ਧਨਲੋਭੇ ਪ੍ਰਸਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਾਦੇਵ ਹੀਯਤੇ । ਵੇਦਾਨਧੀਤ੍ਯ ਸਕਲਾਨ੍ਯਜ੍ਞਾਂਸ਼੍ਚਾਵਾਪ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਖੋ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹ ਲਏ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਕਰ ਲਏ ਹੋਣ—
ਨ ਤਾਂ ਗਤਿਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਂਤੋषਾਦ੍ਯਾਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਰੁਚਿਰ੍ਨ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛੂਦ੍ਰਾਨ੍ਨ ਤੁ ਸਮਾਹਰੇਤ੍
ਉਹ ਉਹੀ ਦਰਜਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ ਜੋ ਸੰਤੋਖ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਤੋਂ ਦਾਨ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦਾਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸ੍ਥਿਤ੍ਯਰ੍ਥਾਦਧਿਕਂ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯਾਤ੍ਯਧੋਗਤਿਮ੍ । ਯਸ੍ਤੁ ਯਾਤਿ ਨ ਸਂਤੋषਂ ਨ ਸ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਭਾਜਨਮ੍
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਣ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੀਵੀਂ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸੰਤੋਖ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ।
ਉਦ੍ਵੇਜਯਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਯਥਾ ਚੌਰਸ੍ਤਥੈਵ ਸਃ । ਗੁਰੁਂ ਭृਤ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚੋਜ੍ਜਿਹੀਰ੍षੁਸ੍ਤਰ੍ਪਯਨ੍ਦੇਵਤਾਤਿਥੀਨ੍
ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਚੋਰ ਵਾਂਗ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਵੰਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ—
ਸਰ੍ਵਤਃ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣੀਯਾਨ੍ਨ ਤੁ ਤृਪ੍ਯੇਤ੍ਸ੍ਵਯਂ ਤਤਃ । ਏਵਂ ਗृਹਸ੍ਥੋ ਯੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਦੇਵਤਾਤਿਥਿਪੂਜਕਃ
ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਦਾਨ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਹਸਥ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਵਰ੍ਤਮਾਨਃ ਸਂਯਤਾਤ੍ਮਾ ਯਾਤਿ ਤਤ੍ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰੇषੁ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਗਤ੍ਵਾਰਣ੍ਯਂ ਤੁ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍
ਉਹ ਸੰਯਮਤ ਮਨ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਅਸਲ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਕੀ ਵਿਚਰੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਮੁਦਾਸੀਨਃ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਏष ਵਃ ਕਥਿਤੋ ਧਰ੍ਮ੍ਮੋ ਗृਹਸ੍ਥਾਨਾਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਿष੍ਠੇਨ੍ਨਿਯਤਂ ਤਥਾਨੁष੍ਠਾਪਯੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕੱਲਾ, ਉਦਾਸੀਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰਹੇ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਗ੍ਰਹਸਥਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਸਿਖਾਓ।
ਇਤਿ ਦੇਵਮਨਾਦਿਮੇਕਮੀਸ਼ਂ ਗृਹਧਰ੍ਮੇਣ ਸਮਰ੍ਚਯੇਦਜਸ੍ਰਮ੍ । ਸਮਤੀਤ੍ਯ ਸ ਸਰ੍ਵਭੂਤਯੋਨਿਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਯਾਤਿ ਪਰਂ ਨ ਯਾਤਿ ਜਨ੍ਮ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗ੍ਰਹਸਥ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ, ਇੱਕ ਅਨਾਦਿ ਤੇ ਇਕੱਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਦਾ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ- ਏਵਂ ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਭਾਗਮਾਯੁषਃ । ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਾਸ਼੍ਰਮਂ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਸਦਾਰਃ ਸਾਗ੍ਨਿਰੇਵ ਚ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗ੍ਰਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਦੂਜਾ ਭਾਗ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਪੁਤ੍ਰੇषੁ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ਵਨਮਥਾਪਿ ਵਾ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾਪਤ੍ਯਸ੍ਯ ਵਾਪਤ੍ਯਂ ਜਰ੍ਜਰੀਕृਤਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਪੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਬੁੱਢਾ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ—
ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੇ ਚੋਤ੍ਤਰਾਯਣੇ । ਗਤ੍ਵਾਰਣ੍ਯਂ ਨਿਯਮਵਾਂਸ੍ਤਪਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਮਾਹਿਤਃ
ਚੰਗੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਪੱਖ ਦੇ ਸਵੇਰੇ, ਉੱਤਰਾਯਣ ਦੇ ਸੁਭ ਅਸਰ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਫਲਮੂਲਾਨਿ ਪੂਤਾਨਿ ਨਿਤ੍ਯਮਾਹਾਰਮਾਹਰੇਤ੍ । ਯਦਾਹਾਰੋ ਭਵੇਤ੍ਤੇਨ ਪੂਜਯੇਤ੍ਪਿਤृਦੇਵਤਾਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਫ ਸੂਥਰੇ ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਹੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਵੀ ਖਾਣਾ ਮਿਲੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੂਜਯੇਦਤਿਥਿਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚਾਭ੍ਯਰ੍ਚਯੇਤ੍ਸੁਰਾਨ੍ । ਗृਹਾਦਾਦਾਯ ਚਾਸ਼੍ਨੀਯਾਦष੍ਟੌ ਗ੍ਰਾਸਾਨ੍ਸਮਾਹਿਤਃ
ਰੋਜ਼ ਅਤਿਥੀ ਦੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ, ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਘਰੋਂ ਭੋਜਨ ਲੈ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਅੱਠ ਗ੍ਰਾਸ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਟਾਸ਼੍ਚ ਬਿਭृਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਖਰੋਮਾਣਿ ਨੋਤ੍ਸृਜੇਤ੍ । ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਂ ਸਰ੍ਵਥਾ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨਿਯਚ੍ਛੇਦ੍ਵਾਚਮਨ੍ਯਤਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਟਾ ਰੱਖਣੀ, ਨਖ ਤੇ ਵਾਲ ਨਾ ਕੱਟਣੇ, ਸਵਧਿਆਇ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਂ ਚ ਜੁਹੁਯਾਤ੍ਪਂਚਯਜ੍ਞਾਨ੍ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਉਤ੍ਪਨ੍ਨੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਮੇਧ੍ਯੈਃ ਸ਼ਾਕਮੂਲਫਲੇਨ ਵਾ
ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਤੇ ਪੰਜ ਯਜਨ ਕਰਣੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਾਫ-ਸੂਥਰੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਜੜਾਂ ਜਾਂ ਫਲ ਜੋ ਮਿਲਣ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ।
ਚੀਰਵਾਸਾ ਭਵੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਨਾਯਾਤ੍ਤ੍ਰਿषਵਣਂ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨੁਕਂਪਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਛਾਲ ਦੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਣੀ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ, ਸਾਫ ਰਹਿਣਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨੀ, ਤੇ ਦਾਨ-ਸਵੀਕਾਰ ਤੋਂ ਬਚਣਾ।
ਦਰ੍ਸ਼ੇਨ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸੇਨ ਯਜੇਤ ਨਿਯਤਂ ਦ੍ਵਿਜਃ । ऋਤ੍ਵਿष੍ਟ੍ਯਾਗ੍ਰਯਣੇ ਚੈਵ ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯਾਨਿ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਾਵੱਸ ਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੀ ਯਜਨਾ ਕਰੇ, ਰਿਤੂ ਤੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਵਾਲੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਵੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੇ।
ਉਤ੍ਤਰਾਯਣਂ ਚ ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਨਮੇਵ ਚ । ਵਾਸਂਤਸ਼ਾਰਦੈਰ੍ਮੇਦ੍ਧ੍ਯੈਰੁਤ੍ਪਨ੍ਨੈਃ ਸ੍ਵਯਮਾਹृਤੈਃ
ਉੱਤਰਾਯਣ ਤੇ ਦੱਖਣਾਯਣ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਵਸੰਤ ਤੇ ਸ਼ਰਦ ਰਿਤੂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਸਾਫ-ਸੂਥਰੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਪਦਾਰਥ ਵਰਤਣੇ।
ਪੁਰੋਡਾਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚਰੂਂਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਧਿਵਨ੍ਨਿਰ੍ਵਪੇਤ੍ਪृਥਕ੍ । ਦੇਵਤਾਭ੍ਯਃ ਪਿਤृਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਮੇਧ੍ਯਤਰਂ ਹਵਿਃ
ਯਥਾ-ਵਿਧੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੂਰੋਡਾਸ਼ ਤੇ ਚਰੂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ ਹਵਿ ਭੇਟ ਕਰਨੀ।
ਸ਼ੇषਂ ਸਮੁਪਭੁਂਜੀਤ ਲਵਣਂ ਚ ਸ੍ਵਯਂਕृਤਮ੍ । ਵਰ੍ਜ੍ਜਯੇਨ੍ਮਦ੍ਯਮਾਂਸਾਨਿ ਭੌਮਾਨਿ ਕਵਕਾਨਿ ਚ
ਜੋ ਭੋਜਨ ਬਚ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਖਾਣਾ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਲੂਣ ਵਰਤਣਾ; ਮਦਰਾ, ਮਾਸ, ਪਿੱਧਰ ਵਿੱਚ ਉਗਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਤੇ ਖੁੰਭਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ।
ਭੂਸ੍ਤृਣਂ ਸ਼ष੍ਪਕਂ ਚੈਵ ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਾਤਕ ਫਲਾਨਿ ਚ । ਨ ਫਾਲਕृष੍ਟਮਸ਼੍ਨੀਯਾਦੁਤ੍ਸृष੍ਟਮਪਿ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਮਿੱਟੀ, ਘਾਹ, ਜੰਗਲੀ ਘਾਹ ਤੇ ਸ਼ਲੇਸ਼ਮਾਤਕ ਦੇ ਫਲ ਨਾ ਖਾਣੇ; ਜੋ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਉਗਿਆ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਛੱਡਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਨਾ ਖਾਣਾ।
ਨ ਗ੍ਰਾਮਜਾਤਾਨ੍ਯਾਰ੍ਤੋਪਿ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਚ ਫਲਾਨਿ ਚ । ਸ਼੍ਰਾਵਣੇਨੈਵ ਵਿਧਿਨਾ ਵਹ੍ਨਿਂ ਪਰਿਚਰੇਤ੍ਸਦਾ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਉਗੇ ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਫਲ ਨਾ ਖਾਣੇ; ਸ੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਗਨਿ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ।
ਨ ਦ੍ਰੁਹ੍ਯੇਤ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਂਦ੍ਵੋ ਨਿਰ੍ਭਯੋ ਭਵੇਤ੍ । ਨ ਨਕ੍ਤਂ ਕਿਂਚਿਦਸ਼੍ਨੀਯਾਦ੍ਰਾਤ੍ਰੌ ਧ੍ਯਾਨਪਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੇ, ਦੁੰਦਵ ਤੇ ਡਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹੇ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਖਾਵੇ, ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ।
ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯੋ ਜਿਤਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਵਿਚਿਂਤਕਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਭਵੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਨ ਪਤ੍ਨੀਮਪਿ ਸਂਸ਼੍ਰਯੇਤ੍
ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਸੱਚੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਰਹੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਕੋਲ ਵੀ ਨਾ ਜਾਵੇ।
ਯਸ੍ਤੁ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਵਨਂ ਗਤ੍ਵਾ ਮੈਥੁਨਂ ਕਾਮਤਸ਼੍ਚਰੇਤ੍ । ਤਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਤਸ੍ਯ ਲੁਪ੍ਯੇਤ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੀਯਤੇ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸੰਭੋਗ ਕਰੇ, ਉਸ ਦਾ ਵਰਤ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰੇ।
ਤਤ੍ਰ ਯੋ ਜਾਯਤੇ ਗਰ੍ਭੋ ਨ ਸ ਸ੍ਪृਸ਼੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭਿਃ । ਨ ਹਿ ਵੇਦੇਧਿਕਾਰੋਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਂਸ਼ੇਪ੍ਯੇਵਮੇਵ ਹਿ
ਉਥੇ ਜੋ ਗਰਭ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਛੂਹ ਨਾ ਸਕਦੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ।
ਭੂਮੌ ਸ਼ਯੀਤ ਸਤਤਂ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਜਪ੍ਯਤਤ੍ਪਰਃ । ਸ਼ਰਣ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਸਦ੍ਵਿਭਾਗਪਰਃ ਸਦਾ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੌਣਾ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਬਣਨਾ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਹੀ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿਣਾ।
ਪਰਿਵਾਦਂ ਮृषਾਵਾਦਂ ਨਿਦ੍ਰਾਲਸ੍ਯੇ ਚ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਏਕਾਗ੍ਨਿਰਨਿਕੇਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤਾਂ ਭੂਮਿਮਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍
ਨਿੰਦਾ, ਝੂਠੀ ਗੱਲ, ਸੁਸਤ ਹੋਣਾ ਤੇ ਆਲਸ ਤੋਂ ਬਚਣਾ; ਇਕ ਅਗਨਿ ਰੱਖਣੀ, ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਘਰ ਨਾ ਬਣਾਉਣਾ, ਸਾਫ-ਸੂਥਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣਾ।
ਮृਗੈਃ ਸਹ ਚਰੇਦ੍ਦਾਂਤਸ੍ਤੈਃ ਸਹੈਵ ਚ ਸਂਵਸੇਤ੍ । ਸ਼ਿਲਾਯਾਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾਂ ਵਾ ਸ਼ਯੀਤ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ
ਉਹ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਫਿਰੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹੇ; ਪੱਥਰ ਜਾਂ ਕੰਕਰ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁੱਤੇ।
ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਕੋ ਵਾ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਾਸਸਂਚਯਿਕੋਪਿ ਵਾ । षਣ੍ਮਾਸਨਿਚਯੋ ਵਾਪਿ ਸਮਾਨਿਚਯ ਏਵ ਵਾ
ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਧੋਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਾਂ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਲਈ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।