ਭੈਕ੍ਸ਼੍ਯਸ੍ਯਾਚਰਣਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪਤਿਤਾ ਦਿਵਿ ਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਵੇਦਯਜ੍ਞੈਰਹੀਨਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾਨਾਂ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮ੍ਮਸੁ
ਭਿਕਸ਼ਾ ਮੰਗਣ ਦਾ ਢੰਗ ਇਹ ਹੈ, ਪਰ ਪਤਿਤਾ ਤੋਂ ਨਹੀਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੈਦਿਕ ਯਜਨ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਤਬਾਂ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰ੍ਯ੍ਯਾਹਰੇਦ੍ਭੈਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਗृਹੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯਤੋऽਨ੍ਵਹਮ੍ । ਗੁਰੋਃ ਕੁਲੇ ਨ ਭਿਕ੍ਸ਼ੇਤ ਨ ਜ੍ਞਾਤਿਕੁਲਬਂਧੁषੁ
ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਭਿਕਸ਼ਾ ਲੈਣ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਭਿਕਸ਼ਾ ਨਾ ਮੰਗੇ।
ਅਲਾਭੇਤ੍ਵਨ੍ਯਗੇਹਾਨਾਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਵਾ ਵਿਚਰੇਦ੍ਗ੍ਰਾਮਂ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਨਾਮਸਂਭਵੇ
ਜੇ ਹੋਰ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਭਿਕਸ਼ਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚੇ। ਜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਘਰਾਂ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਭਿਕਸ਼ਾ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਯਮ੍ਯ ਪ੍ਰਯਤੋ ਵਾਚਂ ਦਿਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਨਵਲੋਕਯਨ੍ । ਸਮਾਹृਤ੍ਯ ਤੁ ਭੈਕ੍ਸ਼੍ਯਾਨ੍ਨਂ ਯਾਵਦਰ੍ਥਮਮਾਯਯਾ
ਬੋਲ ਰੋਕ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਨਾ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਜਿੰਨੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਉਤਨੀ ਭਿਕਸ਼ਾ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠੀ ਕਰੇ।
ਭੁਂਜੀਤ ਪ੍ਰਯਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਾਗ੍ਯਤੋऽਨਨ੍ਯਮਾਨਸਃ । ਭੈਕ੍ਸ਼੍ਯੇਣ ਵਰ੍ਤਯੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਨੈਵੇਕਾਨ੍ਨੋ ਭਵੇਦ੍ਵ੍ਰਤੀ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਬੋਲ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ ਖਾਏ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਿਕਸ਼ਾ ਤੇ ਜੀਵੇ, ਤੇ ਵਰਤ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਹੀ ਘਰ ਦੀ ਰੋਟੀ ਨਾ ਖਾਏ।
ਭੈਕ੍ਸ਼੍ਯੈਣ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਨੋ ਵृਤ੍ਤਿਰੁਪਵਾਸਸਮਾ ਸ੍ਮृਤਾ । ਪੂਜਯੇਦਸ਼ਨਂ ਨਿਤ੍ਯਮਦ੍ਯਾਚ੍ਚੈਨਮਕੁਤ੍ਸਯਨ੍
ਭਿਕਸ਼ਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਉਪਵਾਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭੋਜਨ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰੇ ਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਖਾਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹृष੍ਯੇਤ੍ਪ੍ਰਸੀਦੇਚ੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਨਂਦੇਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਅਨਾਰੋਗ੍ਯਮਨਾਯੁष੍ਯਮਸ੍ਵਰ੍ਗ੍ਯਂ ਚਾਤਿਭੋਜਨਮ੍
ਭੋਜਨ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰੇ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀ, ਉਮਰ ਘੱਟ ਹੋਣੀ ਤੇ ਸੁਵਰਗ ਤੋਂ ਵੰਜਣਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪੁਣ੍ਯਂ ਲੋਕਵਿਦ੍ਵਿष੍ਟਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖੋऽਨ੍ਨਾਨਿ ਭੁਂਜੀਤ ਸੂਰ੍ਯਾਭਿਮੁਖਮੇਵ ਵਾ
ਇਹ ਪਾਪ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚੇ। ਉਹ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖਾਏ।
ਨਾਦ੍ਯਾਦੁਦਙ੍ਮੁਖੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਧਿਰੇष ਸਨਾਤਨਃ । ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਪਾਣਿਪਾਦੌ ਚ ਭੁਂਜਾਨੋ ਦ੍ਵਿਰੁਪਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍
ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਨਾ ਖਾਏ। ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਰੀਤ ਹੈ। ਹੱਥ ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ, ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹੇ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਦੇਸ਼ੇ ਸਮਾਸੀਨੋ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਦ੍ਵਿਰੁਪਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍
ਸਾਫ਼ ਥਾਂ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਖਾਣ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹੇ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ- ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚ ਸੁਪ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਰਥ੍ਯੋਪਸਰ੍ਪਣੇ । ਓष੍ਠਾਵਲੋਮਕੌ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਾਸੋ ਵਿਪਰਿਧਾਯ ਚ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਖਾਣ, ਪੀਣ, ਸੌਣ, ਨ੍ਹਾਉਣ, ਗਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣ, ਹੋਠ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲ ਛੂਹਣ, ਜਾਂ ਕਪੜਾ ਪਹਿਨਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ—
ਰੇਤੋਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀषਾਣਾਮੁਤ੍ਸਰ੍ਗੇऽਨृਤਭਾषਣੇ । ष੍ਠੀਵਿਤ੍ਵਾऽਧ੍ਯਯਨਾਰਂਭੇ ਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਾਗਮੇ ਤਥਾ
ਬੀਜ, ਪੇਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਗੂ ਮੂੜਨ, ਝੂਠ ਬੋਲਣ, ਥੂਕਣ, ਪਾਠ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ, ਖੰਘਣ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ—
ਚਤ੍ਵਰਂ ਵਾ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਂ ਵਾ ਸਮਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ । ਸਂਧ੍ਯਯੋਰੁਭਯੋਸ੍ਤਦ੍ਵਦਾਚਾਂਤੋऽਪ੍ਯਾਚਮੇਤ੍ਪੁਨਃ
ਚੌਕ ਚੌਰਾਹੇ ਜਾਂ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋਵਾਂ ਸੰਧੀਆਂ ਸਮੇਂ, ਭਾਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕਰੇ।
ਚਂਡਾਲਮ੍ਲੇਚ੍ਛਸਂਭਾषੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ੂਦ੍ਰੋਚ੍ਛਿष੍ਟਭਾषਣੇ । ਉਚ੍ਛਿष੍ਟਂ ਪੁਰੁषਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭੋਜ੍ਯਂ ਚਾਪਿ ਤਥਾਵਿਧਮ੍
ਚੰਡਾਲ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਣ, ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਧ ਔਰਤ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਣ, ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਧ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਅਜਿਹਾ ਭੋਜਨ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ—
ਆਚਾਮੇਦਸ਼੍ਰੁਪਾਤੇ ਵਾ ਲੋਹਿਤਸ੍ਯ ਤਥੈਵ ਚ । ਭੋਜਨੇ ਸਂਧ੍ਯਯੋਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪੀਤ੍ਵਾ ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀषਯੋਃ
ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਜਾਂ ਲਹੂ ਵਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਖਾਣ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋਵੇਂ ਵੇਲੇ (ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ) ਦੇ ਸਮੇਂ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਾਂ ਪਿਸਾਬ-ਪਖਾਣਾ ਕਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਚਮਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਗਤੋ ਵਾਚਮੇਤ੍ਸੁਪ੍ਤ੍ਵਾ ਸਕृਤ੍ਸਕृਦਥਾਨ੍ਯਤਃ । ਅਗ੍ਨੇਰ੍ਗਵਾਮਥਾਲਂਭੇ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਤਮੇਵ ਵਾ
ਸੌਣ ਤੋਂ ਉਠਣ, ਗੱਲ ਕਰਨ, ਛੀਂਕਣ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਗਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ, ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਂ ਅਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਆਚਮਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮਥਾਤ੍ਮਨਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇ ਨੀਲਦ੍ਯਂ ਵਾ ਪਰਿਧਾਯ ਚ । ਉਪਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇਜ੍ਜਲਂ ਵਾਰ੍ਤਂ ਤृਣਂ ਵਾ ਭੂਮਿਮੇਵ ਚ
ਇੱਕ ਔਰਤ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੂਹਣ, ਨੀਲਾ ਜਾਂ ਭਿੱਜਾ ਕੱਪੜਾ ਪਹਿਨਣ, ਪਾਣੀ, ਮਿੱਟੀ, ਘਾਹ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਚਮਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੇਸ਼ਾਨਾਂ ਚਾਤ੍ਮਨਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇ ਵਾਸਸਃ ਸ੍ਖਲਿਤਸ੍ਯ ਚ । ਅਨੁष੍ਣਾਭਿਰਕੇਸ਼ਾਭਿਰਦੁष੍ਟਾਭਿਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਤਃ
ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਜਾਂ ਕੱਪੜੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਜਾਂ ਰਸਤੇ ਤੇ ਪੈਰ ਫਿਸਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਰਮ ਨਹੀਂ, ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਅਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਆਚਮਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੌਚੇऽਪ੍ਸੁ ਸਰ੍ਵਦਾ ਚਾਮੇਦਾਸੀਨਃ ਪ੍ਰਾਗੁਦਙ੍ਮੁਖਃ । ਸ਼ਿਰਃ ਪ੍ਰਾਵृਤ੍ਯ ਕਂਠਂ ਵਾ ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਸ਼ਿਖੋऽਪਿ ਵਾ
ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੈਠ ਕੇ, ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਸਿਰ ਜਾਂ ਗਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਜਾਂ ਖੁੱਲੇ ਵਾਲ ਜਾਂ ਚੋਟੀ ਨਾਲ ਵੀ ਆਚਮਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਕृਤ੍ਵਾ ਪਾਦਯੋਃ ਸ਼ੌਚਂ ਮਾਰ੍ਗਤੋ ਨ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ । ਸੋਪਾਨਤ੍ਕੋਪਾਨਸ੍ਥੋ ਵਾ ਨੋष੍ਣੀषੀ ਚਾਚਮੇਦ੍ਬੁਧਃ
ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਰਸਤੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ; ਜੁੱਤੀ ਜਾਂ ਚਪਲ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਜਾਂ ਪੱਗ ਪਹਿਨ ਕੇ ਆਚਮਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਨ ਚੈਵ ਵਰ੍षਧਾਰਾਭਿਰ੍ਨ ਤਿष੍ਠਨ੍ਨੁਦ੍ਧृਤੋਦਕੈਃ । ਨੈਕਹਸ੍ਤਾਰ੍ਪਿਤਜਲੈਰ੍ਵਿਨਾ ਸੂਤ੍ਰੇਣ ਵਾ ਪੁਨਃ
ਵਰਖਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਧਾਗਾ ਬਿਨਾਂ ਆਚਮਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਨ ਪਾਦੁਕਾਸਨਸ੍ਥੋ ਵਾ ਬਹਿਰ੍ਜਾਨੁਰਥਾਪਿ ਵਾ । ਨ ਜਲ੍ਪਨ੍ਨ ਹਸਨ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਨ੍ਸ਼ਯਾਨਸ੍ਤਲ੍ਪ ਏਵ ਚ
ਚਪਲ ਜਾਂ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਘੁੱਟ ਬਾਹਰ ਕਰਕੇ, ਗੱਲ ਕਰਦੇ, ਹੱਸਦੇ, ਇਧਰ-ਉਧਰ ਵੇਖਦੇ ਜਾਂ ਪਲੰਗ ਤੇ ਲੇਟੇ ਹੋਏ ਆਚਮਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਨਾਵਿਕ੍ਸ਼ਿਤਾਭਿਃ ਫੇਨਾਦ੍ਯੈਰੁਪੇਤਾਭਿਰਥਾਪਿ ਵਾ । ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ਼ੁਚਿਕਰੋਨ੍ਮੁਕ੍ਤੈਰ੍ਨਕ੍ਸ਼ਾਰਾਭਿਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਝੱਗ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਿਲੇ ਪਾਣੀ, ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ, ਅਪਵਿੱਤਰ, ਪਾਗਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਛੂਹੇ ਪਾਣੀ, ਜਾਂ ਖਾਰਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਆਚਮਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਨ ਚੈਵਾਂਗੁਲਿਭਿਃ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨਾਨ੍ਯਮਾਨਸਃ । ਨ ਵਰ੍ਣਰਸਦੁष੍ਟਾਭਿਰ੍ਨ ਚੈਵ ਪ੍ਰਦਰੋਦਕੈਃ
ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ, ਮਨ ਹੋਰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਬਦਰੰਗ, ਸੁਆਦ ਰਹਿਤ, ਗੰਦੇ ਜਾਂ ਵਗਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਆਚਮਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਨ ਪਾਣਿਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤਾਭਿਰ੍ਵਾ ਨ ਬਹਿਰ੍ਗਂਧ ਏਵ ਵਾ । ਹृਦ੍ਗਾਭਿਃ ਪੂਯਤੇ ਵਿਪ੍ਰਃ ਕਂਠ੍ਯਾਭਿਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਃ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਹੱਥ ਨਾਲ ਹਿਲਾਏ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਬਾਹਰਲੀ ਵਾਸ਼ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਖੱਤਰੀ ਨੂੰ ਗਲ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਸ਼ਿਤਾਭਿਸ੍ਤਥਾ ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ੂਦ੍ਰੌ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਤੋਂऽਤਤਃ । ਅਂਗੁष੍ਠਮੂਲਾਂਤਰਤੋ ਰੇਖਾਯਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੈਸ਼ ਨੂੰ ਪੀਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਅੰਗੂਠੇ ਤੇ ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਜੜ੍ਹ ਵਿਚੋਂ ਲਿਆ ਪਾਣੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਾਣੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਂਤਰਾਂਗੁष੍ਠਦੇਸ਼ਿਨ੍ਯੈਃ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤੀਰ੍ਥਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਕਨਿष੍ਠਾਮੂਲਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਅੰਗੂਠੇ ਤੇ ਦੂਜੀ ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿਆ ਪਾਣੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਛੋਟੀ ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਲਿਆ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਪਾਣੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਂਗੁਲ੍ਯਗ੍ਰਂ ਸ੍ਮृਤਂ ਦੈਵਂ ਤਦੇਵਾਰ੍षਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ । ਮੂਲੇਨ ਦੈਵਮਾਰ੍षਂ ਸ੍ਯਾਦਾਗ੍ਨੇਯਂ ਮਧ੍ਯਤਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਲਿਆ ਪਾਣੀ ਦੈਵ ਤੇ ਆਰਸ਼ ਪਾਣੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਲਿਆ ਪਾਣੀ ਵੀ ਦੈਵ ਤੇ ਆਰਸ਼ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਲਿਆ ਪਾਣੀ ਅਗਨਿ ਪਾਣੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦੇਵ ਸੌਮਿਕਂ ਤੀਰ੍ਥਮੇਤਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਨ ਮੁਹ੍ਯਤਿ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇਣੈਵ ਤੁ ਤੀਰ੍ਥੇਨ ਦ੍ਵਿਜੋ ਨਿਤ੍ਯਮੁਪਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍
ਇਹੀ ਪਾਣੀ ਸੋਮ ਪਾਣੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਮਨ ਵਿਚ ਭਟਕਾਵ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਆਚਮਨ ਕਰੇ।
ਹੋਮਯੇਦ੍ਵਾਥ ਦੈਵੇਨ ਨ ਤੁ ਪਿਤ੍ਰ੍ਯੇਣ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਤ੍ਰਿਃਪ੍ਰਾਸ਼੍ਨੀਯਾਦਪਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇਣ ਪ੍ਰਯਤਸ੍ਤਤਃ
ਹੋਮ ਕਰਨ ਲਈ ਦੈਵ ਪਾਣੀ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ; ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।