ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਸਾਧੁ ਪृष੍ਟਂ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ । ਹਂਤਾਹਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਯਾਗਸ੍ਯੋਪਵਰ੍ਣਨਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨੇਕ ਵਰਤਨ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਬਾਰੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿਸ਼ਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯੇਨ ਕਥਿਤਂ ਯਤ੍ਪੁਰਾ ਪਾਂਡੁਸੂਨਵੇ । ਭਾਰਤੇ ਤੁ ਯਦਾ ਵृਤ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਰਾਜ੍ਯੇ ਪृਥਾਸੁਤੇ
ਜੋ ਮਾਰਕੰਡੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਘਟਨਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਜਦ ਉਹ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ ਸੀ—
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਰਾਜਾ ਕੁਂਤੀਪੁਤ੍ਰੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ । ਭ੍ਰਾਤृਸ਼ੋਕੇਨ ਸਂਤਪ੍ਤਃ ਚਿਂਤਯਂਸ੍ਤੁ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਆਸੀਦ੍ਦੁਰ੍ਯੋਧਨੋ ਰਾਜਾ ਏਕਾਦਸ਼ਚਮੂਪਤਿਃ । ਅਸ੍ਮਾਨ੍ਸਂਤਪ੍ਯ ਬਹੁਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਨਿਧਨਂ ਗਤਾਃ
ਦੁਰਯੋਧਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਗਿਆਰਾਂ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਰ ਗਏ ਹਨ।
ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਪਂਚਸ਼ੇषਾਸ੍ਤੁ ਪਾਂਡਵਾਃ । ਕਥਂ ਦ੍ਰੋਣਂ ਚ ਭੀष੍ਮਂ ਚ ਕਰ੍ਣਂ ਚੈਵ ਮਹਾਬਲਮ੍
ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜ ਪਾਂਡਵ ਬਚੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਦ੍ਰੋਣ, ਭੀਸ਼ਮ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਕਰਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕੇ?
ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਚ ਰਾਜਾਨਂ ਭ੍ਰਾਤृਪੁਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਰਾਜਾਨੋ ਨਿਹਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਸ਼ੂਰਮਾਨਿਨਃ
ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ; ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੂਰਾ ਸਮਝਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ।
ਵਿਨਾ ਰਾਜ੍ਯੇਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਿਂ ਭੋਗੈਰ੍ਜੀਵਿਤੇਨਵਾ । ਧਿਕ੍ਕष੍ਟਮਿਤਿ ਸਂਚਿਂਤ੍ਯ ਰਾਜਾ ਵਿਹ੍ਵਲਤਾਂ ਗਤਃ
ਰਾਜ ਬਿਨਾ, ਸੁਖਾਂ ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕੀ ਵੈਲ ਹੈ? ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, 'ਹਾਏ, ਕਿੰਨਾ ਦੁਖੀ!' ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟੋऽਥ ਨਿਰੁਤ੍ਸਾਹਃ ਕਿਂ ਚਿਤ੍ਤਿष੍ਠਤ੍ਯਧੋਮੁਖਃ । ਲਬ੍ਧਸਂਜ੍ਞੋ ਯਦਾ ਰਾਜਾ ਚਿਂਤਯਾਨਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਬਿਲਕੁਲ ਚੁੱਪ ਤੇ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆਇਆ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਕਂ ਚਰੇ ਵਿਧਿਨਾ ਯੋਗਂ ਨਿਯਮਂ ਤੀਰ੍ਥਮੇਵ ਵਾ । ਯੇਨਾਹਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਮੁਚ੍ਯੇ ਮਹਾਪਾਤਕਕਿਲ੍ਬਿषਾਤ੍
ਕਿਹੜਾ ਤਰੀਕਾ—ਸਾਧਨਾ, ਯੋਗ ਜਾਂ ਤੀਰਥ—ਨਾਲ ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨਰੋ ਯਾਤਿ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਕਥਂ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਵੈ ਕृष੍ਣਂ ਯੇਨੇਦਂ ਕਾਰਿਤਂ ਮਹਤ੍
ਕਿਹੜੇ ਥਾਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਉੱਚੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ?
ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਕਥਂ ਪृਚ੍ਛੇ ਯਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਤਂ ਹਤਮ੍ । ਵ੍ਯਾਸਂ ਕਥਮਹਂ ਪृਚ੍ਛੇ ਯਸ੍ਯ ਗੋਤ੍ਰਕ੍ਸ਼ਯਃ ਕृਤਃ
ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤ੍ਰ ਮਾਰੇ ਗਏ? ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ?
ਏਵਂ ਵੈਕ੍ਲਵ੍ਯਮਾਪਨ੍ਨੋ ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ । ਰੁਦਂਤਃ ਪਾਂਡਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭ੍ਰਾਤृਸ਼ੋਕਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਕੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਰੋਣ ਲੱਗਾ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ ਵੀ ਭਰਾ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ।
ਯੇ ਚ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸਮੇਤਾਃ ਪਾਂਡਵਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ । ਕੁਂਤੀ ਚ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਚੈਵ ਯੇ ਚ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਜੋ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਸਨ, ਕੁੰਤੀ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਤੇ ਹੋਰ ਜਿਹੜੇ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ—
ਭੂਮੌ ਨਿਪਤਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਰੋਦਮਾਨਾਃ ਸਮਂਤਤਃ । ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਮਾਰ੍ਕਂਡਸ੍ਤੇਨ ਜ੍ਞਾਤੋ ਯੁਧਿष੍ਠਰਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿਚ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਜਾਣ ਲਈ।
ਯਥਾਵਿਕ੍ਲਵਮਾਪਨ੍ਨੋ ਰੋਦਮਾਨਃ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ । ਅਚਿਰੇਣੈਵ ਕਾਲੇਨ ਮਾਰ੍ਕਂਡਸ੍ਤੁ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਰੋ ਰਿਹਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਮਹਾਤਪੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਹਸ੍ਤਿਨਾਪੁਰ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਰਾਜਦ੍ਵਾਰੇ ਸ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਦ੍ਵਾਰਪਾਲੋऽਪਿ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਞਃ ਕਥਿਤਵਾਨ੍ਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਉਹ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਰਾਜ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸਿਆ।
ਤ੍ਵਾਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਕਾਮੋ ਮਾਰ੍ਕਂਡੋ ਦ੍ਵਾਰੇ ਤਿष੍ਠਤ੍ਯਸੌ ਮੁਨਿਃ । ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਾਰਮੇਤ੍ਯਾਹ ਤਤ੍ਪਰਃ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਮੁਨੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ। ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੁਰੰਤ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਗਿਆ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਤੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਤੇ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਪਾਵਿਤਂ ਕੁਲਮ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਤੁਸੀਂ ਆਏ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ! ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ।"
ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਪਿਤਰਸ੍ਤृਪ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਦृष੍ਟੇ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਸਿਂਹਾਸਨ ਉਪਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਪਾਦਸ਼ੌਚਾਰ੍ਚਨਾਦਿਭਿਃ
"ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਏ, ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ।" ਉਸ ਨੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੂੰ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਤੇ ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਕੀਤੀ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਵੈ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਤਂ ਮੁਨਿਮ੍ । ਤਤਸ੍ਤਮੂਚੇ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡਃ ਪੂਜਿਤੋऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਭੋ
ਵੱਡੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ, ਪੂਜਾ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ:
ਆਖ੍ਯਾਹਿ ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਰਾਜਨ੍ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਤ੍ਵਯਾ । ਕੇਨ ਵਾ ਵਿਕ੍ਲਵੀਭੂਤਃ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ
"ਰਾਜਾ, ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਬੁਲਾਇਆ? ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਇੰਨਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ? ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸੋ।"
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਚੈਵ ਯਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਭਗਵਾਨਿਹ ਚਾਗਤਃ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ, ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਰਾਜ ਲਈ ਕੀ-ਕੀ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਭ ਜਾਣ ਕੇ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ, ਭਗਵਾਨ।"
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਬਾਹੋ ਯਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮੋ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ । ਨੈਵ ਦृष੍ਟਂ ਰਣੇ ਪਾਪਂ ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਸੁਣੋ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਟਿਕਿਆ ਹੈ। ਜੰਗ ਵਿਚ, ਗਿਆਨੀ ਲੜਾਕੂ ਲਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।"
ਕਿਂ ਪੁਨਾ ਰਾਜਧਰ੍ਮੇਣ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਤਦੇਵਂ ਹृਦਯੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਪਂ ਨ ਚਿਂਤਯੇਤ੍
"ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜਧਰਮ ਵਿਚ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਲਈ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਗੱਲ ਦਿਲ ਵਿਚ ਰੱਖੋ, ਤੇ ਪਾਪ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ।"
ਤਤੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਮੁਨਿਮ੍ । ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਦਾ ਤ੍ਰੈਕਾਲ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਕਥਯਸ੍ਵ ਸਮਾਸੇਨ ਮੁਚ੍ਯੇऽਹਂ ਯੇਨ ਕਿਲ੍ਬਿषਾਤ੍
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਭਾਗ ਯਨ੍ਮਾਂ ਪृਚ੍ਛਸਿ ਭਾਰਤ । ਏਵਂ ਸਾਂਖ੍ਯਂ ਚ ਯੋਗਂ ਚ ਤੀਰ੍ਥਂ ਚੈਵ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਣੋ—ਸਾਂਖਿਆ, ਯੋਗ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਬਾਰੇ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ।
ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਪੁਣ੍ਯੈਃ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਵੈ ਪੁਰਾ ਵਿਭੋ । ਪ੍ਰਯਾਗਗਮਨਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਨਰਾਣਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ? ਸਭ ਨੇਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਭਗਵਞ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਪੁਰਾਕਲ੍ਪੇ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਕਥਂ ਪ੍ਰਯਾਗਗਮਨਂ ਨਰਾਣਾਂ ਤਤ੍ਰ ਕੀਦृਸ਼ਮ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਸੀ—ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਥੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ?
ਮृਤਾਨਾਂ ਕਾ ਗਤਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤਾਨਾਂ ਚੈਵ ਕਿਂ ਫਲਮ੍ । ਯੇ ਵਸਂਤਿ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਤੁ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤੇषਾਂ ਚ ਕਿਂ ਫਲਮ੍ । ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਮੇ
ਉਥੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੈ? ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ- ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਵਤ੍ਸ ਨਾਥੇष੍ਟਂ ਯਚ੍ਚ ਯਤ੍ਫਲਮ੍ । ਪੁਰਾ ऋषੀਣਾਂ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਪਿਆਰੇ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਫਲ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।