ਆਖ੍ਯਾਹਿ ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਰਾਜਨ੍ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਤ੍ਵਯਾ । ਕੇਨ ਵਾ ਵਿਕ੍ਲਵੀਭੂਤਃ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ
"ਰਾਜਾ, ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਬੁਲਾਇਆ? ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਇੰਨਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ? ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸੋ।"
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਚੈਵ ਯਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਭਗਵਾਨਿਹ ਚਾਗਤਃ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ, ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਰਾਜ ਲਈ ਕੀ-ਕੀ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਭ ਜਾਣ ਕੇ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ, ਭਗਵਾਨ।"
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਬਾਹੋ ਯਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮੋ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ । ਨੈਵ ਦृष੍ਟਂ ਰਣੇ ਪਾਪਂ ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਸੁਣੋ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਟਿਕਿਆ ਹੈ। ਜੰਗ ਵਿਚ, ਗਿਆਨੀ ਲੜਾਕੂ ਲਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।"
ਕਿਂ ਪੁਨਾ ਰਾਜਧਰ੍ਮੇਣ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਤਦੇਵਂ ਹृਦਯੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਪਂ ਨ ਚਿਂਤਯੇਤ੍
"ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜਧਰਮ ਵਿਚ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਲਈ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਗੱਲ ਦਿਲ ਵਿਚ ਰੱਖੋ, ਤੇ ਪਾਪ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ।"
ਤਤੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਮੁਨਿਮ੍ । ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਦਾ ਤ੍ਰੈਕਾਲ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਕਥਯਸ੍ਵ ਸਮਾਸੇਨ ਮੁਚ੍ਯੇऽਹਂ ਯੇਨ ਕਿਲ੍ਬਿषਾਤ੍
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਭਾਗ ਯਨ੍ਮਾਂ ਪृਚ੍ਛਸਿ ਭਾਰਤ । ਏਵਂ ਸਾਂਖ੍ਯਂ ਚ ਯੋਗਂ ਚ ਤੀਰ੍ਥਂ ਚੈਵ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਣੋ—ਸਾਂਖਿਆ, ਯੋਗ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਬਾਰੇ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ।
ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਪੁਣ੍ਯੈਃ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਵੈ ਪੁਰਾ ਵਿਭੋ । ਪ੍ਰਯਾਗਗਮਨਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਨਰਾਣਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ? ਸਭ ਨੇਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਭਗਵਞ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਪੁਰਾਕਲ੍ਪੇ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਕਥਂ ਪ੍ਰਯਾਗਗਮਨਂ ਨਰਾਣਾਂ ਤਤ੍ਰ ਕੀਦृਸ਼ਮ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਸੀ—ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਥੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ?
ਮृਤਾਨਾਂ ਕਾ ਗਤਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤਾਨਾਂ ਚੈਵ ਕਿਂ ਫਲਮ੍ । ਯੇ ਵਸਂਤਿ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਤੁ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤੇषਾਂ ਚ ਕਿਂ ਫਲਮ੍ । ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਮੇ
ਉਥੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੈ? ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ- ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਵਤ੍ਸ ਨਾਥੇष੍ਟਂ ਯਚ੍ਚ ਯਤ੍ਫਲਮ੍ । ਪੁਰਾ ऋषੀਣਾਂ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਪਿਆਰੇ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਫਲ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।
ਆਪ੍ਰਯਾਗਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨਾਦ੍ਧਰ੍ਮਕੀ ਵਾਸੁਕੀ ਹ੍ਰਦਾਤ੍ । ਕਂਬਲਾਸ਼੍ਵਤਰੌ ਨਾਗੌ ਨਾਗਾਸ਼੍ਚ ਬਹੁਮੂਲਿਕਾਃ
ਪ੍ਰਯਾਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨਾ, ਧਰਮਕੀ ਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਦੇ ਹ੍ਰਦ ਤੱਕ, ਕੰਬਲ ਤੇ ਅਸ਼ਵਤਾਰਾ ਨਾਗ, ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਨਾਗ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦਿਵਂ ਯਾਂਤਿ ਯੇ ਮृਤਾਸ੍ਤੇऽਪੁਨਰ੍ਭਵਾਃ
ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ਦੇਵਾ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਸਂਗਤਾਃ । ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਬਹਵਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਾਃ
ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਾਃ ਕਥਿਤੁਂ ਰਾਜਨ੍ਬਹੁਵਰ੍षਸ਼ਤੈਰਪਿ । ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੇਣ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਯਾਗਸ੍ਯ ਚ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਦੱਸਣਾ ਮੁਮਕਿਨ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ।
षष੍ਟਿਰ੍ਧਨੁਃ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਂਤਿ ਜਾਹ੍ਨਵੀਮ੍ । ਯਮੁਨਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਸਦਾ ਸਵਿਤਾ ਸਪ੍ਤਵਾਹਨਃ
ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਧਨੁਸ਼ ਗੰਗਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ 'ਤੇ ਸਦਾ ਯਮੁਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਸ੍ਵਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਵਾਸਵਃ । ਮਂਡਲਂ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਹਰਿਰ੍ਦੇਵੈਃ ਸਹ ਸੁਸਂਮਤਮ੍
ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਇੰਦਰ ਆਪ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਰੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਡਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਂ ਵਟਂ ਰਕ੍ਸ਼ਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਰ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਸ੍ਥਾਨਂ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਵੈ ਦੇਵਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਹ ਵਟ ਦਾ ਰੁੱਖ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਧਰ੍ਮੇਣ ਵृਤੋ ਲੋਕੇ ਨੈਵ ਗਚ੍ਛਤਿ ਤਤ੍ਪਦਮ੍ । ਸ੍ਵਲ੍ਪਮਲ੍ਪਤਰਂ ਪਾਪਂ ਯਦਾ ਤਸ੍ਯ ਨਰਾਧਿਪ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਪਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਪਾਪ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ,
ਪ੍ਰਯਾਗਸ੍ਮਰਮਾਣਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਮਾਯਾਤਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਨਾਮਸਂਕੀਰ੍ਤਨਾਦਪਿ
ਪ੍ਰਯਾਗ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਲੈਣ ਨਾਲ ਵੀ।
ਮृਤ੍ਤਿਕਾ ਲਭਨਾਦ੍ਵਾਪਿ ਨਰਃ ਪਾਪਾਦ੍ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਪਂਚਕੁਂਡਾਨਿ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਯੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਜਾਹ੍ਨਵੀ
ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਿੱਟੀ ਲੈਣ ਨਾਲ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਕੁੰਡ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗੰਗਾ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਤੁ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ੍ਯ ਪਾਪਂ ਕ੍ਸ਼ਰਤਿ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇषੁ ਗਂਗਾਂ ਸ੍ਮਰਤਿ ਯੋ ਨਰਃ
ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪਾਪ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਧੋ ਜਾਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਅਪਿ ਦੁष੍ਕृਤਕਰ੍ਮਾਸੌ ਲਭਤੇ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ । ਕੀਰ੍ਤਨਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਪਾਪੈਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਦ੍ਰਾਣਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੇ ਉਹ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁਕਾ ਹੋਵੇ, ਤਬ ਵੀ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਲੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਅਵਗਾਹ੍ਯ ਚ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚ ਪੁਨਾਤ੍ਯਾਸਪ੍ਤਮਂ ਕੁਲਮ੍ । ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਜਿਤਕ੍ਰੋਧੋ ਅਹਿਂਸਾਂ ਪਰਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸੱਤ ਪੜ੍ਹਦੇ ਤਕ ਦੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ, ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਾਨੁਸਾਰੀ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞੋ ਗੋਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਹਿਤੇ ਰਤਃ । ਗਂਗਾਯਮੁਨਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਸ੍ਨਾਤੋ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਕਿਲ੍ਬਿषਾਤ੍
ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਸੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ—ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨਸਾ ਚਿਂਤਿਤਾਨ੍ਕਾਮਾਨ੍ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪੁष੍ਕਲਾਨ੍ । ਤਤੋ ਗਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਭਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਜੋ ਮਨ ਵਿਚ ਚਾਹੀਦੇ ਸੁਪਨੇ ਸੋਚਦਾ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਵਸੇਨ੍ਮਾਸਂ ਪਿਤृਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍ । ਈਪ੍ਸਿਤਾਁਲ੍ਲਭਤੇ ਕਾਮਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰਾਭਿਜਾਯਤੇ
ਜੇ ਉਹ ਉਥੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਵਜੋਂ ਰਹੇ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਚਾਹਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਪਨਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਦੇਵੀ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ । ਸਮਾਗਤਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਯਮੁਨਾ ਯਤ੍ਰ ਨਿਮ੍ਨਗਾਃ
ਤਪਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰੀ, ਯਮੁਨਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਉਥੇ ਆਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪਂ ਮਾਨੁषੈਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਤੁ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਉਥੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵਤਾ ਸਦਾ ਸਵੈ-ਰੂਪ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।
ਦੇਵਦਾਨਵਗਂਧਰ੍ਵਾ ऋषਯਃ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਾਃ । ਤਤ੍ਰੋਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣ—ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਖਂਡੇ ਏਕਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸਵਰਗ ਖੰਡ ਦਾ ਇਕਤਾਲੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।