ਅਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਹृषੀਕੇਸ਼ਮੇਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਨਿष੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਗੋਮਯਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਮਂਤ੍ਰਵਤ੍ਸਮੁਪਾਸਤੇ
ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੇ ਗੋਬਰ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਗੋਮੂਤ੍ਰਂ ਮਂਤ੍ਰਵਦ੍ਭੂਯੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਦ੍ਵ੍ਰਤੀ । ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਤਥਾ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤਥਾ ਦਧਿ
ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਰਤੀ ਵਾਲਾ ਮਨਤਰਾਂ ਨਾਲ ਫਿਰ ਗੋਮੂਤਰ ਪੀਵੇ; ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ, ਤੇ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦਹੀਂ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਾਪਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਲਂਘਯਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਰ੍ਦਿਨਮ੍ । ਪਂਚਮੇ ਤੁ ਦਿਨੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪੂਜ੍ਯ ਕੇਸ਼ਵਮ੍
ਚਾਰ ਦਿਨ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ—
ਭੋਜਯੇਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੇਭ੍ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ । ਤਤੋ ਨਕ੍ਤਂ ਸਮਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍ਪਂਚਗਵ੍ਯਂ ਸੁਮਂਤ੍ਰਿਤਮ੍
ਉਹ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਵੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਵੇ; ਫਿਰ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਪੰਜ ਗਉ-ਉਤਪਾਦ ਖਾਏ।
ਏਵਂ ਕਰ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤੋ ਯਃ ਫਲਮੂਲਂ ਚ ਭੋਜਨਮ੍ । ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਧਵਿष੍ਯਂ ਵਾ ਵਿਪ੍ਰ ਯਥੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਹ ਵੈ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਫਿਰ ਫਲ ਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਖਾ ਲਵੇ ਜਾਂ ਯਗ ਦੀ ਰਸੋਈ ਅਨੁਸਾਰ ਖਾਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਯਮ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਃ ਪਂਚਕਂ ਵਿਪ੍ਰ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਸ੍ਤੁਲਸੀਦਲੈਃ । ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਂ ਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸ੍ਵਯਂ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਪੰਜ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਝੋ ਕਿ ਆਪ ਹੀ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਦਸ੍ਯੁਵृਤ੍ਤਿਪਰਾਯਣਃ । ਨਾਮ੍ਨਾ ਦਂਡਕਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਨਿਂਦਾਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਦੰਡਕਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ੂਦਰ ਸੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਚੋਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਅਸਤ੍ਯਭਾषੀ ਮਿਤ੍ਰਘ੍ਨੋ ਵੇਸ਼੍ਯਾਵਿਭ੍ਰਮ ਲੋਲੁਪਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਹਾਰੀ ਕ੍ਰੂਰਸ਼੍ਚ ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀਗਮਨੇ ਰਤਃ
ਉਹ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ, ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ, ਵੈਸ਼ਿਆਵਾਂ ਪਿੱਛੇ ਲੋਭੀ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ, ਕਠੋਰ ਸੀ ਤੇ ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਰੁੱਝਿਆ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸ਼ਰਣਾਗਤਹਂਤਾ ਚ ਪਾਖਂਡਜਨਸਂਗਭਾਕ੍ । ਗੋਮਾਂਸਾਸ਼ੀ ਸੁਰਾਪਸ਼੍ਚ ਪਰਨਿਂਦਾਕਰਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਸ਼ਰਨ ਆਏਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਦਾ, ਪਾਖੰਡੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ, ਗੋਮਾਸ ਖਾਂਦਾ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦਾ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਘਾਤੀ ਜ੍ਞਾਤੀਨਾਂ ਵृਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦੀ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਦੁष੍ਟਂ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਤਦ੍ਗृਹੇ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਤੋੜਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਟੀ-ਰੋਜ਼ੀ ਖਤਮ ਕਰਦਾ। ਇਹਨਾਂ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ—
ਆਗਤਾ ਜ੍ਞਾਤਯਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਪਰਾਯਣਮ੍ । ਜ੍ਞਾਤਯ ਊਚੁਃ। ਰੇ ਰੇ ਮੂਢ ਦੁਰਾਚਾਰ ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤਿਨੀਯਤੇ । ਯਾ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਰ੍ਜਿਤਾ ਪੂਰ੍ਵੈਰਸ੍ਮਾਕਂ ਨਿਰ੍ਮਲੇऽਨ੍ਵਯੇ
—ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ: 'ਓ ਮੂਰਖ ਤੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲਿਆ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ, ਨਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।'
ਇਤਿ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਅਪਕੀਰ੍ਤਿਭਯਾਦਪਿ । ਪਾਪਿਨਾਂ ਪ੍ਰਵਰਂ ਸਰ੍ਵੇ ਤਤ੍ਯਜੁਸ੍ਤਂ ਕੁਲਾਦਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਬਦਨਾਮੀ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਨੇ ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਕੁਲ ਦੀ ਲਾਜ ਸੀ, ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋ ਗਤੋ ਮਹਾਰਣ੍ਯਂ ਵਿਨष੍ਟਾਖਿਲ ਵੈਭਵਃ । ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸ ਦਸ੍ਯੁਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਦਸ੍ਯੁਕਰ੍ਮ ਨਿਰਂਤਰਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰਾ ਧਨ ਗਵਾ ਕੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਚੋਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੋਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪਥਿ ਪ੍ਰਗਚ੍ਛਤਾਂ ਤੇषਾਂ ਭਯਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰ ਨ ਖਾਦਿਤੁਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਤ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਗਤਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯ ਸ੍ਥਲਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਜਦ ਉਹ ਰਸਤੇ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਕੁਝ ਖਾਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਥਾਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਣ੍ਯਜਨਾਨ੍ਬਹੂਨ੍ । ਧਾਤ੍ਰੀਮੂਲੇ ਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਵੈष੍ਣਵਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਵੇਖੇ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵੈਸ਼ਨਵ ਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕ—ਜੋ ਅੰਜੀਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਖੜੇ ਸਨ।
ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਦਸ੍ਯਵੋ ਵਿਪ੍ਰ ਗਤਾ ਦਂਡਕਰੋऽਪਿ ਸਃ । ਤੇषਾਂ ਪਰਿਸਰਂ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਾਮਂ ਵੈ ਚਕਾਰ ਹ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਚੋਰ, ਦੰਡਕਾ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ।
ਦਂਡਕਰ ਉਵਾਚ। ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਤੋऽਹਂ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਃ ਪ੍ਰਾਣਾ ਯਾਸ੍ਯਂਤਿ ਮੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਦਦਧ੍ਵਂ ਖਾਦਿਤੁਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ
ਦੰਡਕਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੈਨੂੰ ਭੁੱਖ ਬਹੁਤ ਲੱਗੀ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦੇਵੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਸ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।'
ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਚੋਚੁਸ੍ਤੇ ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਪਰਾਃ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰੇ ਤ੍ਵਂ ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤੇ ਵਿष੍ਣੁਪਂਚਕੇ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ: 'ਤੂੰ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਪੰਜਕਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈਂ।'
ਕਥਮਨ੍ਨਂ ਖਾਦਿਤੁਂ ਤੇ ਵਾਂਛਾ ਤ੍ਵਦ੍ਯ ਹਰੇਰ੍ਦਿਨੇ । ਵਿਸ਼ੇषਂ ਤੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਂਜ੍ਞਾ ਕਾਤੇ ਭਵਤਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
'ਅੱਜ ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਤੈਨੂੰ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ? ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਦੱਸ ਤੇ ਹੁਣ ਤੂੰ ਕਿਹੜੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈਂ, ਇਹ ਵੀ ਦੱਸ।'
ਸ ਉਵਾਚ ਮੁਦਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਦਂਡਕਰੋਪ੍ਯਹਮ੍ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਸਮਾਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚੋਦ੍ਧਾਰੋ ਮੇ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: 'ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਦੰਡਕਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਉਧਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?'
ਊਚੁਸ੍ਤੇ ਵੈ ਵ੍ਰਤਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਕੁਰੁष੍ਵ ਵਿष੍ਣੁਪਂਚਕਮ੍ । ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਮਾਜ੍ਞਯਾ ਵਿਪ੍ਰ ਚਕਾਰ ਵਿष੍ਣੁਪਂਚਕਮ੍
ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: 'ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਪੰਜਕਾ ਦਾ ਵਧੀਆ ਵਰਤ ਕਰ।' ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਪੰਜਕਾ ਵਰਤ ਕੀਤਾ।
ਸ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਚ ਹਰੇਃ ਸ੍ਥਾਨਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸ੍ਯਂਦਨੇ ਵਰੇ । ਆਸਾਦ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਰੂਪਂ ਤਸ੍ਥੌ ਜਨ੍ਮਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਹਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਪਾ ਲਿਆ ਤੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚਾਖ੍ਯਾਨਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਕੋਟਿਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਂ ਪਾਪਂ ਤਸ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ। ਵਿਦੁषਾਂਵਰ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਹਾਮਤੇ । ਇਦਾਨੀਂ ਮਮ ਦਾਨਾਨਾਂ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕ੍ਰਮਤੋ ਮੁਨੇ
ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਸੱਚ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦਾਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕ੍ਰਮ وار ਦੱਸੋ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਦਾਨਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਦਾਨਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਮਤਮ੍ । ਯੇਨ ਕृਤਂ ਵੈ ਤਦ੍ਦਾਨਂ ਸਰ੍ਵਦਾਨਫਲਂ ਮਤਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਦਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਂ ਸਸਸ੍ਯਾਂ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਵਿष੍ਣੁਲੋਕੇ ਸੁਖਂ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਯਾਵਦਿਂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼
ਜੋ ਕੋਈ ਫਸਲਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਤੱਕ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਜਨ੍ਮ ਚਾਸਾਦ੍ਯ ਸਾਰ੍ਵਭੌਮਸ੍ਤਤੋ ਨृਪਃ । ਮਹੀਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਚਿਰਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਜੇਦ੍ਵੈ ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਰ੍ਗृਹਮ੍
ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਫਿਰ ਸਰਵਭੌਮ ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੋਚਰ੍ਮਮਾਤ੍ਰਾਂ ਭੂਮਿਂ ਯਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ । ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ ਹਰੇਰ੍ਗੇਹਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਗਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਹਰਿ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਤਂ ਗਾਵੋ ਵृषਸ਼੍ਚੈਕੋ ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਂਤ੍ਯਯਂਤ੍ਰਿਤਾਃ । ਗੋਚਰ੍ਮਮਾਤ੍ਰਾਂ ਤਾਂ ਭੂਮਿਂ ਪ੍ਰਵਦਂਤਿ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਜਿੱਥੇ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਲਦ ਬਿਨਾ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਖੜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਗਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਭੂਮਿਨੇਤਾ ਭੂਮਿਦਾਤਾ ਦ੍ਵੌ ਚਾਪਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਗਾਮਿਨੌ । ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਭੂਮਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੈਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਨਸ਼ਤਾਨ੍ਯਪਿ
ਧਰਤੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਾਨੀ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਹੋਰ ਸੈਂਕੜੇ ਦਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।