ਤੇਨ ਜੀਵਂਤਿ ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ । ਯੇ ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਨ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਲੋਕ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਯਾਗ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ । ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਇਵ ਰਾਹੁਣਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯਾਗ, ਉਸ ਪਵਿਤ੍ਰ ਤੇ ਉੱਚੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਰਾਹੂ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਂਬਲਾਸ਼੍ਵਤਰੌ ਨਾਗੌ ਯਮੁਨਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਟੇ । ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕੈਃ
ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਕੰਬਲਾ ਤੇ ਅਸ਼ਵਤਰਾ ਨਾਮ ਦੇ ਦੋ ਹਾਥੀ ਹਨ; ਉਥੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ । ਨਰਸ੍ਤਾਰਯਤੇ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਦਸ਼ਾਤੀਤਾਨ੍ਦਸ਼ਾਪਰਾਨ੍
ਉਸ ਥਾਂ, ਜੋ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਜਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਦਸ ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਦਸ ਅੱਗਲੇ ਪੜ੍ਹਦੇਆਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕृਤ੍ਵਾਭਿषੇਕਂ ਤੁ ਨਰਃ ਸੋऽਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯਾਵਦਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਮ੍
ਉਥੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਤੱਕ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਤੁ ਗਂਗਾਯਾਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਭਾਰਤ । ਕੂਪਂ ਚੈਵ ਤੁ ਸਾਮੁਦ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨਂ ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਭਾਰਤ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕੂਆ 'ਸਾਮੁਦ੍ਰ' ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਥਾਂ 'ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨ' ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਜਿਤਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਯਦਿ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਸੋऽਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਰੇਣ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨਾਦ੍ਭਾਗੀਰਥ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਪੂਰ੍ਵਤਃ । ਹਂਸਪ੍ਰਪਤਨਂ ਨਾਮ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰ ਤੇ ਭਾਗੀਰਥੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ, 'ਹੰਸ ਪ੍ਰਪਤਨ' ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਹੈ ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਨਾਤਮਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾਰਤ । ਯਾਵਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਾਵਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਭਾਰਤ, ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਸਿਰਫ ਨ੍ਹਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਦ ਤੱਕ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਹਨ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਉਰ੍ਵਸ਼ੀਪੁਲਿਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਵਿਪੁਲੇ ਹਂਸਪਾਂਡੁਰੇ । ਸਲਿਲੈਸ੍ਤਰ੍ਪ੍ਪਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪਿਤॄਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਮਤ੍ਸਰਃ
ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਵੱਡੇ ਕੰਢੇ 'ਹੰਸ ਪਾਂਡੁਰ' ਤੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਨਿਰਵੈਰ ਹੋ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
षष੍ਟਿਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ षष੍ਟਿਵਰ੍षਸ਼ਤਾਨਿ ਚ । ਸੇਵਤੇ ਪਿਤृਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਂ ਨਰਾਧਿਪ
ਰਾਜਾ, ਉਹ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਸਾਠ ਸੌ ਸਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਸਤਤਂ ਤਤ੍ਰ ऋषਿਗਂਧਰ੍ਵਕਿਨ੍ਨਰੈਃ । ਤਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣਕਰ੍ਮ੍ਮਾ ਦਿਵਸ਼੍ਚ੍ਯੁਤਃ
ਉਥੇ ਉਹ ਸਦਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਕਿਨਰਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਪੂਰਨ ਫਲ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਰ੍ਵਸ਼ੀਸਦृਸ਼ੀਨਾਂ ਤੁ ਕਨ੍ਯਾਨਾਂ ਲਭਤੇ ਸ਼ਤਮ੍ । ਗਵਾਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਭੋਕ੍ਤਾ ਭਵਤਿ ਭੂਮਿਪ
ਉਹ ਉਰਵਸ਼ੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸੌ ਕੁੜੀਆਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਕਾਂਚੀਨੂਪੁਰਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸੁਪ੍ਤੋऽਸੌ ਪ੍ਰਤਿਬੁਧ੍ਯਤੇ । ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਿਪੁਲਾਨ੍ਭੋਗਾਂਸ੍ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਲਭਤੇ ਪੁਨਃ
ਸੋਨੇ ਦੇ ਨੂਪੁਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਹ ਜਾਗਦਾ ਹੈ; ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਮਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਉਸ ਪਵਿਤ੍ਰ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਸ਼ਾਸਨਧਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਿਯਤਃ ਸਂਯਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ । ਏਕਕਾਲਂ ਤੁ ਭੁਂਜਾਨੋ ਮਾਸਂ ਭੋਗਪਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੁਸ਼ ਦੇ ਆਸਣ 'ਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਵਰ੍ਣਾਲਂਕृਤਾਨਾਂ ਤੁ ਨਾਰੀਣਾਂ ਲਭਤੇ ਸ਼ਤਮ੍ । ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਾਸਮੁਦ੍ਰਾਯਾਂ ਮਹਾਭੋਗਪਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਸੌ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੱਕ ਵੱਡਾ ਭੋਗਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ਗ੍ਰਾਮਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਭੋਕ੍ਤਾ ਭਵਤਿ ਭੂਮਿਪਃ । ਧਨਧਾਨ੍ਯਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਦਾਤਾ ਭਵਤਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧਨ ਤੇ ਅਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾਨੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪੁਲਾਨ੍ਭੋਗਾਂਸ੍ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਸ੍ਮਰਤੇ ਪੁਨਃ । ਅਥ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਟੇ ਰਮ੍ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਵਟ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਸੰਯਮੀ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ—
ਉਪੋष੍ਯ ਯੋਗਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਞਾਨਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਕੋਟਿਤੀਰ੍ਥਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਯਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੋਟੀਤੀਰਥ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡਦਾ ਹੈ—
ਕੋਟਿਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ । ਤਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਤ੍ਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣਕਰ੍ਮ੍ਮਾ ਦਿਵਸ਼੍ਚ੍ਯੁਤਃ
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੋਟੀਆਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਵਰ੍ਣਮਣਿਮੁਕ੍ਤਾਢ੍ਯੇ ਕੁਲੇ ਭਵਤਿ ਰੂਪਵਾਨ੍ । ਤਤੋ ਭੋਗਵਤੀਂ ਗਤ੍ਵਾ ਵਾਸੁਕੇਰੁਤ੍ਤਰੇਣ ਤੁ
ਉਹ ਸੋਨੇ, ਮੋਤੀ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਵਾਸੁਕੇ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਭੋਗਾਂ ਵਾਲੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮੇਧਕਂ ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਤ੍ਰਾਪਰਂ ਭਵੇਤ੍ । ਕृਤ੍ਵਾਭਿषੇਕਂ ਤੁ ਨਰਃ ਸੋऽਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਉਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਨਾਢ੍ਯੋ ਰੂਪਵਾਨ੍ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਦਾਤਾ ਭਵਤਿ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ । ਚਤੁਰ੍ਵੇਦੇषੁ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿषੁ ਯਤ੍ਫਲਮ੍
ਉਹ ਧਨਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ, ਹੋਸ਼ਿਆਰ, ਦਾਨੀ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪੁੰਨ ਹੈ, ਤੇ ਸਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—
ਅਹਿਂਸਾਯਾਂ ਤੁ ਯੋ ਧਰ੍ਮ੍ਮੋ ਗਮਨਾਦੇਵ ਤਦ੍ਭਵੇਤ੍ । ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸਮਾ ਗਂਗਾ ਯਤ੍ਰਤਤ੍ਰਾਵਗਾਹ੍ਯਤੇ
ਅਹਿੰਸਾ ਦਾ ਪੁੰਨ ਸਿਰਫ ਉਥੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣਾ ਯਤ੍ਰ ਸਿਂਧ੍ਵਾ ਸਮਾਗਤਾ । ਯਤ੍ਰ ਗਂਗਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਬਹੁਤੀਰ੍ਥਤਪੋਧਨਾ
ਜਿੱਥੇ ਸਿੰਧੁ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਤੋਂ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਉਥੇ ਗੰਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤੀਰਥ ਤੇ ਤਪ ਹਨ, ਵੱਡੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ—
ਸਿਦ੍ਧਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਹਿ ਤਜ੍ਜ੍ਞੇਯਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ । ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਤਾਰਯਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨ੍ਨਾਗਾਂਸ੍ਤਾਰਯਤੇऽਪ੍ਯਧਃ
ਉਹ ਸਥਾਨ ਸਿਧੀ ਦਾ ਖੇਤਰ ਜਾਣੋ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਿਵਿ ਤਾਰਯਤੇ ਦੇਵਾਂਸ੍ਤੇਨ ਸਾ ਤ੍ਰਿਪਥਾ ਸ੍ਮृਤਾ । ਯਾਵਦਸ੍ਥੀਨਿ ਗਂਗਾਯਾਂ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਤਸ੍ਯ ਦੇਹਿਨਃ
ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਤ੍ਰਿਪਥਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਤਕ ਕਿਸੇ ਦੇ ਅਸਥੀਆਂ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ—
ਤਾਵਦ੍ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ । ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਤੁ ਪਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਨਦੀਨਾਮੁਤ੍ਤਮਾ ਨਦੀ
ਉਹ ਉਤਨੇ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਮਹਾਪਾਤਕਿਨਾਮਪਿ । ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸੁਲਭਾ ਗਂਗਾ ਤ੍ਰਿषੁ ਸ੍ਥਾਨੇषੁ ਦੁਰ੍ਲਭਾ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ, ਵੱਡੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਹਰ ਥਾਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਔਖੀ ਹੈ।
ਗਂਗਾਦ੍ਵਾਰੇ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਚ ਗਂਗਾਸਾਗਰਸਂਗਮੇ । ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦਿਵਂ ਯਾਂਤਿ ਯੇ ਮृਤਾਸ੍ਤੇऽਪੁਨਰ੍ਭਵਾਃ
ਗੰਗਾਦਵਾਰ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਤੇ ਗੰਗਾ-ਸਾਗਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ 'ਤੇ—ਜੋ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਉਥੇ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।