ਯਾਨਿ ਕਾਨਿ ਚ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਨਿਯਮਾਨਿ ਚ । ਜਯਂਤੀਵਾਸਰਸ੍ਯੈਵ ਕਲਾਂ ਨਾਰ੍ਹਂਤਿ षੋਡਸ਼ੀਮ੍
ਜੋ ਵੀ ਤੀਰਥ, ਵਰਤ ਤੇ ਨਿਯਮ ਹਨ, ਜਯੰਤੀ ਦੇ ਦਿਨ ਦੇ ਸੋਲਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਭਾਦ੍ਰੇ ਵੈ ਚੋਭਯੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਸਭਾਰ੍ਯਕਃ । ਰਾਧਾਕृष੍ਣਾष੍ਟਮੀਂ ਵਤ੍ਸ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਹਰਿਸਨ੍ਨਿਧਿਮ੍
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਰਾਧਾ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਸ਼ਟਮੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤਂ ਚ ਪੁਣ੍ਯਕਾਰਂ ਚ ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਸਦਾ ਹਰੇਃ । ਸ ਯਾਤਿ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵੈਕੁਂਠਂ ਜਯਂਤੀਸਮੁਪੋषਕਃ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ ਲਈ ਵਰਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਯੰਤੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰਹੀਨਂ ਕੁਲਭ੍ਰष੍ਟਂ ਕੀਰ੍ਤਿਹੀਨਂ ਕੁਯੋਨਿਜਮ੍ । ਨਾਸ਼ਯਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਪਾਪਂ ਚ ਜਯਂਤੀ ਹਰਿਵਲ੍ਲਭਾ
ਹਰੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਜਯੰਤੀ, ਆਚਾਰ ਰਹਿਤ, ਕੁਲ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ, ਇੱਜ਼ਤ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਜਾਂ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਵਿਚ ਜਨਮੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮੇਰੁਤੁਲ੍ਯਾਨਿ ਪਾਪਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਕਾਨਿ ਚ । ਸ ਨਿਰ੍ਦਹਤਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਜਯਂਤ੍ਯਾਂ ਸਮੁਪੋषਕਃ
ਜਯੰਤੀ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੀ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਧਨਾਰ੍ਥੀ ਲਭਤੇ ਧਨਮ੍ । ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥੀ ਲਭਤੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਜਯਂਤ੍ਯਾਂ ਸਮੁਪੋषਕਃ
ਜਯੰਤੀ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਜਯਂਤੀਕਰਣੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਯੇषਾਂ ਭਵਤਿ ਤਤ੍ਪਰਮ੍ । ਯਮੋऽਪਿ ਸ਼ਂਕਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤੇ ਯਾਂਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਜਯੰਤੀ ਕਰਨ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਯਮ ਵੀ ਡਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਕਥਯਿਤ੍ਵਾ ਨਾਰਦਂ ਤੁ ਯਯੌ ਸ ਚ ਯਥਾਗਤਃ । ਮਯਾਪਿ ਕਥਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਯਤ੍ਪृष੍ਟੋऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਮੁਨੇ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਹਿ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਹੇ ਮੁਨੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਪੁੱਛੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਚ ਜਯਂਤ੍ਯਾ ਯੇ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤਿ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਤਃ । ਤੇਪਿ ਯਾਂਤਿ ਪਰਂ ਧਾਮ ਵਿਮੁਕ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕੈਃ
ਜੋ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਜਯੰਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਚਾ ਧਾਮ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣਵਾਚਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਜਯਂਤੀਵ੍ਰਤਿਨਂ ਤਥਾ । ਯੇ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਨਰਾਃ ਪਾਪਾਸ੍ਤੇ ਯਾਂਤਿ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਲੋਕ ਪੁਰਾਣਾ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਜਯੰਤੀ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ । ਕਰ੍ਮਣਾ ਕੇਨ ਭੋਃ ਸੂਤ ਚੈਨਸਾਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍ । ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਸ਼੍ਚ ਕृਪਾ ਭੂਯਾਤ੍ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵਾਨੁਕਂਪਯਾ
ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਸੂਤ ਜੀ, ਕਿਹੜਾ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਦੀ ਦਇਆ ਵਧੇਰੇ ਹੋਵੇ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਸ਼ृਣੁ ਸ਼ੌਨਕ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਯੇਨ ਵਿष੍ਣੋਃ ਕृਪਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵੈ ਵृਜਿਨਕ੍ਸ਼ਯਕਾਰਿਣੀ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਯੋ ਵਿਪ੍ਰ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਨ੍ਨਾਨਾਵਿਧਾਨੇਨ ਸਪਰ੍ਯ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰੀਜਗਦ੍ਵਿਭੋਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਦਿਨ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਕਲੁषਂ ਤਸ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯੇਤ ਕੋਟਿਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਂ ਮੁਨੇ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ਼੍ਰੀਰਮਣਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਕृਪਾ ਜਾਤਾ ਭਵੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਦਇਆ ਉਸ 'ਤੇ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਮਨ੍ਨਦਾਨਂ ਯੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ । ਤਸ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯਂਤਿ ਪਾਪਾਨਿ ਤਮਾਂਸੀ ਵਾਰੁਣੋਦਯੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਪਾਪ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਾਂਗ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੋ ਨਰਃ ਸ਼੍ਰੀਹਰਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਨਪਨਂ ਪਯਸਾ ਦ੍ਵਿਜ । ਤਤ੍ਪ੍ਰੀਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਃ ਸਦ੍ਯੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਦਿਭਿਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਖੰਡ-ਆਦਿ ਭੇਟ ਨਾਲ।
ਮਂਤ੍ਰਂ ਵਿਨਾ ਤੁ ਯੋ ਵਿਪ੍ਰ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰੀਹਰਯੇ ਕਿਲ । ਪਾषਾਣਸਦृਸ਼ਂ ਪੁष੍ਪਂ ਦਾਤਾ ਯਾਤਿ ਅਧੋਗਤਿਮ੍
ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੰਤਰ ਬਿਨਾ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੱਥਰ ਵਰਗਾ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਥੱਲੇ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼੍ਮਾਸੁਰਾਯ ਚ ਮੂਰ੍ਖਾਯ ਪਾषਾਣਸਦृਸ਼ਂ ਤੁ ਯਤ੍ । ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦਾਨਂ ਨਰੋ ਯੋ ਵੈ ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਅਯੋਗ ਜਾਂ ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਵਰਗਾ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਪੂਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਵਿਦ੍ਯਾਹੀਨੋ ਦ੍ਵਿਜੋ ਮੋਹਾਦ੍ਦਾਨਂ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਮੂਢਧੀਃ । ਕਾਲਾਨਲਂ ਯਥਾ ਜੀਰ੍ਣਂ ਤੇਨ ਸ ਨਿਰਯਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਦਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁਰਾਣੀ ਅੱਗ ਨਿਗਲਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਕਰਕੇ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਦਾਰੁਮਯੋ ਹਸ੍ਤੀ ਮृਗਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਮਯੋ ਯਥਾ । ਵਿਦ੍ਯਾਹੀਨੋ ਦ੍ਵਿਜੋ ਵਿਪ੍ਰ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇ ਨਾਮਧਾਰਕਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਦਾ ਹਾਥੀ ਜਾਂ ਚਿੱਤਰ ਵਾਲਾ ਹਿਰਣ, ਤਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਹੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾਧ੍ਵਨਿਸ੍ਥਿਤਂ ਵਾਰਿ ਪਵਨਾਰ੍ਕੇਣ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਤਿ । ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੁ ਪਾਰ੍षਦਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਕਲ੍ਮषਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਰਾਹ 'ਤੇ ਪਿਆ ਪਾਣੀ ਹਵਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਗਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਨਰਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਵਿਨੇ ਮਾਸਿ ਸਘृਤਾਨ੍ਪੂਰ੍ਣਿਮਾ ਦਿਨੇ । ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰੀਹਰਯੇ ਲਾਜਾਨ੍ਕ੍ਰੀਡਾਰ੍ਥਂ ਤੁ ਵਰਾਟਿਕਾਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਦਿਨ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਨੂੰ ਘੀ ਮਿਲੀ ਲਾਜ਼ ਜਾਂ ਖੇਡ ਲਈ ਛੋਟੀ ਸਿੱਕਾ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਾਤਿ ਹਰੇਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਤਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਨ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯੋ ਨਰੋ ਮੋਹਾਤ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ ਤੁष੍ਟਿਦੋ ਹਰਿਃ
ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਹਰਿ ਦਾ ਸਥਾਨ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਹਰਿ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਵਰਾਟਿਕਾਂ ਯਾਵਤੀਂ ਯੋ ਹਰਯੇ ਪੌਰ੍ਣਿਮਾਦਿਨੇ । ਤਾਵਦ੍ਦਿਨਂ ਹਰੇਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਚਾਸ਼੍ਵਿਨੇ ਸਂਵਸੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਜਿੰਨੀ ਸਿੱਕਾ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਦਿਨ ਹਰਿ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਹਰਿ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਰਵੀਰਪੁਰੇ ਹ੍ਯਾਸੀਤ੍ਪੁਰਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋऽਪਿ ਨਿਰ੍ਦ੍ਦਯਃ । ਕਾਲਦ੍ਵਿਜੋ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਨਾਮ੍ਨਾ ਪਾਪੀ ਭਯਂਕਰਃ
ਕਰਵੀਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਾਲਦਵਿਜਾ ਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦਈ ਸ਼ੂਦਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਪਾਪੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ।
ਸ੍ਵਕਾਰ੍ਯਨਿਰਤਃ ਸੋऽਪਿ ਸ੍ਵਾਮਿਕਾਰ੍ਯਪ੍ਰਣਾਸ਼ਕਃ । ਏਕਦਾ ਪਂਚਤਾਂ ਯਾਤੋ ਯਮਦੂਤਾ ਭਯਂਕਰਾਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਯਮ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਦੂਤ ਆ ਗਏ।
ਆਗਤਾਸ੍ਤਂ ਸਮਾਨੇਤੁਂ ਯਮਸ੍ਯਤੁ ਨਿਕੇਤਨਮ੍ । ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਨਿਨ੍ਯੁਸ਼੍ਚ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪृष੍ਟਵਾਨ੍ਸਚਿਵਂ ਯਮਃ
ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਣ ਆਏ ਸਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਲੈ ਗਏ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਯਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਯਮ ਉਵਾਚ । ਅਸ੍ਯ ਕਿਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇऽਮਾਤ੍ਯ ਕਰ੍ਮਾਪਿ ਚ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍ । ਕਥਯਸ੍ਵ ਸਮੂਲਂ ਤੁ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣ
ਯਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਚਿਤਰਗੁਪਤ, ਦੱਸ ਕਿ ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਸਾਰਾ ਵੇਰਵਾ ਸੁਣਾਓ।
ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤ ਉਵਾਚ। ਅਸੌ ਪਾਪੀ ਦੁਰਾਚਾਰਃ ਸ੍ਵਾਮਿਕਾਰ੍ਯਪ੍ਰਣਾਸ਼ਕਃ । ਨਾਸ੍ਤਿ ਪੁਣ੍ਯਂ ਚਾਣੁਮਾਤ੍ਰਂ ਨਰਕੇ ਪਰਿਪਚ੍ਯਤਾਮ੍
ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਪਾਪੀ ਹੈ, ਮੰਦ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਭਲਾਈ ਨਹੀਂ—ਇਸ ਨੂੰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੇ।
ਸ਼ਤਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਰਾਜਨ੍ਨਾਗਯੋਨੌ ਚ ਨਿष੍ਠੁਰਃ । ਪਾषਾਣੇ ਜਨ੍ਮ ਚਾਸਾਦ੍ਯ ਗृਹੇ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਨਿਰਂਤਰਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸੌ ਮਨਵੰਤਰਾ ਤੱਕ ਇਹ ਨਿਰਦਈ ਸੱਪ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲਵੇ, ਫਿਰ ਪੱਥਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਰਹੇ।