਨਵੇ । ਨ ਕਰੋਮਿ ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਸਭ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਪਿਤ੍ਰੋਰਪੋषਕੇ
ਯਮ ਆਖਦਾ ਹੈ—"ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਜੋ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਨਿੰਦਦਾ ਜਾਂ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕੋਈ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਹੇ ਸਭਾ।"
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋऽਯਂ ਗੁਰੁਦ੍ਰੋਹੀ ਤਦ੍ਦ੍ਰੋਹਾਦਪਮृਤ੍ਯੁਤਾਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਚ੍ਛਾਸਨਾਦ੍ਭृਤ੍ਯੈਰਾਨੀਤੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਕ੍ਸ਼ਮਃ
"ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਘਾਤ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਭਰਤੀ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਆਏ, ਵੇਖਣ ਯੋਗ।"
ਭੋ ਭृਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਥਮਂ ਘੋਰੇ ਰੌਰਵੇ ਵਤ੍ਸਰਾਯੁਤੇ । ਪਾਤ੍ਯਤਾਂ ਚ ਪੁਨਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਃਸਾਰ੍ਯ੍ਯਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਪਾਤ੍ਯਤਾਮ੍
"ਹੇ ਭਰਤੀਓ, ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸੁੱਟੋ; ਫਿਰ, ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਰਕ ਵਿਚ ਸੁੱਟੋ।"
ਤਾਵਂਤਮੇਵ ਕਾਲਂ ਵੈ ਪਾਪੋऽਯਂ ਗੁਰੁਲੋਪਕਃ । ਨਰਕੇष੍ਵਿਤਿ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਯਥਾਕਾਲਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਦ੍ਰੁਤਮ੍
"ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਇਹ ਪਾਪੀ ਜੋ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਿਆ, ਹਰ ਨਰਕ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹੇ।"
ਮੁਕੁਂਦ ਉਵਾਚ- ਵੇਦਾਯਨ ਗੁਰੋ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਭृਤ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਯਮਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ । ਨੀਤ੍ਵਾ ਮਾਂ ਰੌਰਵੇ ਘੋਰੇ ਪਾਸ਼ੈਰ੍ਬਧ੍ਵਾ ਨ੍ਯਪਾਤਯਨ੍
ਮੁਕੁੰਦ ਆਖਦਾ ਹੈ—"ਵੇਦਾਯਨ ਜੀ, ਮੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਮਾਲਕ, ਤੁਹਾਡੇ ਭਰਤੀ, ਯਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿਚ ਲੈ ਗਏ, ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।"
ਤਤ੍ਰਾਹਂ ਤਾਂ ਵ੍ਯਥਾਂ ਗੁਰ੍ਵੀ ਲਬ੍ਧਵਾਨਤਿਦਾਰੁਣਾਮ੍ । ਯਥਾਕੋऽਪਿ ਕ੍ਸ਼ਣਸ੍ਤਾਤ ਨੀਤੋ ਮੇ ਯੁਗਵਤ੍ਤਦਾ
ਉਥੇ ਮੈਂ ਉਹ ਭਾਰੀ ਤੇ ਕਠਿਨ ਦੁੱਖ ਸਹਿਆ, ਪਿਆਰੇ, ਜੋ ਇਤਨਾ ਵੱਡਾ ਸੀ ਕਿ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਸਦੀ ਵਰਗਾ ਲੱਗਿਆ।
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਦਿਨਾਨਿ ਤਨ੍ਨੀਤਂ ਦੁਃਖਂ ਮੇ ਤਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਾ । ਏਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤਮੇ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇऽਹਂ ਨਿਰ੍ਗਤਸ੍ਤਦਾ
ਉਹ ਥਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਤੀਹ ਦਿਨ ਉਹ ਦੁੱਖ ਸਹਿਆ; ਇਕਤੀਵੇਂ ਦਿਨ ਮੈਂ ਉਥੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।