ਉਪਸਂਗृਹ੍ਯ ਤਤ੍ਪਾਦੌ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣੋ ਗੁਰੋਰ੍ਮੁਖਮ੍ । ਅਧੀष੍ਵ ਭੋ ਇਤਿ ਬ੍ਰੂਯਾਦ੍ਵਿਰਾਮੋऽਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਚਾऽਰਮੇਤ੍
ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੈਰ ਛੁਹ ਕੇ, ਮੁੱਖ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ, 'ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹਾਓ' ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਾਠ ਮੁਕਣ ਤੇ 'ਰੁਕ ਜਾਓ' ਕਹਿ ਕੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਕ੍ਕੂਲਾਨ੍ਪਰ੍ਯੁਪਾਸੀਤ ਪਵਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪਾਵਕਃ । ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਪੂਤਸ੍ਤਤੋਂਕਾਰਮਰ੍ਹਤਿ
ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਅੱਗ ਕੋਲ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਸਾਹਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਪਵਿੱਤਰ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਣਵਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਂਤੇऽਪਿ ਵਿਧਿਵਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਕੁਰ੍ਯਾਦਧ੍ਯਾਪਨਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਜਲਿਪੂਰ੍ਵਤਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਉਚਾਰਣ ਅੰਤ ਤੇ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਦੋਵਾਂ ਜਾਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਭੂਤਾਨਾਂ ਵੇਦਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸਨਾਤਨਃ । ਅਧੀਯੀਤਾਪ੍ਯਯਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਾਦ੍ਧੀਯਤੇऽਨ੍ਯਥਾ
ਵੇਦ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਅੱਖ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਹੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ।
ਅਧੀਯੀਤ ऋਚੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਹੁਤ੍ਯਾ ਸਦੇਵਤਾਃ । ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਤਰ੍ਪਯਨ੍ਕਾਲਂ ਕਾਮੈਰ੍ਹੂਤਾਃ ਸਦੈਵਤਾਃ
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਦੁੱਧ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨਚਾਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਜੂਂष੍ਯਧੀਤੇ ਨਿਯਤਂ ਦਧ੍ਨਾ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਦੇਵਤਾਃ । ਸਾਮਾਨ੍ਯਧੀਤੇ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਘृਤਾਹੁਤਿਭਿਰਨ੍ਵਹਮ੍
ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਪਾਠ ਕਰਕੇ ਦਹੀਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਮਵੇਦ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਰੋਜ਼ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥਰ੍ਵਾਂਗਿਰਸੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਧ੍ਵਾ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਦੇਵਤਾਃ । ਧਰ੍ਮਾਂਗਾਨਿ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਮਾਂਸੈਸ੍ਤਰ੍ਪਯਤੇਸੁਰਾਨ੍
ਅਥਰਵਾਂਗਿਰਸ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਿਰੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਮਿੱਠੇ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਾਸ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਤਸ਼੍ਚ ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਯਤੋ ਨੈਤ੍ਯਕਂ ਵਿਧਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਸਮਧੀਯੀਤ ਗਤ੍ਵਾਰਣ੍ਯਂ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ, ਨਿਯਮ ਨਾਲ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਗਾਯਤਰੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਪਰਮਾਂ ਦੇਵੀਂ ਸ਼ਤਮਧ੍ਯਾਂ ਦਸ਼ਾਵਰਾਮ੍ । ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਵੈ ਜਪੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਜਪਯਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਗਾਯਤਰੀ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੀ ਸਰਵੋਤਮ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੌ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਸ ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ, ਉਸ ਦਾ ਜਪ ਰੋਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਪ-ਯਜਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਚੈਵ ਵੇਦਾਂਸ਼੍ਚ ਤੁਲਯਾ ਤੋਲਯਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ । ਏਕਤਸ਼੍ਚਤੁਰੋਵੇਦਾ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਚ ਤਥੈਕਤਃ
ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਗਾਯਤਰੀ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਤਰਾਜੂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਤੋਲਿਆ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਚਾਰ ਵੇਦ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੇਵਲ ਗਾਯਤਰੀ।
ੴਕਾਰਮਾਦਿਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਹृਤੀਸ੍ਤਦਨਂਤਰਮ੍ । ਤਤੋऽਧੀਯੀਤ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਮੇਕਾਗ੍ਰਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 'ਓਮ' ਉਚਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਲੜੀਵਾਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਇਕਾਗਰਤਾ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਾਵਿਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਕਲ੍ਪੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਭੂਰ੍ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਃ ਸਨਾਤਨਾਃ । ਮਹਾਵ੍ਯਾਹृਤਯਸ੍ਤਿਸ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਾਸ਼ੁਭਨਿਬਰ੍ਹਣਾਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੂ, ਭੁਵ, ਸਵ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਅਸ਼ੁਭਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਪੁਰੁषਃ ਕਾਲੋ ਵਿष੍ਣੁਬ੍ਰਹ੍ਮਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਸਤ੍ਵਂਰਜਸ੍ਤਮਸ੍ਤਿਸ੍ਰਃ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ਵ੍ਯਾਹृਤਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਮੁੱਖ ਤੱਤ — ਪੁਰੁਸ਼, ਸਮਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ; ਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣ — ਸਤ, ਰਜ, ਤੇ ਤਮ; ਇਹ ਤਿੰਨ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ੴਕਾਰਸ੍ਤਤ੍ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਦੁਤ੍ਤਰਮ੍ । ਏष ਮਂਤ੍ਰੋ ਮਹਾਯੋਗਃ ਸਾਰਾਤ੍ਸਾਰ ਉਦਾਹृਤਃ
'ਓਮ' ਸਰਵੋਤਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਵਿਤਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਮਹਾਂਯੋਗ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਸਾਰ, ਸਾਰਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੋऽਧੀਤੇऽਹਨ੍ਯਹਨ੍ਯੇਤਾਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਵੇਦਮਾਤਰਮ੍ । ਵਿਜ੍ਞਾਯਾਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਗਾਯਤਰੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਵੇਦਜਨਨੀ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਲੋਕਪਾਵਨੀ । ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਨ ਪਰਂ ਜਪ੍ਯਮੇਤਦ੍ਵਿਜ੍ਞਾਯਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਗਾਯਤਰੀ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ; ਗਾਯਤਰੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਾਯਤਰੀ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਈ ਜਪ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਤੁ ਮਾਸਸ੍ਯ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਆषਾਢ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰੋष੍ਠਪਦ੍ਯਾਂ ਵਾ ਵੇਦੋਪਾਕਰਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਦੁਜ, ਜਾਂ ਆਢੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਸ਼ਠਪਦੀ ਦਿਨ, ਵੇਦ-ਦੀਖਿਆ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਯਤ੍ਸੂਰ੍ਯਯਾਮ੍ਯਗਮਨਂ ਮਾਸਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰੋਰ੍ਦ੍ਧਪਂਚਮਾਨ੍ । ਅਧੀਯੀਤ ਸ਼ੁਚੌ ਦੇਸ਼ੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਜਿਸ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੁष੍ਯੇ ਤੁਚ੍ਛਂਦਸਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਬਹਿਰੁਤ੍ਸਰ੍ਜਨਂ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਮਾਸਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਸ੍ਯ ਵਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਪ੍ਰਥਮੇऽਹਨਿ
ਪੁਸ਼ਯ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਦੁਜ ਨੇ ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਾਂ, ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਇਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਛਦਾਂਸਿ ਚ ਦ੍ਵਿਜੋऽਭ੍ਯਸ੍ਯੇਚ੍ਛੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਵੇਦਾਂਗਾਨਿ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਮਾਨਵਃ
ਦੁਜ ਨੇ ਛੰਦਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਵੇਦਾਂਗ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਮਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਮਨਧ੍ਯਾਯਾਨਧੀਯਾਨੋ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਅਧ੍ਯਾਪਨਂ ਚ ਕੁਰ੍ਵਾਣੋऽਭ੍ਯਸ੍ਯਨ੍ਨਪਿ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਮਨਾਹੀ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚੇ। ਚਾਹੇ ਪੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਸਦਾ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰੇ।
ਕਰ੍ਣਸ਼੍ਰਵੇऽਨਿਲੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਦਿਵਾਪਾਂਸੁਸਮੂਹਨੇ । ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸ੍ਤਨਿਤਵਰ੍षੇषੁ ਮਹੋਲ੍ਕਾਨਾਂ ਚ ਸਂਪ੍ਲਵੇ
ਕੰਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਹਵਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਇਕੱਠੀ ਹੋਣ 'ਤੇ; ਬਿਜਲੀ, ਗੁੜਗੁੜਾਹਟ, ਮੀਂਹ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਉਲਕਾ ਪਤਨ ਹੋਣ 'ਤੇ।
ਅਕਾਲਿਕਮਨਧ੍ਯਾਯਮੇਤੇष੍ਵਾਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਏਤਾਨਭ੍ਯੁਦਿਨਾਨ੍ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਯਦਾ ਪ੍ਰਾਦੁष੍ਕृਤਾਗ੍ਨਿषੁ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਮੇਂ ਵਿਦਿਆ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇ; ਜਦੋਂ ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਜੇ ਅੱਗ ਬੁਝ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਤਦਾ ਵਿਦ੍ਯਾਦਨਧ੍ਯਾਯਮਨृਤੌ ਚਾਭ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੇ । ਨਿਰ੍ਘਾਤੇ ਭੂਮਿਚਲਨੇ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਚੋਪਸਰ੍ਜਨੇ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਿਦਿਆ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮੌਸਮ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਬੱਦਲ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ, ਬਿਜਲੀ ਕਰਕੇ ਗੜਗੜਾਹਟ ਹੋਵੇ, ਧਰਤੀ ਹਿਲੇ ਜਾਂ ਤਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਆਵੇ।
ਏਤਾਨਕਾਲਿਕਾਨ੍ਵਿਦ੍ਯਾਦਨਧ੍ਯਾਯਾਨृਤਾਵਪਿ । ਪ੍ਰਾਦੁष੍ਕृਤੇष੍ਵਗ੍ਨਿषੁ ਚ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸ੍ਤਨਿਤਨਿਸ੍ਵਨੇ
ਇਹ ਅਣਸਮੇਂ ਵਿਦਿਆ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਮੌਸਮ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਅੱਗ ਬੁਝਣ ਤੇ, ਬਿਜਲੀ ਜਾਂ ਗੜਗੜਾਹਟ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਣ ਤੇ।
ਸਜ੍ਯੋਤਿਃ ਸ੍ਯਾਦਨਧ੍ਯਾਯਃ ਸ਼ੇषੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਯਥਾ ਦਿਵਾ । ਨਿਤ੍ਯਾਨਧ੍ਯਾਯ ਏਵ ਸ੍ਯਾਦ੍ਗ੍ਰਾਮੇषੁ ਨਗਰੇषੁ ਚ
ਜਦੋਂ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕਦੀ ਹੋਵੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਦਿਆ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ; ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਮੇਂ ਪਾਠ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਨੈਪੁਣ੍ਯਕਾਮਾਨਾਂ ਪੂਤਿਗਂਧੇ ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ । ਅਂਤਃ ਸ਼ਵਗਤੇਗ੍ਰਾਮੇ ਵृषਲਸ੍ਯ ਚ ਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਜੋ ਧਰਮ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਿਦਿਆ ਪੜ੍ਹਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਾੜੀ ਵਾਸ ਆਵੇ, ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲਾਸ਼ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨੀਚ ਜਾਤ ਵਾਲਾ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ।
ਅਨਧ੍ਯਾਯੋਰੁਦ੍ਯਮਾਨੇ ਸਮਯੇ ਜਲਦਸ੍ਯ ਚ । ਉਦਕੇ ਚਾਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰੇ ਚ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਂ ਚ ਵਿਸਰ੍ਜਯਨ੍
ਵਿਦਿਆ ਪੜ੍ਹਨ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬੱਦਲ ਚੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੂਤ ਜਾਂ ਪਖਾਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
ਉਚ੍ਛਿष੍ਟਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਭੁਕ੍ਚੈਵ ਮਨਸਾਪਿ ਨ ਚਿਂਤਯੇਤ੍ । ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨੇਕੋਦ੍ਦਿष੍ਟਸ੍ਯ ਵੇਤਨਮ੍
ਜੋ ਅਸ਼ੁਧ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਦ੍ਹ ਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾਧਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਦਿਆ ਬਾਰੇ ਨਾ ਸੋਚੇ; ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮ ਦੀ ਫੀਸ ਲੈ ਲਵੇ, ਉਹ ਪਾਠ ਨਾ ਕਰੇ।
ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਨ ਕਾਰਯੇਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਰਾਜ੍ਞੋ ਰਾਹੋਸ਼੍ਚ ਸੂਤਕੇ । ਯਾਵਦੇਕਾਨ੍ਨਨਿष੍ਠਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਨੇਹਾਲੋਪਸ਼੍ਚ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਪਾਠ ਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਜਨਮ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਣ ਸਮੇਂ; ਜਦ ਤੱਕ ਇੱਕ ਹੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਭੋਜਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤੇਲ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਵੇ।