ਯਥਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤਥਾ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਦਾਨਂ ਵਿਪ੍ਰੇषੁ ਦਾਪਯੇਤ੍ । ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਲੋਭਾਨ੍ਮੋਹਾਦ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ਯਾਨੇਨ ਯੋ ਨਰਃ
—ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸਭ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਮੋਹ ਕਰਕੇ ਸਵਾਰੀ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਨਿष੍ਫਲਂ ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍ । ਗਂਗਾਯਮੁਨਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਯਸ੍ਤੁ ਕਨ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
—ਉਸ ਲਈ ਉਹ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਵਿਅਰਥ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸਵਾਰੀ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁੜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਆਰ੍षੇਣ ਤੁ ਵਿਧਾਨੇਨ ਯਥਾਵਿਭਵਸਂਭਵਮ੍ । ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਯਮਂ ਘੋਰਂ ਨਰਕਂ ਤੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
—ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਯਮ ਜਾਂ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਉਤ੍ਤਰਾਨ੍ਸ ਕੁਰੂਨ੍ਗਤ੍ਵਾ ਮੋਦਤੇ ਕਾਲਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰਾਂਸ੍ਤੁ ਦਾਰਾਁਲ੍ਲਭਤੇ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਨ੍ਨਯਸਂਯੁਤਾਨ੍
ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੁ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਹੀਂ ਖੁਸ਼ੀ ਮਾਣਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਤਨੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਦਾਨਂ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਂ ਯਥਾਵਿਭਵਸਂਭਵਮ੍ । ਤੇਨ ਤੀਰ੍ਥਫਲੈਨੈਵ ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਥੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਤੀਰਥ ਦਾ ਫਲ ਵਧਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਯਾਵਦਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਮ੍ । ਵਟਮੂਲਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਯਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦ ਤੱਕ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦਾ; ਅਤੇ ਜੋ ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੇਠ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕਂ ਚ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਾਸ੍ਤਪਂਤੇ ਰੁਦ੍ਰਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
—ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆ ਰੁਦਰ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈ ਕੇ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰ੍ਦਹਂਤਿ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਟਮੂਲਂ ਨ ਦਹ੍ਯਤੇ । ਨष੍ਟਚਂਦ੍ਰਾਰ੍ਕਪਵਨਂ ਯਦਾ ਚੈਕਾਰ੍ਣਵਂ ਜਗਤ੍
ਉਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਟ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਸੜਦੀ; ਜਦ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਹਵਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਸ੍ਵਪਿਤ੍ਯਤ੍ਰੈਵ ਵੈ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਜਾਯਮਾਨਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਦੇਵਦਾਨਵਗਂਧਰ੍ਵ ऋषਯਃ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਾਃ
—ਉਥੇ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੁ ਸੌਂਦਾ ਹੈ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣ—
ਸਦਾ ਸੇਵਂਤਿ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਗਂਗਾਯਮੁਨਸਂਗਮੇ । ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਸਂਯੁਤਂ ਚ ਯਤ੍
—ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਤੀਰਥ, ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਯਾਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ਦੇਵਾ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਦਿਗੀਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਲੋਕਪਾਲਾਸ਼੍ਚ ਸਾਧ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪਿਤਰੋ ਲੋਕਸਂਮਤਾਃ
ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਲੋਕਪਾਲ, ਸਾਧਿਆ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨੇ ਹੋਏ ਪਿਤਰ—
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਪ੍ਰਮੁਖਾਸ੍ਤਥੈਵ ਪਰਮਰ੍षਯਃ । ਅਂਗਿਰਪ੍ਰਮੁਖਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਯਃ ਪਰੇ
—ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਅੰਗਿਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ—
ਤਥਾ ਨਾਗਾਸ਼੍ਚ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਸੁਪਰ੍ਣਾਃ ਖੇਚਰਾਸ਼੍ਚ ਯੇ । ਸਰਿਤਃ ਸਾਗਰਾਃ ਸ਼ੈਲਾ ਨਾਗਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਸ੍ਤਥਾ
—ਨਾਗ, ਸਿੱਧ, ਸੁਪਰਨ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਨਦੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਪਹਾੜ, ਨਾਗ ਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰ ਵੀ—
ਹਰਿਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਪੁਰਸ੍ਕृਤਃ । ਗਂਗਾਯਮੁਨਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਜਘਨਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
—ਹਰੀ, ਭਗਵਾਨ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਗਰਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਤ੍ਰਿषੁਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਤਤਃ ਪੁਣ੍ਯਤਮਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤ੍ਰਿषੁਲੋਕੇषੁ ਭਾਰਤ
ਹੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
ਸ਼੍ਰਵਣਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਨਾਮਸਂਕੀਰ੍ਤਨਾਦਪਿ । ਮृਤ੍ਤਿਕਾ ਲਂਭਨਾਦ੍ਵਾਪਿ ਨਰਃ ਪਾਪਾਤ੍ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਤੀਰਥ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਣ ਨਾਲ, ਨਾਮ ਜਪਣ ਨਾਲ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਭਿषੇਕਂ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਸਂਗਮੇ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਃ । ਤੁਲ੍ਯਂ ਫਲਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਰਾਜਸੂਯਾਸ਼੍ਵਮੇਧਯੋਃ
ਜੋ ਸੰਘਮ ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਨੀਰ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ ਤੇ ਡਟਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਸੂਯ ਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਵੇਦਵਚਨਾਤ੍ਤਾਤ ਨ ਲੋਕਵਚਨਾਦਪਿ । ਮਤਿਰੁਤ੍ਕ੍ਰਮਣੀਯਾ ਤੇ ਪ੍ਰਯਾਗਗਮਨਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਪਿਆਰੇ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਤੇ ਤੇਰੀ ਮੱਤ ਨਾ ਤਾਂ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਤੋਂ, ਨਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਹਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦਸ਼ਤੀਰ੍ਥਸਹਸ੍ਰਾਣਿ षष੍ਟਿਕੋਟ੍ਯਸ੍ਤਥਾਪਰਾਃ । ਯੇषਾਂ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਮਤ੍ਰੈਵ ਕੀਰ੍ਤਨਾਤ੍ਕੁਰੁਨਂਦਨ
ਕੁਰੂਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੁਖ, ਇੱਥੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸਠ ਕਰੋੜ ਹੋਰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਥਾਂਵਾਂ ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਯਾ ਗਤਿਰ੍ਯੋਗਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸਦੁਤ੍ਥਸ੍ਯ ਮਨੀषਿਣਃ । ਸਾ ਗਤਿਸ੍ਤ੍ਯਜਤਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਗਂਗਾਯਮੁਨਸਂਗਮੇ
ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਠਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੋ ਮਕਸਦ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਕਸਦ ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਘਮ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨ ਜੀਵਂਤਿ ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ । ਯੇ ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਨ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਲੋਕ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਯਾਗ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ । ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਇਵ ਰਾਹੁਣਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯਾਗ, ਉਸ ਪਵਿਤ੍ਰ ਤੇ ਉੱਚੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਰਾਹੂ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਂਬਲਾਸ਼੍ਵਤਰੌ ਨਾਗੌ ਯਮੁਨਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਟੇ । ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕੈਃ
ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਕੰਬਲਾ ਤੇ ਅਸ਼ਵਤਰਾ ਨਾਮ ਦੇ ਦੋ ਹਾਥੀ ਹਨ; ਉਥੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ । ਨਰਸ੍ਤਾਰਯਤੇ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਦਸ਼ਾਤੀਤਾਨ੍ਦਸ਼ਾਪਰਾਨ੍
ਉਸ ਥਾਂ, ਜੋ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਜਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਦਸ ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਦਸ ਅੱਗਲੇ ਪੜ੍ਹਦੇਆਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕृਤ੍ਵਾਭਿषੇਕਂ ਤੁ ਨਰਃ ਸੋऽਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯਾਵਦਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਮ੍
ਉਥੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਤੱਕ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਤੁ ਗਂਗਾਯਾਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਭਾਰਤ । ਕੂਪਂ ਚੈਵ ਤੁ ਸਾਮੁਦ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨਂ ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਭਾਰਤ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕੂਆ 'ਸਾਮੁਦ੍ਰ' ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਥਾਂ 'ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨ' ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਜਿਤਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਯਦਿ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਸੋऽਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਰੇਣ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨਾਦ੍ਭਾਗੀਰਥ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਪੂਰ੍ਵਤਃ । ਹਂਸਪ੍ਰਪਤਨਂ ਨਾਮ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰ ਤੇ ਭਾਗੀਰਥੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ, 'ਹੰਸ ਪ੍ਰਪਤਨ' ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਹੈ ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਨਾਤਮਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾਰਤ । ਯਾਵਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਾਵਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਭਾਰਤ, ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਸਿਰਫ ਨ੍ਹਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਦ ਤੱਕ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਹਨ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਉਰ੍ਵਸ਼ੀਪੁਲਿਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਵਿਪੁਲੇ ਹਂਸਪਾਂਡੁਰੇ । ਸਲਿਲੈਸ੍ਤਰ੍ਪ੍ਪਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪਿਤॄਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਮਤ੍ਸਰਃ
ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਵੱਡੇ ਕੰਢੇ 'ਹੰਸ ਪਾਂਡੁਰ' ਤੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਨਿਰਵੈਰ ਹੋ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—