ਗੁਰੁਪਤ੍ਨੀ ਤੁ ਯੁਵਤੀ ਨਾਭਿਵਾਦ੍ਯਾ ਤੁ ਪਾਦਯੋਃ । ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਵਂਦਨਂ ਭੂਮ੍ਯਾਮਸਾਵਹਮਿਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਜੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਛੁਹ ਕੇ ਸਲਾਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਭੂਮਿ ਨੂੰ ਛੁਹ ਕੇ 'ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਂ' ਕਹਿ ਕੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਿਪ੍ਰੋष੍ਯ ਪਾਦਗ੍ਰਹਣਪੂਰ੍ਵਕਂ ਚਾਭਿਵਾਦਨਮ੍ । ਗੁਰੁਦਾਰੇषੁ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸਤਾਂ ਧਰ੍ਮ੍ਮਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍
ਜਦੋਂ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪੈਰ ਫੜ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
ਮਾਤृष੍ਵਸਾ ਮਾਤੁਲਾਨੀ ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰੂਸ਼੍ਚਾਥ ਪਿਤृष੍ਵਸਾ । ਸਂਪੂਜ੍ਯਾ ਗੁਰੁਪਤ੍ਨੀਵਤ੍ਸਮਾਸ੍ਤਾ ਗੁਰੁਭਾਰ੍ਯਯਾ
ਮਾਂ ਦੀ ਭੈਣ, ਮਾਮੀ, ਸਾਸ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ — ਇਹ ਸਭ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਭਾਰਯਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ।
ਭ੍ਰਾਤृਭਾਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਂਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਸਵਰ੍ਣਾ ਹਨ੍ਯਹਨ੍ਯਪਿ । ਵਿਪ੍ਰੋष੍ਯ ਤੂਪਸਂਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਜ੍ਞਾਤਿਸਂਬਂਧਿਯੋषਿਤਃ
ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੇ ਉਹ ਗੁਰੂ ਦੀ ਜਾਤ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ। ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤੁਰ੍ਭਗਿਨ੍ਯਾ ਮਾਤੁਸ਼੍ਚ ਜਾਯਸ੍ਯਾਂ ਚ ਸ੍ਵਸਰ੍ਯਪਿ । ਮਾਤृਵਦ੍ਵृਤ੍ਤਿਮਾਤਿष੍ਠੇਨ੍ਮਾਤਾ ਤਾਭ੍ਯੋ ਗਰੀਯਸੀ
ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ, ਮਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਦੀ ਭੈਣ ਨਾਲ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਏਵਮਾਚਾਰਸਂਪਨ੍ਨਮਾਤ੍ਮਵਂਤਮਦਾਂਭਿਕਮ੍ । ਵੇਦਮਧ੍ਯਾਪਯੇਦ੍ਧਰ੍ਮ੍ਮਂ ਪੁਰਾਣਾਂਗਾਨਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਜੋ ਵਿਵਹਾਰ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਵੈਦ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਪੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸਂਵਤ੍ਸਰੋषਿਤੇ ਸ਼ਿष੍ਯੇ ਗੁਰੁਰ੍ਜ੍ਞਾਨਮਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ । ਹਰਤੇ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਯ ਵਸਤੋ ਗੁਰੁਃ
ਜਦੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਗੁਰੂ ਕੋਲ ਰਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰ੍ਯਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषੁਰ੍ਜ੍ਞਾਨਦੋ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਸ਼ਕ੍ਤੋਨ੍ਨਦੋਂਬੁਦਃ ਸਾਧੁਰਧ੍ਯਾਪ੍ਯਾਦਸ਼ ਧਰ੍ਮਤਃ
ਆਚਾਰਯਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ, ਗਿਆਨ ਦਿੰਦਾ, ਧਰਮਕ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸਮਰਥ, ਦਾਨੀ ਤੇ ਸਾਧੂ ਹੋਵੇ — ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕृਤਕਂਠਸ੍ਤਥਾऽਦ੍ਰੋਹਃ ਮੇਧਾਵੀ ਗੁਰੁਕृਨ੍ਨਰਃ । ਆਪ੍ਤਃ ਪ੍ਰਿਯੋऽਥ ਵਿਧਿਵਤ੍षਡਧ੍ਯਾਪ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ
ਜੋ ਜਨੇਊ ਪਹਿਨਦਾ, ਧੋਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ, ਭਰੋਸੇਯੋਗ, ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ — ਇਹ ਛੇ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਪੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਏਤੇषੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਦਾਨਮਨ੍ਯਤ੍ਰ ਤੁ ਯਥੋਚਿਤਮ੍ । ਆਚਮ੍ਯ ਸਂਯਤੋ ਨਿਤ੍ਯਮਧੀਯੀਤ ਉਦਙ੍ਮੁਖਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੋਵੇ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਪਸਂਗृਹ੍ਯ ਤਤ੍ਪਾਦੌ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣੋ ਗੁਰੋਰ੍ਮੁਖਮ੍ । ਅਧੀष੍ਵ ਭੋ ਇਤਿ ਬ੍ਰੂਯਾਦ੍ਵਿਰਾਮੋऽਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਚਾऽਰਮੇਤ੍
ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੈਰ ਛੁਹ ਕੇ, ਮੁੱਖ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ, 'ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹਾਓ' ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਾਠ ਮੁਕਣ ਤੇ 'ਰੁਕ ਜਾਓ' ਕਹਿ ਕੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਕ੍ਕੂਲਾਨ੍ਪਰ੍ਯੁਪਾਸੀਤ ਪਵਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪਾਵਕਃ । ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਪੂਤਸ੍ਤਤੋਂਕਾਰਮਰ੍ਹਤਿ
ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਅੱਗ ਕੋਲ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਸਾਹਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਪਵਿੱਤਰ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਣਵਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਂਤੇऽਪਿ ਵਿਧਿਵਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਕੁਰ੍ਯਾਦਧ੍ਯਾਪਨਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਜਲਿਪੂਰ੍ਵਤਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਉਚਾਰਣ ਅੰਤ ਤੇ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਦੋਵਾਂ ਜਾਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਭੂਤਾਨਾਂ ਵੇਦਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸਨਾਤਨਃ । ਅਧੀਯੀਤਾਪ੍ਯਯਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਾਦ੍ਧੀਯਤੇऽਨ੍ਯਥਾ
ਵੇਦ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਅੱਖ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਹੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ।
ਅਧੀਯੀਤ ऋਚੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਹੁਤ੍ਯਾ ਸਦੇਵਤਾਃ । ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਤਰ੍ਪਯਨ੍ਕਾਲਂ ਕਾਮੈਰ੍ਹੂਤਾਃ ਸਦੈਵਤਾਃ
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਦੁੱਧ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨਚਾਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਜੂਂष੍ਯਧੀਤੇ ਨਿਯਤਂ ਦਧ੍ਨਾ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਦੇਵਤਾਃ । ਸਾਮਾਨ੍ਯਧੀਤੇ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਘृਤਾਹੁਤਿਭਿਰਨ੍ਵਹਮ੍
ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਪਾਠ ਕਰਕੇ ਦਹੀਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਮਵੇਦ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਰੋਜ਼ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥਰ੍ਵਾਂਗਿਰਸੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਧ੍ਵਾ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਦੇਵਤਾਃ । ਧਰ੍ਮਾਂਗਾਨਿ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਮਾਂਸੈਸ੍ਤਰ੍ਪਯਤੇਸੁਰਾਨ੍
ਅਥਰਵਾਂਗਿਰਸ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਿਰੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਮਿੱਠੇ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਾਸ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਤਸ਼੍ਚ ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਯਤੋ ਨੈਤ੍ਯਕਂ ਵਿਧਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਸਮਧੀਯੀਤ ਗਤ੍ਵਾਰਣ੍ਯਂ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ, ਨਿਯਮ ਨਾਲ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਗਾਯਤਰੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਪਰਮਾਂ ਦੇਵੀਂ ਸ਼ਤਮਧ੍ਯਾਂ ਦਸ਼ਾਵਰਾਮ੍ । ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਵੈ ਜਪੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਜਪਯਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਗਾਯਤਰੀ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੀ ਸਰਵੋਤਮ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੌ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਸ ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ, ਉਸ ਦਾ ਜਪ ਰੋਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਪ-ਯਜਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਚੈਵ ਵੇਦਾਂਸ਼੍ਚ ਤੁਲਯਾ ਤੋਲਯਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ । ਏਕਤਸ਼੍ਚਤੁਰੋਵੇਦਾ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਚ ਤਥੈਕਤਃ
ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਗਾਯਤਰੀ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਤਰਾਜੂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਤੋਲਿਆ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਚਾਰ ਵੇਦ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੇਵਲ ਗਾਯਤਰੀ।
ੴਕਾਰਮਾਦਿਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਹृਤੀਸ੍ਤਦਨਂਤਰਮ੍ । ਤਤੋऽਧੀਯੀਤ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਮੇਕਾਗ੍ਰਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 'ਓਮ' ਉਚਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਲੜੀਵਾਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਇਕਾਗਰਤਾ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਾਵਿਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਕਲ੍ਪੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਭੂਰ੍ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਃ ਸਨਾਤਨਾਃ । ਮਹਾਵ੍ਯਾਹृਤਯਸ੍ਤਿਸ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਾਸ਼ੁਭਨਿਬਰ੍ਹਣਾਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੂ, ਭੁਵ, ਸਵ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਅਸ਼ੁਭਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਪੁਰੁषਃ ਕਾਲੋ ਵਿष੍ਣੁਬ੍ਰਹ੍ਮਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਸਤ੍ਵਂਰਜਸ੍ਤਮਸ੍ਤਿਸ੍ਰਃ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ਵ੍ਯਾਹृਤਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਮੁੱਖ ਤੱਤ — ਪੁਰੁਸ਼, ਸਮਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ; ਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣ — ਸਤ, ਰਜ, ਤੇ ਤਮ; ਇਹ ਤਿੰਨ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ੴਕਾਰਸ੍ਤਤ੍ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਦੁਤ੍ਤਰਮ੍ । ਏष ਮਂਤ੍ਰੋ ਮਹਾਯੋਗਃ ਸਾਰਾਤ੍ਸਾਰ ਉਦਾਹृਤਃ
'ਓਮ' ਸਰਵੋਤਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਵਿਤਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਮਹਾਂਯੋਗ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਸਾਰ, ਸਾਰਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੋऽਧੀਤੇऽਹਨ੍ਯਹਨ੍ਯੇਤਾਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਵੇਦਮਾਤਰਮ੍ । ਵਿਜ੍ਞਾਯਾਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਗਾਯਤਰੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਵੇਦਜਨਨੀ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਲੋਕਪਾਵਨੀ । ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਨ ਪਰਂ ਜਪ੍ਯਮੇਤਦ੍ਵਿਜ੍ਞਾਯਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਗਾਯਤਰੀ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ; ਗਾਯਤਰੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਾਯਤਰੀ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਈ ਜਪ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਤੁ ਮਾਸਸ੍ਯ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਆषਾਢ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰੋष੍ਠਪਦ੍ਯਾਂ ਵਾ ਵੇਦੋਪਾਕਰਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਦੁਜ, ਜਾਂ ਆਢੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਸ਼ਠਪਦੀ ਦਿਨ, ਵੇਦ-ਦੀਖਿਆ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਯਤ੍ਸੂਰ੍ਯਯਾਮ੍ਯਗਮਨਂ ਮਾਸਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰੋਰ੍ਦ੍ਧਪਂਚਮਾਨ੍ । ਅਧੀਯੀਤ ਸ਼ੁਚੌ ਦੇਸ਼ੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਜਿਸ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੁष੍ਯੇ ਤੁਚ੍ਛਂਦਸਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਬਹਿਰੁਤ੍ਸਰ੍ਜਨਂ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਮਾਸਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਸ੍ਯ ਵਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਪ੍ਰਥਮੇऽਹਨਿ
ਪੁਸ਼ਯ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਦੁਜ ਨੇ ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਾਂ, ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਇਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਛਦਾਂਸਿ ਚ ਦ੍ਵਿਜੋऽਭ੍ਯਸ੍ਯੇਚ੍ਛੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਵੇਦਾਂਗਾਨਿ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਮਾਨਵਃ
ਦੁਜ ਨੇ ਛੰਦਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਵੇਦਾਂਗ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।