ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਸੂਤਿਰ੍ਜਗਤੋ ਵਿਨਾਸ਼ੋ ਯੇਨਾਵृਤਂ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਸ਼ਿਵੇਨ । ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਾਰਂ ਭਗਵਂਤਮੀਸ਼ਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ
ਜਿੱਥੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸ਼ਿਵਤਾ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਹੈ—ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਹੱਦ, ਭਗਵਾਨ, ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਅਲਿਂਗਮਾਲੋਕਵਿਹੀਨਰੂਪਂ ਸ੍ਵਯਂਪ੍ਰਭੁਂ ਚਿਤ੍ਪਤਿਮੇਕਰੂਪਮ੍ । ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਾਰਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤ੍ਵਾਂ ਨਮਸ੍ਕਰਿष੍ਯੇ ਨ ਯਤੋऽਨ੍ਯਦਸ੍ਤਿ
ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਰੂਪ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਦਿੱਖ ਨਹੀਂ, ਆਪ ਹੀ ਮਾਲਕ, ਚਿੱਤ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਇਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ—ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਹੱਦ, ਪਰਮ ਮਾਲਕ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਯਂ ਯੋਗਿਨਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਸਬੀਜਯੋਗਾ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਸਮਾਧਿਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਭੂਤਾਃ । ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਦੇਵਂ ਪ੍ਰਣਤੋऽਸ੍ਮਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਾਰਂ ਪਰਮਸ੍ਵਰੂਪਮ੍
ਜਿਸਨੂੰ ਯੋਗੀ, ਬੀਜ ਵਾਲਾ ਯੋਗ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਮਾਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਹੱਦ, ਪਰਮ ਸਰੂਪ।
ਨ ਯਤ੍ਰ ਨਾਮਾਦਿਵਿਸ਼ੇष ਕॢਪ੍ਤਿਰ੍ਨ ਸਂਦृਸ਼ੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਯਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪਮ੍ । ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਾਰਂ ਪ੍ਰਣਤੋऽਸ੍ਮਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਂ ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ
ਜਿੱਥੇ ਨਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਵੰਡ ਨਹੀਂ, ਜਿਸਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ—ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਹੱਦ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਤੈਨੂੰ, ਆਪ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯਦ੍ਵੇਦਵਾਦਾਭਿਰਤਾ ਵਿਦੇਹਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਜ੍ਞਾਨਮਭੇਦਮੇਕਮ੍ । ਪਸ਼੍ਯਂਤ੍ਯਨੇਕਂ ਭਵਤਃ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਾਰਂ ਪ੍ਰਣਤੋऽਸ੍ਮਿ ਨਿਤ੍ਯਮ੍
ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ, ਦੇਹ ਰਹਿਤ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋਏ, ਤੇਰੇ ਅਨੇਕ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਹੱਦ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਯਤਃ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਪੁਰੁषਃ ਪੁਰਾਣੋ ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਤੇਜਃ ਪ੍ਰਣਮਂਤਿ ਦੇਵਾਃ । ਨਮਾਮਿ ਤਂ ਜ੍ਯੋਤਿषਿ ਸਨ੍ਨਿਵਿष੍ਟਂ ਕਾਲਂ ਬृਹਂਤਂ ਭਵਤਃ ਸ੍ਵਰੂਪਮ੍
ਜਿਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਮਨੁੱਖ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ, ਜੋ ਚਾਨਣ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ, ਸਮੇਂ ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਵ੍ਰਜਾਮਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗੁਹੇਸ਼ਂ ਸ੍ਥਾਣੁਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ ਗਿਰਿਸ਼ਂ ਪੁਰਾਣਮ੍ । ਸ਼ਿਵਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ ਹਰਿਮਿਂਦੁਮੌਲਿਂ ਪਿਨਾਕਿਨਂ ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ
ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁਫਾ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਅਟੱਲ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਸ਼ਿਵ, ਹਰਨ ਵਾਲਾ, ਚੰਦ ਦੀ ਜੂਨ ਵਾਲਾ, ਧਨੁਧਾਰੀ, ਤੈਨੂੰ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਸ੍ਤੁਤ੍ਵੈਵਂ ਸ਼ਂਕੁਕਰ੍ਣੋऽਪਿ ਭਗਵਂਤਂ ਕਪਰ੍ਦਿਨਮ੍ । ਪਪਾਤ ਦਂਡਵਦ੍ਭੂਮੌ ਪ੍ਰੋਚ੍ਚਰਨ੍ਪ੍ਰਣਵਂ ਪਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਜਟਾਧਾਰੀ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਕੇ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਦੰਡਵਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਪਰਮ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਪਰਮਂ ਲਿਂਗਂ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭੂਤਂ ਸ਼ਿਵਾਤ੍ਮਕਮ੍ । ਜ੍ਞਾਨਮਾਨਂਦਮਤ੍ਯਂਤਂ ਕੋਟਿਜ੍ਵਾਲਾਗ੍ਨਿਸਨ੍ਨਿਭਮ੍
ਉਸ ਪਲ, ਪਰਮ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਸਰੂਪ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਲੱਖਾਂ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਸ਼ਂਕੁਕਰ੍ਣੋऽਥ ਮੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਤਦਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਗੋऽਮਲਃ । ਨਿਲਿਲ੍ਯੇ ਵਿਮਲੇ ਲਿਂਗੇ ਤਦਦ੍ਭੁਤਮਿਵਾਭਵਤ੍
ਫਿਰ ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਮੁਕਤ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਸੀ, ਉਸ ਨਿਰਮਲ ਲਿੰਗ ਵਿਚ ਸਮਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਏਤਦ੍ਰਹਸ੍ਯਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਤੇ ਕਪਰ੍ਦ੍ਦਿਨਃ । ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵੇਤ੍ਤਿ ਤਮਸਾ ਵਿਦ੍ਵਾਨਪ੍ਯਤ੍ਰ ਮੁਹ੍ਯਤਿ
ਇਹ ਰਾਜ਼, ਜਟਾਧਾਰੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯ ਇਮਾਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਥਾਂ ਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਨੀਮ੍ । ਤ੍ਯਕ੍ਤਪਾਪਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਰੁਦ੍ਰਸਾਮੀਪ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਇਹ ਕਥਾ ਰੋਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਰੁਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਠੇਚ੍ਚ ਸਤਤਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਾਰਂ ਮਹਾਸ੍ਤਵਮ੍ । ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਸਮਯੇ ਸ ਯੋਗਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ਪਰਮ੍
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਮਹਾ-ਸਤੁਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਹੱਦ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸਵੇਰੇ, ਦੁਪਹਿਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਮਧ੍ਯਮੇਸ਼ਂ ਪਰਾਤ੍ਪਰਮ੍ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਾਨੇ ਮਹਾਦੇਵੋ ਦੇਵ੍ਯਾ ਸਹ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿਚ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮਧ੍ਯਮੇਸ਼ ਹੈ; ਉਸ ਥਾਂ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਮਾਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਰਮਤੇ ਭਗਵਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਰੁਦ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ । ਤਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਂ ਹृषੀਕੇਸ਼ੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਦੇਵਕੀਸੁਤਃ
ਭਗਵਾਨ ਸਦਾ ਉਥੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ। ਉਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ—
ਉਵਾਸ ਵਤ੍ਸਰਂ ਕृष੍ਣਃ ਸਦਾ ਪਾਸ਼ੁਪਤੈਰ੍ਯੁਤਃ । ਭਸ੍ਮੋਦ੍ਧੂਲਿਤਸਰ੍ਵਾਂਗੋ ਰੁਦ੍ਰਾਧ੍ਯਯਨਤਤ੍ਪਰਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇਕ ਸਾਲ ਲਈ ਉਥੇ ਵੱਸੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਸ਼ੁਪਤੀਆਂ ਦੇ ਸਾਥ ਨਾਲ। ਉਹਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਭਸਮ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਆਰਾਧਯਨ੍ਹਰਿਃ ਸ਼ਂਭੁਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਾਸ਼ੁਪਤਂਵ੍ਰਤਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਬਹਵਃ ਸ਼ਿष੍ਯਾਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਪਰਾਯਣਾਃ
ਹਰੀ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ। ਉਹਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯਾ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਦਨਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਦृष੍ਟਵਂਤੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਦੇਵੋ ਮਹਾਦੇਵਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਨੀਲਲੋਹਿਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਲਿਆ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਮਹਾਦੇਵ, ਨੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਦਦੌ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ਵਰਦੋ ਵਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯੇऽਰ੍ਚਯਂਤਿ ਚ ਗੋਵਿਂਦਂ ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਾ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰਤਾਨਾ ਦਿੱਤਾ: 'ਜੋ ਲੋਕ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਭਗਤ, ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ—'
ਤੇषਾਂ ਤਦੈਸ਼੍ਵਰਂ ਜ੍ਞਾਨਮੁਤ੍ਪਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ਜਗਨ੍ਮਯਮ੍ । ਨਮਸ੍ਯੋऽਰ੍ਚਯਿਤਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਧ੍ਯਾਤਵ੍ਯੋ ਮਤ੍ਪਰੈਰ੍ਜਨੈਃ
'ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਉਹ ਇਸ਼ਵਰੀ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੈਂ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ, ਉਪਾਸਨਾ ਤੇ ਧਿਆਨ ਯੋਗ ਹਾਂ।'
ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਨ ਸਂਦੇਹੋ ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ । ਯੇऽਤ੍ਰ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਂਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਪਿਨਾਕਿਨਮ੍
'ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜੋ ਦੁਜਾਤੀ ਇਥੇ ਦੇਵੇਸ਼ ਨੂੰ, ਪਿਨਾਕੀਨ ਦੇਵ ਨੂੰ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਦੇਖਣਗੇ—'
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਕਂ ਪਾਪਂ ਤੇषਾਮਾਸ਼ੁ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਂਤਿ ਯੇ ਰ੍ਮਤ੍ਯਾਃ ਪਾਪਕਰ੍ਮਰਤਾ ਅਪਿ
'ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਸਭ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪਾਪੀ ਵੀ ਇਥੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡੇ—'
ਤੇ ਯਾਂਤਿ ਤਤ੍ਪਰਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ । ਧਨ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਖਲੁ ਤੇ ਵਿਜ੍ਞਾ ਮਂਦਾਕਿਨ੍ਯਾਂ ਕृਤੋਦਕਾਃ
'ਉਹ ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਮੰਡਾਕਿਨੀ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਕਈ ਧਨਵੰਤ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਹਨ।'
ਅਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦੇਵਂ ਮਧ੍ਯਮੇਸ਼੍ਵਰਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਜ੍ਞਾਨਂ ਦਾਨਂ ਤਪਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪਿਂਡਨਿਰ੍ਵਪਣਂ ਤ੍ਵਿਹ
ਮਹਾਦੇਵ, ਮੱਧ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਇਥੇ ਗਿਆਨ, ਦਾਨ, ਤਪ, ਸ਼ਰਾਦ, ਤੇ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ—
ਏਕੈਕਸ਼ਃ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਪੁਨਾਤ੍ਯਾਸਪ੍ਤਮਂ ਕੁਲਮ੍ । ਸਨ੍ਨਿਹਤ੍ਯਾਮੁਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਰਾਹੁਗ੍ਰਸ੍ਤੇ ਦਿਵਾਕਰੇ
ਇਥੇ ਹਰ ਇਕ ਕਰਮ, ਸੱਤਵੇਂ ਕੁਲ ਤੱਕ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਹੂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਗ੍ਰਸਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਾਣੀ ਛੂਹਣ ਨਾਲ—
ਯਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣਂ ਤ੍ਵਿਹ । ਏਵਮੁਕ੍ਤਂ ਮਹਾਰਾਜ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਮਧ੍ਯਮੇਸ਼੍ਵਰੇ । ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਪਰਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਇਥੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ, ਮੱਧਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਖਂਡੇ ਵਾਰਾਣਸੀਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ षਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸਵਰਗ ਖੰਡ ਵਿਚ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਛੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ-। ਅਨ੍ਯਾਨਿ ਚ ਮਹਾਰਾਜ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਪਾਵਨਾਨਿ ਤੁ । ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਸ੍ਥਿਤਾਨੀਹ ਸਂਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਜਾ, ਹੋਰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੀਰਥ ਵੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿਚ ਹਨ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਸੁਣੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਯਾਗਾਦਧਿਕਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਪਰਮਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਂ ਤਥਾ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਾਲਤੀਰ੍ਥਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਯਾਗ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਤੀਰਥ ਤੇ ਤਾਲਾ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹਨ—
ਆਕਾਸ਼ਾਖ੍ਯਂ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਚੈਵਾਰ੍षਭਂ ਪਰਮ੍ । ਸੁਨੀਲਂ ਚ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥਂ ਗੌਰੀਤੀਰ੍ਥਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਆਕਾਸ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਤੀਰਥ, ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ਭ ਤੀਰਥ, ਮਹਾਨ ਸੁਨੀਲਾ ਤੀਰਥ, ਤੇ ਗੌਰੀ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ—