ਅਵਗਾਢਾ ਚ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚ ਪੁਨਾਤ੍ਯਾਸਪ੍ਤਮਂ ਕੁਲਮ੍ । ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਜਤਿ ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ ੨੬ thumb|ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਗਙ੍ਗਾ-ਯਮੁਨਯੋਃ ਸਙ੍ਗਮਃ. ਅਗ੍ਨਿਤੀਰ੍ਥਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਯਮੁਨਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਟੇ । ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਂ ਹਰਵਰਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਉਥੇ ਡੁੱਬ ਕੇ ਤੇ ਪੀ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਸੱਤਵੀਂ ਪੀੜੀ ਤੱਕ ਕੁਲ ਨੂੰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਉਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡੇ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿਚ ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨੂੰ ਅਗਨਿਤੀਰਥ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਹੈ। ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਧਰਮਰਾਜ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦਿਵਂ ਯਾਂਤਿ ਯੇ ਮृਤਾਸ੍ਤੇऽਪੁਨਰ੍ਭਵਾਃ । ਏਵਂ ਤੀਰ੍ਥਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯਮੁਨਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਟੇ
ਉਥੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਜੋ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰਥ ਹਨ।
ਉਤ੍ਤਰੇਣ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਆਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਵਿਰਜਂ ਨਾਮ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਾਃ ਸਵਾਸਵਾਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਆਦਿਤਯ ਦੇ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ, ਵਿਰਜਾ ਨਾਮ, ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਸਮੇਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਉਪਾਸਤੇ ਸ੍ਮ ਸਂਧ੍ਯਾਂ ਤੁ ਨਿਤ੍ਯਕਾਲਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ । ਦੇਵਾਃ ਸੇਵਂਤਿ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਵਿਦੁषੋ ਜਨਾਃ
ਉਥੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਹੋਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਪਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕੁਰੁ ਤੀਰ੍ਥਾਭਿषੇਚਨਮ੍ । ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਬਹਵਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਤੀਰਥ ਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰ। ਉਥੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹਨ।
ਤੇषੁ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦਿਵਂ ਯਾਂਤਿ ਯੇ ਮृਤਾਸ੍ਤੇऽਪੁਨਰ੍ਭਵਾਃ । ਗਂਗਾ ਚ ਯਮੁਨਾ ਚੈਵ ਉਭੇ ਤੁਲ੍ਯਫਲੇ ਸ੍ਮृਤੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਜੋ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੇਵਲਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਭਾਵੇਨ ਗਂਗਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪੂਜ੍ਯਤੇ । ਏਵਂ ਕੁਰੁष੍ਵ ਕੌਂਤੇਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤੀਰ੍ਥਾਭਿषੇਚਨਮ੍
ਗੰਗਾ ਆਪਣੀ ਉੱਚੀ ਮਰਯਾਦਾ ਕਰਕੇ ਹਰ ਥਾਂ ਇਜ਼ਤਦਾਰ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੌਂਤਿਆ, ਤੂੰ ਸਵਰਗਤੀਰਥ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰ।
ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਯਸ੍ਤ੍ਵਿਦਂ ਕਲ੍ਯ ਉਤ੍ਥਾਯ ਪਠਤੇ ਚ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਵਾ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਜੋ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਇਹ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਂ ਚ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਖਂਡੇ ਯਮੁਨਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਪਂਚਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸਵਰਗ ਖੰਡ ਵਿਚ ਯਮੁਨਾ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਪੰਜ-ਚਾਲੀਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪੁਰਾਣੇ ਪੁਣ੍ਯਸਮ੍ਮਿਤਮ੍ । ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਤਾਨਿ ਨਿਯੁਤਾਨਿ ਚ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੇ ਪੁਣ੍ਯਾਃ ਪਵਿਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਗਤਿਸ਼੍ਚ ਪਰਮਾ ਸ੍ਮृਤਾ । ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਨੈਮਿषਂ ਪੁਣ੍ਯਮਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਪੁष੍ਕਰਮ੍
ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਤੇ ਨੈਮੀਸ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਪੁਸ਼ਕਰ।
ਪ੍ਰਯਾਗਮਪਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ । ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸਂਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕਥਮੇਕਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਸਿ
ਪ੍ਰਯਾਗ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵੀ; ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੂੰ ਇਕ ਨੂੰ ਹੀ ਕਿਉਂ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ?
ਅਪ੍ਰਮਾਣਮਿਦਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਸ਼੍ਰਦ੍ਧੇਯਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਗਤਿਂ ਚ ਪਰਮਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਭੋਗਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਾਨ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਅਣਮਾਪੀ, ਅਣਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਾਹ ਅਤੇ ਮਨਚਾਹੇ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਕਿਮਰ੍ਥਮਲ੍ਪਯੋਗੇਨ ਬਹੁਧਰ੍ਮਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਸਿ । ਏਤਂ ਮੇ ਸਂਸ਼ਯਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਥਾਦृष੍ਟਂ ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਤੂੰ ਘੱਟ ਯਤਨ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਵਧਾਈ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੱਸ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ- ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਧੇਯਂ ਨ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮਪਿ ਤਦ੍ਭਵੇਤ੍ । ਨਰਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਸ੍ਯ ਪਾਪੋਪਹਤਚੇਤਸਃ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਜੋ ਗੱਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਕਹੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖੀ ਹੋਵੇ; ਪਾਪੀ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਵੀ—
ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨੋ ਹ੍ਯਸ਼ੁਚਿਰ੍ਦੁਰ੍ਮਤਿਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਮਂਗਲਃ । ਏਤੇ ਪਾਤਕਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇਨੇਦਂ ਭਾषਿਤਂ ਮਯਾ
ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੈ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੁਭਾਗ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੈ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪੀ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁ ਪ੍ਰਯਾਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਯਥਾਦृष੍ਟਂ ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਪਰੋਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਯਥਾਨ੍ਯਤ੍ਸਂਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਹੁਣ ਤੂੰ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਸਿੱਧਾ ਤੇ ਅਪਰੋਕਸ਼, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਯਥੈਵਾਨ੍ਯਨ੍ਮਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਪੁਰਾ ਰਾਜਨ੍ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਯੋਗਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਤੇ ਸੁਣੀਆਂ, ਰਾਜਾ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਮਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਜੋਗਤਾ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਤੇ ਚਾਪਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨੈਵ ਯੋਗਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਜਨ੍ਮਾਂਤਰਸਹਸ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਯੋਗੋ ਲਭ੍ਯੇਤ ਮਾਨਵੈਃ
ਕੋਈ ਹੋਰ ਉਥੇ ਕਲੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜੋਗ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜੋਗ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾਯੋਗਸਹਸ੍ਰੇਣ ਯੋਗੋ ਲਭ੍ਯੇਤ ਮਾਨਵੈਃ । ਯਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਜੋਗ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੋਗਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜੋ ਸਭ ਰਤਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਤੇਨ ਦਾਨੇਨ ਦਤ੍ਤੇਨ ਯੋਗੋ ਲਭ੍ਯੇਤ ਮਾਨਵੈਃ । ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਤੁ ਮृਤਸ੍ਯੇਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਭਵਤਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਉਸ ਦਾਨ, ਉਸ ਦੇਣ ਨਾਲ ਜੋਗ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿਚ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਧਾਨਹੇਤੁਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਤ੍ਸੁ ਚ ਭਾਰਤ । ਯਥਾ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਤੁ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਮੈਂ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਭਾਰਤਾ; ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨੈਵਾਸ੍ਤਿ ਵੈ ਕਿਂਚਿਦ੍ਯਦ੍ਵਕ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਿਦਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਯਥਾ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪੂਜ੍ਯਤੇ
ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮ ਹਰ ਥਾਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਲੋਕੇषੁ ਪ੍ਰਯਾਗਃ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਬੁਧੈਃ । ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਤੀਰ੍ਥਰਾਜਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਮੇਤਦ੍ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਗ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਸੱਚਮੁੱਚ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰਾ, ਇਹ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਪਿ ਸ੍ਮਰਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਤੀਰ੍ਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤੀਰ੍ਥਰਾਜਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨੈਵਾਨ੍ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦਿਚ੍ਛਤਿ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਯਾਗ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ, ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ।
ਕੋ ਹਿ ਦੇਵਤ੍ਵਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮਾਨੁषਤ੍ਵਂ ਚਿਕੀਰ੍षਤਿ । ਅਨੇਨੈਵਾਨੁਮਾਨੇਨ ਤ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਸ੍ਯਸਿ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਜੋ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਇਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰਾ, ਤੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝ ਲਵੇਂ।
ਯਥਾ ਪੁਣ੍ਯਮਪੁਣ੍ਯਂ ਵਾ ਤਥੈਵ ਕਥਿਤਂ ਮਯਾ । ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਤਦ੍ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਿਸ੍ਮਿਤੋऽਹਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਜਿਵੇਂ ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਪਾਪ ਦਾ ਵਰਣਨ ਮੈਂ ਕੀਤਾ, ਓਹੀ ਹੈ; ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ, ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਕਥਂ ਯੋਗੇਨ ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਸ੍ਤੁ ਕਰ੍ਮਣਾ । ਤਦਾ ਚ ਲਭਤੇ ਭੋਗਾਨ੍ਗਾਂ ਚ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਫਲਮ੍
ਯੋਗ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਭੋਗ ਤੇ ਫਲ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ?
ਤਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਪੁਨਰ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਮਹੀਮ੍ । ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁਰਾਜਨ੍ਮਹਾਬਾਹੋ ਯਥੋਕ੍ਤਕਰ੍ਮ੍ਮਣਾ ਮਹੀ
ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਫਿਰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਸੁਣੋ, ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜਾ, ਕਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਨਿਯਤ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।