ਯਤ੍ਪਦਂ ਚੇਤਸਾ ਸੇਵ੍ਯਂ ਸਦ੍ਭਿਰਾਚਰਿਤਂ ਮੁਹੁਃ । ਭਵਾਬ੍ਧਿਤਰਣੇ ਸਾਰਮਾਸ਼੍ਰਯਧ੍ਵਂ ਹਰੇਃ ਪਦਮ੍
ਉਹ ਪੈਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰਿ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਓ।
ਰੇ ਰੇ ਵਿषਯਸਂਲੁਬ੍ਧਾਃ ਪਾਮਰਾ ਨਿष੍ਠੁਰਾ ਨਰਾਃ । ਰੌਰਵੇ ਹਿ ਕਿਮਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ ਪਾਤਯਿष੍ਯਥ
ਹੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਮਾੜੇ ਤੇ ਸਖਤ ਮਨੁੱਖੋ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਸੁੱਟ ਰਹੇ ਹੋ?
ਵਿਨਾ ਗੋਵਿਂਦਸੌਮ੍ਯਾਂਘ੍ਰਿਸੇਵਨਂ ਮਾ ਗਮਿष੍ਯਤਿ । ਅਨਾਯਾਸੇਨ ਦੁਃਖਾਨਾਂ ਤਰਣਂ ਯਦਿ ਵਾਂਛਥ
ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਾ ਜਾਓ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।
ਭਜਧ੍ਵਂ ਕृष੍ਣਚਰਣਾਵਪੁਨਰ੍ਭਵਕਾਰਣੇ । ਕੁਤ ਏਵਾਗਤੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਕੁਤ ਏਵ ਪੁਨਰ੍ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਨ; ਮਰਣ ਵਾਲਾ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਤੇ ਮੁੜ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਗਾ?
ਏਤਦ੍ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਮਤਿਮਾਨਾਸ਼੍ਰਯੇਦ੍ਧਰ੍ਮਸਂਗ੍ਰਹਮ੍ । ਨਾਨਾਨਰਕਸਂਪਾਤਾਦੁਤ੍ਥਿਤੋ ਯਦਿ ਪੂਰੁषਃ
ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਉੱਠ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਸ੍ਥਾਵਰਾਦਿ ਤਨੁਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਯਦਿ ਭਾਗ੍ਯਵਸ਼ਾਤ੍ਪੁਨਃ । ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਲਭਤੇ ਤਤ੍ਰ ਗਰ੍ਭਵਾਸੋਤਿਦੁਃਖਦਃ
ਸਥਾਵਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਚਲ ਜੀਵ ਦੀ ਦੇਹ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਮੁੜ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕਰ੍ਮਵਸ਼ਾਜ੍ਜਂਤੁਰ੍ਯਦਿ ਵਾ ਜਾਯਤੇ ਭੁਵਿ । ਬਾਲ੍ਯਾਦਿਬਹੁਦੋषੇਣ ਪੀਡਿਤੋ ਭਵਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਫਿਰ, ਜੇ ਜੀਵ ਕਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਚਪਨ ਆਦਿ ਬਹੁਤੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਪੁਨਰ੍ਯੌਵਨਮਾਸਾਦ੍ਯ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯੇਣ ਪ੍ਰਪੀਡ੍ਯਤੇ । ਰੋਗੇਣ ਗੁਰੁਣਾ ਵਾਪਿ ਅਨਾਵृष੍ਟ੍ਯਾਦਿਨਾ ਤਥਾ
ਮੁੜ ਜਵਾਨੀ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਗਰੀਬੀ, ਭਾਰੀ ਰੋਗ ਜਾਂ ਸੁੱਕਾ ਆਦਿ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਰ੍ਦ੍ਧਕੇਨ ਲਭੇਤ੍ਪੀਡਾਮਨਿਰ੍ਵਾਚ੍ਯਾਮਿਤਸ੍ਤਤਃ । ਮਨਸਸ਼੍ਚਲਨਾਦ੍ਵ੍ਯਾਧੇਸ੍ਤਤੋ ਮਰਣਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਵਧਾਪੇ ਵਿਚ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਅਣਕਹੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਮਨ ਦੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕਰਕੇ ਰੋਗ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਮੌਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨ ਤਸ੍ਮਾਦਧਿਕਂ ਦੁਃਖਂ ਸਂਸਾਰੇਪ੍ਯਨੁਭੂਯਤੇ । ਤਤਃ ਕਰ੍ਮ੍ਮਵਸ਼ਾਜ੍ਜਂਤੁਰ੍ਯਮਲੋਕੇ ਪ੍ਰਪੀਡ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਇਸ ਕਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਜੀਵ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਪੀੜ੍ਹਾ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਤਿਯਾਤਨਾਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰੇਵ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ । ਜਾਯਤੇ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਜਂਤੁ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਜਾਯਤੇ ਪੁਨਃ
ਉਥੇ ਵੱਡੀ ਯਾਤਨਾ ਸਹਿ ਕੇ ਜੀਵ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜੀਵ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਮਰਦਾ ਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਰਾਧਿਤ ਗੋਵਿਂਦਚਰਣੇ ਤ੍ਵੀਦृਸ਼ੀ ਦਸ਼ਾ । ਅਨਾਯਾਸੇਨ ਮਰਣਂ ਵਿਨਾਯਾਸੇਨ ਜੀਵਨਮ੍
ਜੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਐਸੀ ਹਾਲਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ: ਮੌਤ ਆਸਾਨ, ਪਰ ਜੀਵਨ ਕਲੇਸ਼ ਭਰਿਆ।
ਅਨਾਰਾਧਿਤਗੋਵਿਂਦਚਰਣਸ੍ਯ ਨ ਜਾਯਤੇ । ਧਨਂ ਯਦਿ ਭਵੇਦ੍ਗੇਹੇ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕਿਂ ਫਲਮ੍
ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਧਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਤੇ ਜੇ ਘਰ ਵਿਚ ਧਨ ਹੋਵੇ ਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਯਦਾਸੌ ਕृष੍ਯਤੇ ਯਾਮ੍ਯੈਰ੍ਦੂਤੈਃ ਕਿਂ ਧਨਮਨ੍ਵਿਯਾਤ੍ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਸਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਦ੍ਰਵਿਣਂ ਸਰ੍ਵਸੌਖ੍ਯਦਮ੍
ਜਦੋਂ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਧਨ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਦੋਵੇਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਲਈ ਖਰਚਿਆ ਧਨ ਸਭ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਾਨਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਸੋਪਾਨਂ ਦਾਨਂ ਕਿਲ੍ਬਿषਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਗੋਵਿਂਦਭਕ੍ਤਿਭਜਨਂ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍
ਦਾਨ ਸਵਰਗ ਦਾ ਜੰਗਾ ਹੈ; ਦਾਨ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਭਜਨ ਵੱਡਾ ਪੂਣ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਬਲਂ ਯਦਿ ਭਵੇਨ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਨ ਵृਥਾ ਤਦ੍ਵ੍ਯਯਂ ਚਰੇਤ੍ । ਹਰੇਰਗ੍ਰੇ ਨृਤ੍ਯਗੀਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦੇਵਮਤਂਦ੍ਰਿਤਃ
ਜੇ ਮਰਤਿਆ ਵਿਚ ਤਾਕਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਗਵਾਏ; ਉਹ ਹਰਿ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨੱਚੇ ਤੇ ਗਾਵੇ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ।
ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਪੁਂਸਾਂ ਤਚ੍ਚ ਕृष੍ਣੇ ਸਮਰ੍ਪਯੇਤ੍ । ਕृष੍ਣਾਰ੍ਪਿਤਂ ਕੁਸ਼ਲਦਮਨ੍ਯਾਰ੍ਪਿਤਮਸੌਖ੍ਯਦਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਇਨਸਾਨ ਕੋਲ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੇ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੁਭਾਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਦਿੱਤਾ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਰੇਵ ਪ੍ਰਤਿਮਾਦਿਨਿਰੂਪਣਮ੍ । ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਕਲਯੇਤ੍ਕृष੍ਣ ਗੁਣਨਾਮਾਨ੍ਯਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍
ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਗੁਣ ਤੇ ਨਾਮ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਿਹ੍ਵਯਾ ਹਰਿਪਾਦਾਂਬੁ ਸ੍ਵਾਦਿਤਵ੍ਯਂ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣੈਃ । ਘ੍ਰਾਣੇਨਾਘ੍ਰਾਯ ਗੋਵਿਂਦਪਾਦਾਬ੍ਜਤੁਲਸੀਦਲਮ੍
ਜਿਹਵਾ ਨਾਲ ਵਿਦਵਾਨ ਹਰਿ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਚੱਖਣ; ਨੱਕ ਨਾਲ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਪੱਤੀ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਲੈਣ।
ਤ੍ਵਚਾ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਰੇਰ੍ਭਕ੍ਤਂ ਮਨਸਾਧ੍ਯਾਯ ਤਤ੍ਪਦਮ੍ । ਕृਤਾਰ੍ਥੋ ਜਾਯਤੇ ਜਂਤੁਰ੍ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਹਰਿ ਦੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰ ਕੇ, ਜੀਵ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਥੇ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਤਨ੍ਮਨਾ ਹਿ ਭਵੇਤ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤਥਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਦ੍ਗਤਾਸ਼ਯਃ । ਤਮੇਵਾਂਤੇਭ੍ਯੇਤਿ ਲੋਕੋ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿਚ ਲਗਾ ਲਏ, ਤੇ ਇਰਾਦਾ ਵੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾ ਲਏ; ਆਖਿਰ ਵਿਚ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਥੇ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਚੇਤਸਾ ਚਾਪ੍ਯਨੁਧ੍ਯਾਤਃ ਸ੍ਵਪਦਂ ਯਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ । ਨਾਰਾਯਣਮਨਾਦ੍ਯਂਤਂ ਨ ਤਂ ਸੇਵੇਤ ਕੋ ਜਨਃ
ਜੋ ਮਨ ਨਾਲ ਨਿਰੰਤਰ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਥਾਂ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਅਨਾਦਿ-ਅੰਤ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੌਣ ਨਾ ਕਰੇ?
ਸਤਤ ਨਿਯਤਚਿਤ੍ਤੋ ਵਿष੍ਣੁਪਾਦਾਰਵਿਂਦੇ ਵਿਤਰਣਮਨੁਸ਼ਕ੍ਤਿ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਤਸ੍ਯ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ । ਨਤਿਮਤਿਰਤਿਮਸ੍ਯਾਂਘ੍ਰਿਦ੍ਵਯੇ ਸਂਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍ਸ ਹਿ ਖਲੁ ਨਰਲੋਕੇ ਪੂਜ੍ਯਤਾਮਾਪ੍ਨੁਯਾਚ੍ਚ
ਹਮੇਸ਼ਾ, ਨਿਯਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਭਗਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਲਈ; ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਨਸਾਨ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਏਵਂ ਯਨ੍ਮਹਿਮਾ ਲੋਕੇ ਲੋਕਨਿਸ੍ਤਾਰਕਾਰਣਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਰੇਸ਼ਸ੍ਯ ਨਾਨਾਵਿਗ੍ਰਹਧਾਰਿਣਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਤਰਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੋ ਕਈ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏਕਂ ਪੁਰਾਣਂ ਰੂਪਂ ਵੈ ਤਤ੍ਰ ਪਾਦ੍ਮਂ ਪਰਂ ਮਹਤ੍ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਮੂਰ੍ਧਾ ਹਰੇਰੇਵ ਹृਦਯਂ ਪਦ੍ਮਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍
ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਪਦਮ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ; ਮੱਥਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰਿ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦਿਲ ਪਦਮ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਵੈष੍ਣਵਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਬਾਹੁਃ ਸ਼ੈਵਂ ਵਾਮੋ ਮਹੇਸ਼ਿਤੁਃ । ਊਰੂ ਭਾਗਵਤਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਨਾਭਿਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਾਰਦੀਯਕਮ੍
ਸੱਜਾ ਬਾਂਹ ਵਿਸ਼ਨਵ ਹੈ, ਖੱਬਾ ਬਾਂਹ ਸ਼ਿਵ ਦਾ, ਜੋ ਮਹੇਸ਼ ਦਾ ਹੈ; ਪਿੰਡ ਭਾਗਵਤ ਹਨ, ਤੇ ਨਾਭੀ ਨਾਰਦ ਦੀ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯਂ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਾਂਘ੍ਰਿਰ੍ਵਾਮੋ ਹ੍ਯਾਗ੍ਨੇਯਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਭਵਿष੍ਯਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਜਾਨੁਰ੍ਵਿष੍ਣੋਰੇਵ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਦਾ ਸੱਜਾ ਪੈਰ ਹੈ, ਵਾਮਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਪੈਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਵਿਸ਼ਿਆ, ਵੱਡੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸੱਜੇ ਘੁੱਟ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਸਂਜ੍ਞਂ ਤੁ ਵਾਮਜਾਨੁਰੁਦਾਹृਤਃ । ਲੈਂਗਂ ਹ ਗੁਲ੍ਫਕਂ ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਵਾਰਾਹਂ ਵਾਮਗੁਲ੍ਫਕਮ੍
ਖੱਬਾ ਘੁੱਟ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਜਾ ਗਿੱਟਾ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਤੇ ਖੱਬਾ ਗਿੱਟਾ ਵਾਰਾਹਾ ਹੈ।
ਸ੍ਕਾਂਦਂ ਪੁਰਾਣਂ ਲੋਮਾਨਿ ਤ੍ਵਗਸ੍ਯ ਵਾਮਨਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਕੌਰ੍ਮਂ ਪृष੍ਠਂ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਂ ਮੇਦਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲ ਸਕਾਂਦ ਪੁਰਾਣ ਹਨ, ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਵਾਮਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿੱਠ ਕੂਰਮਾ ਹੈ, ਤੇ ਚਰਬੀ ਮਤਸਿਆ ਹੈ।
ਮਜ੍ਜਾ ਤੁ ਗਾਰੁਡਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਮਸ੍ਥਿ ਗੀਯਤੇ । ਏਵਮੇਵਾਭਵਦ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਪੁਰਾਣਾਵਯਵੋ ਹਰਿਃ
ਹੱਡੀ ਦੇ ਮੱਝਾ ਗਾਰੁੜ ਹੈ, ਤੇ ਹੱਡੀ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਪੁਰਾਣਾ-ਸਰੀਰ, ਹਰੀ ਬਣ ਗਿਆ।